Đồng Tháp: Nhà thầu độc lập thắng thầu dự án Đường tổ 2 Mỹ Hưng

Diễn biến gói thầu tại xã Phong Mỹ

Công tác tổ chức lựa chọn nhà thầu qua mạng đối với các dự án sử dụng vốn đầu tư công luôn đòi hỏi tính cạnh tranh công bằng và trách nhiệm giải trình cao từ phía các chủ đầu tư. Tuy nhiên, diễn biến tại gói thầu Thi công xây dựng thuộc dự án Đường tổ 2 Khu phố Mỹ Hưng do UBND phường Mỹ Phong làm chủ đầu tư mới đây lại ghi nhận kịch bản hy hữu khi hoàn toàn vắng bóng các đơn vị cạnh tranh.

Theo hồ sơ lưu trữ gốc từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia e-GP, gói thầu này có (mã thông báo mời thầu số IB2600155205) được phát hành hồ sơ mời thầu điện tử (E-HSMT) công khai từ ngày 20/4/2026. Hình thức áp dụng là đấu thầu rộng rãi trong nước qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ. Giá gói thầu trần được xác định cụ thể ở mức 2.072.614.596 đồng, sử dụng nguồn vốn trích từ ngân sách nhà nước.

Mặc dù được thông báo rộng rãi trên hệ thống đấu thầu e-GP, thế nhưng đến thời điểm đóng thầu vào lúc 09h00 ngày 29/4/2026 trên hệ thống chỉ ghi nhận duy nhất Doanh nghiệp Tư nhân Thương mại dịch vụ Xây dựng Chí Công nộp hồ sơ dự thầu điện tử (E-HSDT). Do vắng bóng hoàn toàn các đối thủ xây lắp khác tham gia điều giá, doanh nghiệp này đã dễ dàng bước vào vòng chấm thầu chi tiết do Tổ chuyên gia thuộc Công ty TNHH Lộc Kim An đảm nhiệm.

Đến ngày 13/5/2026, UBND phường Mỹ Phong đã ban hành Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 1712/QĐ-UBND do Chủ tịch Trần Minh Thuận ký chính thức công nhận Doanh nghiệp Tư nhân Thương mại dịch vụ Xây dựng Chí Công trúng thầu với giá được phê duyệt là 1.986.190.000 đồng, thời gian 90 ngày.

Quyết định số 1712/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Nguồn: MSC

Chân dung nhà thầu bản địa và tần suất trúng thầu liên tục

Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Doanh nghiệp Tư nhân Thương mại dịch vụ Xây dựng Chí Công (mã số doanh nghiệp: 1201027941), có địa chỉ tại số 70/8, Tổ 8, Ấp Mỹ Lợi, Phường Mỹ Phong, Đồng Tháp, được thành lập năm 2010, người đại diện pháp luật là ông Võ Chí Công. Trong lịch sử hoạt động đấu thầu tính đến tháng 05/2026 nhà thầu này đã tham gia khoảng 30 gói thầu, trong đó trúng tới 27 gói và trượt 3 gói, đạt tổng giá trị trúng thầu độc lập trên hệ thống là 20.059.066.000 đồng.

Trong giai đoạn những tháng đầu năm 2026 ngoài gói thầu đã trúng nêu trên, doanh nghiệp cũng đã ghi nhận trúng một số gói trên địa bàn. Cụ thể, ngày 14/5/2026, Phòng Kinh tế Xã Mỹ Tịnh An đã công bố phê duyệt cho doanh nghiệp này trúng gói thầu xây lắp với giá 112.100.000 đồng. Trước đó, ngày 11/5/2026, Văn phòng Hội đồng nhân dân và UBND xã Bình Ninh cũng ban hành quyết định lựa chọn đơn vị này trúng gói thầu xây dựng trị giá 1.266.950.000 đồng.

Bài toán tối ưu ngân sách

Phân tích sâu về cơ cấu tài chính trong hồ sơ thầu, một điểm sáng ghi nhận tại bước dự thầu của Doanh nghiệp Tư nhân Thương mại dịch vụ Xây dựng Chí Công là việc đơn vị này chủ động thực hiện chính sách giảm giá sâu. Hệ thống ghi nhận giá dự thầu ban đầu của doanh nghiệp là 2.092.930.266 đồng, tuy nhiên nhà thầu đã đính kèm tỷ lệ giảm giá lên tới 5,1% ngay trong đơn dự thầu. Động thái giảm giá này đã kéo giá trúng thầu cuối cùng xuống còn 1.986.190.000 đồng, giúp tiết kiệm cho nguồn vốn ngân sách nhà nước số tiền 86.424.596 đồng (biên độ tiết kiệm thực tế đạt tỷ lệ giảm giá khoảng 4,17% so với giá dự toán trần ban đầu của gói thầu).

Nhìn nhận khách quan về tính cạnh tranh dưới góc độ chuyên gia

Hiện tượng các gói thầu đầu tư công quy mô địa phương dù thông báo mời thầu rộng rãi công khai theo quy định nhưng thực tế mở thầu thường chỉ xuất hiện duy nhất 1 nhà thầu tham gia là câu chuyện diễn ra tương đối phổ biến trong hoạt động đấu thầu hiện nay.

Bình luận về mặt trình tự pháp lý cho các trường hợp này dưới góc nhìn luật sư, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích, việc gói thầu chỉ có một nhà thầu tham dự không đồng nghĩa với việc quy trình tổ chức có sai phạm. Theo quy định pháp luật đấu thầu hiện hành, khi đến thời điểm đóng thầu mà hệ thống ghi nhận dưới 3 nhà thầu nộp hồ sơ, chủ đầu tư hoặc bên mời thầu hoàn toàn có quyền xem xét xử lý tình huống theo hướng cho phép gia hạn thời điểm đóng thầu nhằm tăng tính cạnh tranh, hoặc tiến hành mở thầu ngay để đánh giá hồ sơ e-HSDT của nhà thầu duy nhất. Trong trường hợp này, Tổ chuyên gia và Tổ thẩm định đã tuân thủ đúng trình tự đánh giá độc lập, việc Chủ tịch UBND phường Mỹ Phong ký quyết định phê duyệt là hoàn toàn phù hợp về mặt quy trình hành chính khi hồ sơ đạt đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật đề ra.

Ở góc độ tối ưu hóa hiệu quả kinh tế cho nguồn vốn ngân sách, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ đưa ra nhận định, mặc dù gói thầu thiếu đi sự cạnh tranh trực tiếp về số lượng nhà thầu tại thời điểm mở thầu, nhưng điểm sáng ở đây là nhà thầu đã chủ động sử dụng cơ chế giảm giá 5,1% ngay trong hồ sơ dự thầu mạng. Việc chủ động giảm giá sâu từ phía doanh nghiệp giúp đưa giá trị hợp đồng trọn gói về mức thấp hơn giá dự toán trần. Điều này cho thấy tính hiệu quả kinh tế và trách nhiệm bảo toàn nguồn vốn công của chủ đầu tư vẫn được đảm bảo ở mức hợp lý trong điều kiện đặc thù địa phương. Tuy nhiên, về lâu dài, cơ quan quản lý đầu tư công cần tiếp tục công khai, đơn giản hóa các thủ tục hành chính để thu hút thêm nhiều nhà thầu ở các địa phương cùng nộp hồ sơ tham gia, từ đó đẩy cao hơn nữa tỷ lệ tiết kiệm tài chính cho các gói thầu xây lắp công ích cơ sở.

QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU

Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.

Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).

Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:

Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.

Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.