Loại quả nhỏ bé chứa chất ngọt tự nhiên gấp 300 lần đường

La hán quả có nguồn gốc từ Trung Quốc, nổi bật với hợp chất mogroside tạo vị ngọt đậm, gần như không cung cấp năng lượng đáng kể.

La hán quả (Siraitia grosvenorii), còn gọi là Luo Han Guo hay monk fruit, là một loài dây leo lâu năm thuộc họ Bầu bí (Cucurbitaceae). Cây có nguồn gốc từ các vùng núi thuộc tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc, đặc biệt là khu vực Quế Lâm. Quả thường có hình tròn hoặc bầu dục, đường kính khoảng 4–7 cm, khi còn tươi mang màu xanh và chuyển sang nâu khi được phơi khô.

Điều khiến la hán quả trở nên nổi tiếng là vị ngọt đặc biệt. Khác với đường thông thường, vị ngọt của nó chủ yếu đến từ nhóm hợp chất tự nhiên gọi là mogroside, thuộc nhóm glycoside triterpen. Trong đó, mogroside V là thành phần quan trọng tạo nên vị ngọt. Chiết xuất la hán quả có thể ngọt gấp khoảng 100–300 lần đường sucrose, nhưng gần như không cung cấp năng lượng đáng kể.

Ảnh: harianterbit.com

Trong y học cổ truyền Trung Quốc, la hán quả được sử dụng hàng trăm năm, thường được phơi khô để pha trà hoặc nấu nước uống. Loại quả này đặc biệt gắn với những bài thuốc dân gian dành cho người bị ho, đau họng và cảm lạnh. Ngày nay, chiết xuất của nó được ứng dụng rộng rãi trong ngành thực phẩm, đặc biệt là các sản phẩm dành cho người muốn giảm lượng đường tiêu thụ.

Một điều thú vị là dù được biết đến từ lâu, la hán quả lại khá khó trồng đại trà bên ngoài Trung Quốc. Cây đòi hỏi điều kiện khí hậu đặc thù, đồng thời việc thụ phấn và chăm sóc cũng cần kỹ thuật phù hợp.

Từ một loại quả dân dã của vùng núi Quảng Tây, la hán quả đã trở thành nguyên liệu tạo ngọt được quan tâm trên thị trường quốc tế. Đây cũng là ví dụ thú vị về cách thực vật có thể tạo ra những hợp chất hóa học mang đặc tính ngọt vượt xa đường thông thường.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.

Khám phá loài động vật có thể nhịn ăn suốt nhiều năm

Nhiều loài động vật có khả năng nhịn ăn đáng kinh ngạc, từ cá phổi châu Phi sống nhiều năm không thức ăn đến chim cánh cụt nhịn ăn để ấp trứng.

Nhắc đến những động vật có khả năng nhịn ăn lâu ngày, nhiều người thường nghĩ đến cá sấu, rắn hay rùa. Tuy nhiên, một trong những nhà vô địch thực sự của khả năng sinh tồn này lại là một loài cá nước ngọt có ngoại hình khá kỳ lạ: cá phổi châu Phi (African lungfish).

Theo các tài liệu khoa học, một số loài cá phổi châu Phi có thể sống tới khoảng 4–5 năm mà không cần thức ăn trong điều kiện hạn hán khắc nghiệt. Đây là một trong những khoảng thời gian nhịn ăn dài nhất từng được ghi nhận ở động vật có xương sống. Đặc biệt, chúng không cần di chuyển hay tìm kiếm thức ăn trong suốt thời gian này.

Những sinh vật có tuổi thọ phi thường, thách thức quy luật lão hóa

Từ chuột chũi trụi lông đến cá mập Greenland, nhiều sinh vật có thể sống hàng trăm năm hoặc gần như không lão hóa trong điều kiện nhất định.

Một trong những ví dụ nổi tiếng nhất là chuột chũi trụi lông (naked mole-rat), loài gặm nhấm sống dưới lòng đất ở Đông Phi. Chúng có thể sống hơn 30 năm, lâu gấp nhiều lần những loài gặm nhấm có kích thước tương tự. Điều đáng chú ý là nguy cơ tử vong do lão hóa ở loài này tăng rất chậm theo tuổi tác. Chúng cũng duy trì khả năng sinh sản và nhiều chức năng sinh lý trong thời gian dài. Các nhà khoa học đang nghiên cứu cơ chế sửa chữa DNA, kiểm soát protein và khả năng chống ung thư đặc biệt của chúng.

Một sinh vật khác gây kinh ngạc là thủy tức (Hydra), động vật không xương sống nhỏ bé sống trong môi trường nước ngọt. Cơ thể thủy tức chứa nhiều tế bào gốc có khả năng liên tục phân chia và thay thế các tế bào già cỗi. Trong điều kiện phòng thí nghiệm thích hợp, một số loài thủy tức thể hiện tốc độ lão hóa gần như không đáng kể. Điều này không có nghĩa chúng bất tử, bởi chúng vẫn có thể chết vì bệnh tật, điều kiện môi trường bất lợi hoặc bị động vật khác ăn thịt.

Phát hiện dấu tích bạch tuộc khổng lồ dài hơn 10 m thời tiền sử

Nghiên cứu hóa thạch cho thấy đại dương hơn 80 triệu năm trước có thể từng là nơi sinh sống của những loài bạch tuộc có kích thước đáng kinh ngạc.

Trong số những sinh vật bí ẩn nhất của đại dương tiền sử có Tusoteuthis longa, một loài mực khổng lồ sống vào cuối kỷ Phấn Trắng, khoảng 80 triệu năm trước. Chúng từng sinh sống trong vùng biển nội địa bao phủ một phần Bắc Mỹ ngày nay. Với chiều dài ước tính khoảng 8–11 m tính cả xúc tu, Tusoteuthis có thể sánh với những loài mực khổng lồ hiện đại.

Điều thú vị là các nhà cổ sinh vật học không tìm thấy nguyên vẹn cơ thể chúng. Phần lớn bằng chứng chỉ là hóa thạch của gladius – cấu trúc nâng đỡ bên trong cơ thể mực, đôi khi được ví như bộ xương sống. Do phần lớn cơ thể mực được cấu tạo từ mô mềm nên rất khó hóa thạch. Từ những di tích ít ỏi này, giới khoa học phải tái dựng hình dáng và kích thước của sinh vật đã tuyệt chủng.