Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, công tác đấu thầu tại Văn phòng HĐND và UBND xã Long Hà (Thành phố Đồng Nai) trong những tháng đầu năm 2026 diễn ra rất nhộn nhịp. Tuy nhiên, đằng sau hàng loạt quyết định phê duyệt trúng thầu là những con số về tỷ lệ tiết kiệm ngân sách rất đáng suy ngẫm.
Mục tiêu cốt lõi của Luật Đấu thầu là bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Thế nhưng, tại nhiều gói thầu do ông Phạm Đình Mùi, Phó Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Long Hà (Thành phố Đồng Nai) ký duyệt, tiêu chí "hiệu quả kinh tế" dường như chưa được thể hiện rõ nét.
Điển hình là gói thầu thi công xây lắp thuộc dự án Nâng cấp, mở rộng tuyến đường NT24, đoạn từ thửa đất ông Nguyễn Văn Mạnh đến đường dọc sông Bé. Gói thầu này được tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng (Mã TBMT: IB2600173653) với giá gói thầu là 8.422.546.220 đồng. Ngày 15/05/2026, ông Phạm Đình Mùi đã ký Quyết định số 106/QĐ-VPUBND phê duyệt cho Liên danh gói thầu đường NT.24 đến đường dọc sông Bé trúng thầu với giá 8.300.419.000 đồng. Như vậy, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước chỉ đạt hơn 122 triệu đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm khoảng 1,45% – một mức rất thấp đối với gói thầu quy mô hơn 8 tỷ đồng.
Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại dự án Xây dựng 04 phòng học lầu và các công trình phụ trường Tiểu học Long Tân. Gói thầu xây lắp (Mã TBMT: IB2600181769) có giá 3.336.956.061 đồng. Tại Quyết định số 112/QĐ-VPUBND ngày 21/05/2026, Công ty TNHH xây dựng cầu đường Tuấn Tú được xướng tên trúng thầu với giá 3.303.521.000 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm ở gói thầu này chỉ nhích nhẹ ở mức 1%.
Hay tại gói thầu thi công xây lắp dự án Ủi phóng tuyến và xây dựng các hạng mục phụ trợ đường kết nối 02 khu công nghiệp Long Tân - Long Hà (Mã TBMT: IB2600173529). Gói thầu có giá 4.019.424.780 đồng. Theo Quyết định số 107/QĐ-VPUBND ngày 18/05/2026, Công ty TNHH tư vấn xây dựng thương mại Sông Bé trúng thầu với giá 3.984.229.680 đồng, tiết kiệm hơn 35 triệu đồng, tương đương tỷ lệ rất thấp khoảng 0,87%.
Đáng chú ý hơn cả là những gói thầu được áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn. Tại gói thầu xây lắp dự án Xây dựng khuôn viên phục vụ học tập ngoại khóa của các trường học trên địa bàn xã, giá gói thầu được phê duyệt là 1.905.248.000 đồng. Ngày 04/05/2026, tại Quyết định số 85/QĐ-VPUBND, ông Phạm Đình Mùi đã ký phê duyệt chỉ định thầu cho Công ty TNHH MTV thương mại dịch vụ Hào Hướng trúng thầu với giá đúng bằng giá gói thầu là 1.905.248.000 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm tại gói thầu này ở mức 0%.
Bình luận về những số liệu này, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết: "Căn cứ theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ, các chủ đầu tư phải tăng cường trách nhiệm, đảm bảo đấu thầu thực chất. Việc tổ chức đấu thầu rộng rãi nhưng tỷ lệ tiết kiệm chỉ quanh mức 1%, hoặc chỉ định thầu với mức tiết kiệm 0% cần được xem xét kỹ khâu lập dự toán, lập hồ sơ mời thầu để xem có sự cản trở cạnh tranh vô hình nào khiến giá trúng thầu luôn sát giá trần hay không".
Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.
[Kỳ 2:] Dấu hỏi "chia nhỏ" dự án tại xã Long Hà để chỉ định thầu
Quy định về bảo đảm cạnh tranh và mục tiêu hiệu quả kinh tế
Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật 90/2025/QH15) quy định xuyên suốt mục tiêu của công tác đấu thầu là phải bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Hiệu quả kinh tế được thể hiện rõ nhất qua mức độ tiết kiệm ngân sách (giá trúng thầu so với giá gói thầu). Những gói thầu có tỷ lệ giảm giá quá thấp hoặc bằng 0% tại các hạng mục sử dụng vốn nhà nước luôn là đối tượng cần được rà soát, đánh giá lại năng lực tổ chức mua sắm của Chủ đầu tư nhằm ngăn chặn nguy cơ lãng phí.
