Cuộc sống thú vị của những gia đình rái cá giữa đô thị Singapore

Từ các khu bảo tồn đến hồ nước giữa thành phố, rái cá lông mượt đang hình thành những quần thể đáng chú ý sau nhiều thập kỷ vắng bóng.

Nhân vật chính trong câu chuyện đặc biệt này là rái cá lông mượt (Lutrogale perspicillata), loài thú ăn thịt bán thủy sinh thuộc họ Chồn, có kích thước lớn nhất trong số các loài rái cá ở Đông Nam Á. Chúng có bộ lông ngắn, mượt màu nâu, phần bụng sáng hơn, thân hình thuôn dài và chiếc đuôi khỏe giúp bơi lội linh hoạt. Thức ăn chủ yếu của chúng là cá, ngoài ra còn có cua và một số động vật thủy sinh khác.

Điều thú vị là rái cá từng biến mất khỏi Singapore trong những năm 1970–1980 do ô nhiễm nguồn nước và suy thoái môi trường ven biển. Sau chiến dịch làm sạch sông ngòi kéo dài khoảng 10 năm, môi trường sống dần phục hồi. Năm 1998, một gia đình rái cá lông mượt được ghi nhận định cư tại Khu bảo tồn đất ngập nước Sungei Buloh, được cho là đã bơi từ bán đảo Malaysia sang. Từ đó, chúng từng bước tái lập quần thể trên đảo quốc này.

Ảnh: straitstimes.com

Một cuộc khảo sát công bố năm 2023 cho thấy, vào đầu năm 2021, Singapore có ít nhất 170 cá thể thuộc 17 nhóm rái cá, tăng đáng kể so với 79 cá thể được ghi nhận năm 2017. Các gia đình rái cá xuất hiện tại nhiều địa điểm như Bishan-Ang Mo Kio Park, Marina Reservoir, Sungei Buloh và Jurong Lake Gardens. Một số nhóm nổi tiếng đến mức được đặt tên riêng như gia đình Bishan và Marina.

Rái cá sống theo gia đình, thường gồm vài cá thể đến hơn 10 con. Chúng phối hợp săn cá, chăm sóc con non và bảo vệ lãnh thổ. Đôi khi, các gia đình còn xảy ra những cuộc tranh chấp quyết liệt để giành khu vực kiếm ăn, khiến chúng phải thay đổi địa bàn sinh sống.

Tuy nhiên, cuộc sống giữa đô thị cũng tiềm ẩn nguy hiểm. Rái cá có thể bị xe cộ đâm khi băng qua đường hoặc gặp xung đột với con người. Những tuyến đường giao thông và công trình ngăn cách các vùng nước trở thành mối đe dọa đáng kể.

Câu chuyện của rái cá Singapore là minh chứng thú vị cho khả năng phục hồi của thiên nhiên khi môi trường được cải thiện. Từ một loài vật từng biến mất, chúng đã trở thành biểu tượng sinh động của nỗ lực xây dựng một đô thị nơi động vật hoang dã vẫn có thể chung sống với con người.

Loài giun chỉ gần như mù nhưng vẫn là sát thủ săn mồi dưới lòng đất.

Khám phá loài động vật có thể nhịn ăn suốt nhiều năm

Nhiều loài động vật có khả năng nhịn ăn đáng kinh ngạc, từ cá phổi châu Phi sống nhiều năm không thức ăn đến chim cánh cụt nhịn ăn để ấp trứng.

Nhắc đến những động vật có khả năng nhịn ăn lâu ngày, nhiều người thường nghĩ đến cá sấu, rắn hay rùa. Tuy nhiên, một trong những nhà vô địch thực sự của khả năng sinh tồn này lại là một loài cá nước ngọt có ngoại hình khá kỳ lạ: cá phổi châu Phi (African lungfish).

Theo các tài liệu khoa học, một số loài cá phổi châu Phi có thể sống tới khoảng 4–5 năm mà không cần thức ăn trong điều kiện hạn hán khắc nghiệt. Đây là một trong những khoảng thời gian nhịn ăn dài nhất từng được ghi nhận ở động vật có xương sống. Đặc biệt, chúng không cần di chuyển hay tìm kiếm thức ăn trong suốt thời gian này.

Những sinh vật có tuổi thọ phi thường, thách thức quy luật lão hóa

Từ chuột chũi trụi lông đến cá mập Greenland, nhiều sinh vật có thể sống hàng trăm năm hoặc gần như không lão hóa trong điều kiện nhất định.

Một trong những ví dụ nổi tiếng nhất là chuột chũi trụi lông (naked mole-rat), loài gặm nhấm sống dưới lòng đất ở Đông Phi. Chúng có thể sống hơn 30 năm, lâu gấp nhiều lần những loài gặm nhấm có kích thước tương tự. Điều đáng chú ý là nguy cơ tử vong do lão hóa ở loài này tăng rất chậm theo tuổi tác. Chúng cũng duy trì khả năng sinh sản và nhiều chức năng sinh lý trong thời gian dài. Các nhà khoa học đang nghiên cứu cơ chế sửa chữa DNA, kiểm soát protein và khả năng chống ung thư đặc biệt của chúng.

Một sinh vật khác gây kinh ngạc là thủy tức (Hydra), động vật không xương sống nhỏ bé sống trong môi trường nước ngọt. Cơ thể thủy tức chứa nhiều tế bào gốc có khả năng liên tục phân chia và thay thế các tế bào già cỗi. Trong điều kiện phòng thí nghiệm thích hợp, một số loài thủy tức thể hiện tốc độ lão hóa gần như không đáng kể. Điều này không có nghĩa chúng bất tử, bởi chúng vẫn có thể chết vì bệnh tật, điều kiện môi trường bất lợi hoặc bị động vật khác ăn thịt.

Phát hiện dấu tích bạch tuộc khổng lồ dài hơn 10 m thời tiền sử

Nghiên cứu hóa thạch cho thấy đại dương hơn 80 triệu năm trước có thể từng là nơi sinh sống của những loài bạch tuộc có kích thước đáng kinh ngạc.

Trong số những sinh vật bí ẩn nhất của đại dương tiền sử có Tusoteuthis longa, một loài mực khổng lồ sống vào cuối kỷ Phấn Trắng, khoảng 80 triệu năm trước. Chúng từng sinh sống trong vùng biển nội địa bao phủ một phần Bắc Mỹ ngày nay. Với chiều dài ước tính khoảng 8–11 m tính cả xúc tu, Tusoteuthis có thể sánh với những loài mực khổng lồ hiện đại.

Điều thú vị là các nhà cổ sinh vật học không tìm thấy nguyên vẹn cơ thể chúng. Phần lớn bằng chứng chỉ là hóa thạch của gladius – cấu trúc nâng đỡ bên trong cơ thể mực, đôi khi được ví như bộ xương sống. Do phần lớn cơ thể mực được cấu tạo từ mô mềm nên rất khó hóa thạch. Từ những di tích ít ỏi này, giới khoa học phải tái dựng hình dáng và kích thước của sinh vật đã tuyệt chủng.