47 quan tài và hơn 600 cổ vật trong mộ cổ Đông Chu

Khai quật tại Giang Tây (Trung Quốc) phát hiện 47 quan tài, đồ vàng, quạt tre và hàng trăm hiện vật dệt, mở ra manh mối về đời sống thời Đông Chu.

Phát hiện 47 quan tài trong ngôi mộ cổ 2.500 năm tuổi

Tháng 5/2007, tại Lý Châu Ao, thuộc hương Thủy Khẩu, huyện Tĩnh An, tỉnh Giang Tây, Trung Quốc, các nhà khảo cổ tiến hành khai quật một ngôi mộ cổ sau khi phát hiện dấu vết xâm phạm của những kẻ trộm mộ.

Điểm bất thường đầu tiên là gò đất phủ trên khu mộ cao khoảng 13 m, cho thấy công trình có quy mô đáng kể. Qua quá trình khai quật, các chuyên gia phát hiện bên dưới là một hố mai táng chứa tới 47 chiếc quan tài. Đây là số lượng quan tài đặc biệt lớn đối với một khu mộ cổ thuộc giai đoạn này.

Dựa trên những đặc điểm khảo cổ và di vật thu được, khu mộ được xác định có niên đại khoảng 2.500 năm, thuộc thời Đông Chu. Công trình thường được biết đến với tên gọi mộ Đông Chu Lý Châu Ao.

Việc 47 quan tài tập trung trong cùng một hố mai táng đã tạo nên giá trị đặc biệt cho di tích. Thay vì hình thức chôn cất thông thường dành cho một cá nhân hoặc một gia đình, khu mộ cho thấy một hình thức mai táng tập thể có tổ chức. Điều này khiến giới nghiên cứu đặt câu hỏi về thân phận những người được an táng và hoàn cảnh dẫn đến cái chết của họ.

anh-chup-man-hinh-2026-11-5536.png
Ngôi mộ cổ tại Giang Tây gây chấn động khảo cổ với 47 quan tài, hơn 600 cổ vật và những tinh thể xanh bí ẩn bám trên xương người. Ảnh: @Viện Nghiên cứu Khảo cổ tỉnh Giang Tây phối hợp cùng Cục Di sản Văn hóa Quốc gia Trung Quốc.

Tinh thể xanh bám trên xương người gây kinh ngạc

Phát hiện khiến các nhà khảo cổ bất ngờ nhất xuất hiện khi những chiếc quan tài lần lượt được mở ra. Trên một số phần xương người, đặc biệt ở vùng đầu gối, hộp sọ và chân răng, có những tinh thể màu xanh lục bám chặt vào bề mặt.

Những tinh thể này có hình dạng khác thường, tạo cảm giác như thể chúng mọc trực tiếp từ xương người. Trong môi trường bên trong quan tài, hiện tượng ấy càng trở nên khó lý giải, bởi hài cốt đã trải qua hàng nghìn năm phân hủy và biến đổi hóa học. Kết quả kiểm tra cho thấy, tinh thể này chứa các hợp chất thuộc nhóm photphat sắt, với thành phần chủ yếu gồm phốt pho, sắt và oxy.

Về mặt khoa học, hiện tượng này có thể được lý giải thông qua quá trình tương tác hóa học kéo dài giữa xương người, vật liệu chôn cất và môi trường đất trong quan tài. Sau hàng nghìn năm, các ion khoáng chất có thể kết hợp, kết tủa và hình thành tinh thể trên bề mặt xương.

Điều quan trọng là những tinh thể này không phải dấu hiệu xương người thực sự phát triển trở lại. Chúng là sản phẩm của quá trình biến đổi địa hóa sau khi chôn cất. Tuy nhiên, để xác định chính xác cơ chế hình thành, cần dựa vào kết quả phân tích mẫu và điều kiện hóa học cụ thể của từng quan tài.

Hơn 600 cổ vật hé lộ nền văn minh thủ công phát triển

Bên cạnh những bí ẩn về hài cốt, ngôi mộ còn gây ấn tượng bởi số lượng và chất lượng hiện vật được bảo tồn. Các đợt khai quật đã thu thập hơn 650 cổ vật, thuộc nhiều nhóm chất liệu như vàng, ngọc đá, đồng, gỗ, tre, sơn mài và lụa.

Nổi bật nhất là một món đồ trang sức bằng vàng hình tròn, đường kính khoảng 30 cm. Bề mặt được chạm khắc ba vòng hoa văn rồng tinh xảo, thể hiện trình độ chế tác kim loại đáng chú ý. Đây là hiện vật vàng có kích thước lớn và trang trí cầu kỳ trong số những di vật cùng thời được phát hiện tại Trung Quốc.

Một hiện vật khác khiến giới nghiên cứu đặc biệt quan tâm là chiếc quạt tre dạng phiến. Chiếc quạt dài khoảng 37 cm, được đan bằng những nan tre nhỏ và vẫn giữ được hình dáng sau hàng nghìn năm nằm dưới lòng đất. Đây được xem là một trong những bằng chứng vật chất sớm nhất về loại quạt cầm tay tại Trung Quốc.

Ngoài ra, các chuyên gia còn tìm thấy chiếu tre, hộp đựng đồ, lược, muỗng sơn mài, kiếm gỗ sơn màu và nhiều vật dụng sinh hoạt khác. Những hiện vật này cho thấy cư dân thời Đông Chu đã đạt trình độ cao trong chế tác tre, gỗ và kỹ thuật phủ sơn.

Đặc biệt, hơn 300 hiện vật dệt may được khai quật đã tạo nên giá trị nổi bật của khu mộ. Chúng bao gồm vải tơ tằm, vải gai, gấm, lụa và sản phẩm thêu. Một số mẫu có hoa văn động vật, hình học và những họa tiết phản ánh đời sống săn bắt, sinh hoạt của cư dân cổ đại.

Theo nghiên cứu của Bảo tàng Lụa Trung Quốc, các mẫu vật được phân tích cho thấy kỹ thuật dệt thời Đông Chu tại khu vực này đã khá tinh vi. Những hiện vật không chỉ cung cấp thông tin về nguyên liệu mà còn giúp phục dựng cấu tạo khung cửi và quy trình sản xuất vải thời cổ đại.

47 người phụ nữ trẻ và giả thuyết về một xưởng dệt cổ

Một câu hỏi lớn khác là thân phận của những người nằm trong 47 chiếc quan tài. Kết quả khảo cổ cho thấy phần lớn người được mai táng là phụ nữ trẻ, trong độ tuổi khoảng 15-25. Một số quan tài còn bảo tồn được hài cốt, tóc và những dấu tích hữu cơ đặc biệt.

Đáng chú ý, nhiều quan tài chứa dụng cụ liên quan đến nghề dệt như khung cuốn sợi, thoi dệt và dụng cụ se sợi. Chi tiết này khiến các nhà nghiên cứu đặt giả thuyết những người phụ nữ có thể từng làm việc trong một cơ sở sản xuất hàng dệt của tầng lớp quý tộc.

Tuy nhiên, chưa có bằng chứng đủ chắc chắn để khẳng định tất cả họ đều là nữ công nhân dệt hoặc đã bị sát hại cùng một thời điểm. Những giả thuyết về đầu độc tập thể, hiến tế hay chôn theo chủ nhân vẫn cần được kiểm chứng bằng nghiên cứu nhân học, khảo cổ và phân tích hóa học.

Một chi tiết đáng chú ý là 47 quan tài được bố trí theo trật tự nhất định, phần lớn có kích thước tương đối giống nhau. Quan tài được chế tác từ gỗ sam, bên ngoài có lớp chiếu tre và dây tre buộc cố định. Cách bố trí này cho thấy hoạt động mai táng đã được chuẩn bị có tổ chức, thay vì hình thành từ những lần chôn cất ngẫu nhiên.

Trong số 47 chiếc quan tài, chiếc quan tài số 47 có quy mô lớn nhất, được bố trí riêng và có cấu trúc quan tài kép. Các nhà khảo cổ nhận định đây có thể là nơi an nghỉ của nhân vật chủ chốt trong khu mộ, nhiều khả năng thuộc tầng lớp quý tộc có địa vị cao.

Tuy nhiên, danh tính người này vẫn chưa được xác định. Những món đồ tùy táng bằng vàng, kỹ thuật chế tác tinh xảo cùng số lượng lớn phụ nữ trẻ được mai táng bên cạnh cho thấy chủ nhân có thể nắm giữ quyền lực và nguồn lực kinh tế đáng kể.

Xem video: “Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước”.

Kinh ngạc món trang sức vàng trong mộ cổ thời Minh

Con ve sầu bằng vàng với lớp cánh chỉ dày 0,2 mm được đặt trên chiếc lá ngọc trắng, cho thấy kỹ thuật chế tác kim hoàn tinh vi cách đây hàng trăm năm.

Phát hiện bất ngờ trong ngôi mộ cổ thời Minh

Tại khu vực núi Ngũ Phong, thành phố Tô Châu, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc, một cuộc khai quật khảo cổ đã đưa ra ánh sáng món trang sức quý hiếm có niên đại hàng trăm năm.

Khai quật mộ cổ, phát hiện hàng trăm báu vật

Tại Tứ Xuyên (Trung Quốc), các nhà khảo cổ tìm thấy 396 hiện vật gồm vàng, bạc, ngọc, gốm sứ và phù điêu đá, tái hiện đời sống của gia tộc thổ ty họ Vương.

Gia tộc thổ ty tồn tại gần 800 năm

Gia tộc họ Vương ở Bình Vũ là một trong những dòng họ thổ ty có lịch sử lâu dài tại Tứ Xuyên (Trung Quốc). Dòng họ này bắt đầu từ thời Nam Tống, tiếp tục tồn tại qua các thời Nguyên, Minh, Thanh và kéo dài tới thời Dân Quốc, với lịch sử gần 800 năm.