Bí mật 63 chữ khắc trên kim giản vàng của Võ Tắc Thiên

Một nông dân tìm thấy kim giản vàng trong khe đá Tung Sơn. Hiện vật quý lưu giữ lời cầu nguyện và hé lộ đời sống tâm linh của Võ Tắc Thiên.

Người nông dân tình cờ phát hiện bảo vật trong khe đá

Năm 1982, trong một chuyến tham quan núi Tung Sơn (tỉnh Hà Nam, Trung Quốc), một người nông dân tên Khúc Tây Hoài bất ngờ phát hiện một vật thể bằng kim loại nằm trong khe đá. Ban đầu, ông chỉ nghĩ đó là một mảnh màu vàng cũ bị vùi lấp lâu ngày. Tuy nhiên, khi quan sát kỹ, ông nhận thấy trên bề mặt hiện vật có những dòng chữ cổ được khắc rất tinh xảo.

Nhận thấy món đồ có thể mang giá trị lịch sử, Khúc Tây Hoài đã tìm cách đưa hiện vật đến cơ quan chuyên môn để kiểm tra. Sau quá trình nghiên cứu, các chuyên gia xác định đây không phải một mảnh kim loại thông thường mà là Võ Tắc Thiên kim giản, một di vật đặc biệt có liên quan trực tiếp đến nữ hoàng đế duy nhất trong lịch sử Trung Quốc.

Phát hiện này nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới khảo cổ, bởi hiện vật không chỉ có giá trị về chất liệu và kỹ thuật chế tác mà còn lưu giữ thông tin hiếm hoi về đời sống tín ngưỡng, tâm tư của Võ Tắc Thiên.

anh-chup-man-hinh-2026-11-6690.png
Kim giản trừ tội bằng vàng của Võ Tắc Thiên, hiện lưu giữ tại Bảo tàng Hà Nam (Trung Quốc). Ảnh: Bảo tàng Hà Nam

Kim giản chứa lời cầu nguyện của nữ hoàng đế

Theo kết quả giám định của các chuyên gia Bảo tàng Hà Nam, hiện vật được chế tác từ vàng có độ tinh khiết trên 96%, dài 36,2 cm, rộng 8 cm, dày khoảng 0,1 cm và nặng 223,5 gram. Đây là một tấm kim loại quý hình chữ nhật, bề mặt không trang trí hoa văn, nhưng được khắc ba hàng chữ bằng kỹ thuật song câu thư pháp, tổng cộng 63 chữ Hán.

Kỹ thuật khắc chữ trên kim giản đòi hỏi độ chính xác cao. Người chế tác phải xử lý bề mặt vàng tương đối mỏng, đồng thời tạo ra những nét chữ rõ ràng mà không làm biến dạng tấm kim loại. Đây là minh chứng cho trình độ gia công kim loại quý của thợ thủ công thời Đường.

Điều đặc biệt nhất nằm ở nội dung dòng chữ khắc trên hiện vật. Trong đó xuất hiện cụm từ “Đại Chu quốc chủ Võ Chiếu”, xác định người đứng tên chính là Võ Tắc Thiên. Chữ Chiếu là chữ do chính bà sáng tạo để sử dụng làm tên riêng, mang ý nghĩa mặt trời và mặt trăng cùng chiếu sáng trên bầu trời.

Nội dung kim giản cho biết Võ Tắc Thiên rất sùng tín Đạo giáo, mong muốn trường sinh bất lão và đắc đạo thành tiên. Bà đã sai một vị sứ thần tên Hồ Siêu mang tấm kim giản đến cửa núi Trung Nhạc Tung Sơn để thực hiện nghi lễ dâng trình lên thần linh.

Đặc biệt, dòng chữ trong hiện vật còn thể hiện lời thỉnh cầu Tam Quan Cửu Phủ xóa bỏ tội danh cho Võ Tắc Thiên, đồng thời cầu mong được ban phúc, loại trừ bệnh tật và tai họa. Phần cuối kim giản ghi rõ thời điểm thực hiện nghi lễ là ngày mùng 7 tháng 7 năm Canh Tý, tương ứng năm 700, dưới triều đại nhà Võ Chu do Võ Tắc Thiên thành lập.

Như vậy, hiện vật không đơn thuần là một món đồ trang sức hay vật dụng bằng vàng của hoàng gia. Nó thực chất là một văn bản nghi lễ được chế tác bằng kim loại quý, phản ánh trực tiếp niềm tin tôn giáo và mong muốn tâm linh của một vị hoàng đế ở giai đoạn cuối cuộc đời.

Nghi lễ ném kim giản và bí ẩn phía sau 63 chữ khắc

Trong văn hóa Trung Quốc cổ đại, kim giản là một dạng văn bản được sử dụng trong các nghi lễ tế trời, tế đất và cầu xin thần linh. Những tấm giản thường ghi danh tính người dâng lễ cùng những mong muốn hoặc lời thỉnh cầu gửi đến thế giới thần linh.

Theo truyền thống Đạo giáo, Tam Quan Cửu Phủ là hệ thống thần linh cai quản những phương diện khác nhau của thế giới tâm linh. Việc cầu xin các vị thần xóa bỏ tội danh, giải trừ tai họa được xem là một hình thức sám hối và cầu phúc.

Trường hợp của Võ Tắc Thiên đặc biệt ở chỗ bà không sử dụng một tấm giản bằng đồng, bạc hay ngọc thông thường mà lựa chọn vàng nguyên chất. Đây cũng là kim giản bằng vàng đầu tiên được phát hiện trong số những hiện vật cùng loại được giới khảo cổ Trung Quốc biết đến.

Trong nhiều thập kỷ, Võ Tắc Thiên đã xây dựng một bộ máy quyền lực riêng, tiến hành cải cách chính trị và sử dụng nhiều biện pháp cứng rắn để củng cố địa vị. Tuy nhiên, đến cuối thế kỷ VII, tuổi tác và vấn đề kế vị đã trở thành những thách thức lớn đối với triều đình.

Ở giai đoạn cuối cuộc đời, bà ngày càng quan tâm đến các vấn đề tâm linh. Tấm kim giản cho thấy Võ Tắc Thiên không chỉ quan tâm đến việc duy trì quyền lực trần thế mà còn mong muốn nhận được sự bảo hộ từ thế giới thần linh.

Đáng chú ý, năm 700 là thời điểm Võ Tắc Thiên đã ở tuổi 76. Sau nhiều thập kỷ nắm giữ quyền lực, bà vẫn dành sự quan tâm lớn cho tín ngưỡng Đạo giáo và những quan niệm về trường sinh, giải trừ tội lỗi. Nội dung trên kim giản vì thế cung cấp một góc nhìn khác về đời sống tinh thần của nữ hoàng đế, bên cạnh hình ảnh một nhà cai trị đầy quyền lực trong lịch sử.

Sau khi được phát hiện, kim giản được đưa vào hệ thống bảo tồn và nghiên cứu của Trung Quốc, hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Hà Nam. Đây là một trong những hiện vật nổi bật nhất liên quan trực tiếp đến Võ Tắc Thiên.

Các nhà nghiên cứu cũng có thể dựa vào những dòng chữ này để tìm hiểu nghi lễ dâng giản, quan niệm tôn giáo và mối liên hệ giữa quyền lực hoàng gia với tín ngưỡng thời Đường.

Xem video: Du khách mê mẩn với quán cà phê thủy cung ở TP HCM. Nguồn Vietnamnet

Bí ẩn thanh kiếm 2.500 năm tuổi vẫn sáng bóng sau khi khai quật

Tìm thấy trong mộ cổ ở Hồ Bắc (Trung Quốc), thanh kiếm Việt Vương Câu Tiễn gây kinh ngạc bởi tình trạng bảo tồn đặc biệt và kỹ thuật chế tác tinh xảo.

Thanh kiếm Câu Tiễn (Việt Vương Câu Tiễn kiếm) là một trong những bảo vật khảo cổ nổi tiếng nhất Trung Quốc. Hiện vật được tìm thấy năm 1965 tại lăng mộ số 1 thuộc khu mộ Vọng Sơn, Giang Lăng, tỉnh Hồ Bắc. Thanh kiếm có niên đại khoảng thế kỷ V trước Công nguyên, gắn với Câu Tiễn, vị vua nổi tiếng trong lịch sử Xuân Thu với câu chuyện nằm gai nếm mật.

Điều đáng kinh ngạc là sau khoảng 2.500 năm nằm trong lòng đất, thanh kiếm vẫn giữ được vẻ ngoài sáng bóng, lưỡi sắc và hầu như không có dấu hiệu ăn mòn đáng kể. Khi được khai quật, nó vẫn nằm trong bao kiếm bằng gỗ sơn mài. Hiện vật có chiều dài khoảng 55,7 cm, rộng 4,6 cm và nặng khoảng 875 g.

Kinh ngạc chiếc giường gấp tinh xảo trong mộ cổ 2.300 năm tuổi

Chiếc giường gỗ khai quật ở Hồ Bắc, Trung Quốc, cho thấy người xưa đã biết thiết kế nội thất tháo lắp, gấp gọn và tối ưu không gian.

Năm 1986, trong quá trình khai quật một khu mộ cổ ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, các nhà khảo cổ phát hiện hai chiếc giường gấp bằng gỗ có thiết kế đặc biệt. Phát hiện này thu hút sự chú ý bởi đây không chỉ là những món đồ nội thất phục vụ sinh hoạt, mà còn phản ánh trình độ chế tác gỗ, tư duy thiết kế và quan niệm về đời sống của người xưa.

Theo đó, hiện vật được gọi là giường gấp bằng gỗ Bao Sơn. Dù đã trải qua thời gian dài nằm dưới lòng đất, khiến chất liệu gỗ bị mục ruỗng và hư hại, những dấu tích còn lại vẫn cung cấp nhiều thông tin có giá trị. Nhờ công tác nghiên cứu và phục dựng của các chuyên gia, hình dáng cũng như một số đặc điểm kết cấu của chiếc giường đã được tái hiện.

Hơn 30.000 cổ vật hé lộ bí mật kho báu dưới sông Mân Giang

Cuộc khai quật tại Giang Khẩu, Tứ Xuyên (Trung Quốc), tìm thấy hàng chục nghìn hiện vật quý, cung cấp bằng chứng về biến cố quân sự cuối thời Minh.

Truyền thuyết kho báu hàng trăm năm

“Rồng đá đối hổ đá, vàng bạc hàng vạn lạng, ai nhìn thấu bí mật, mua được cả phủ Thành Đô”. Câu dân ca lưu truyền tại huyện Bành Sơn, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc, từ lâu đã khơi gợi trí tò mò về kho báu được cho là chôn giấu dưới lòng sông Mân Giang.