Lợi nhuận tăng nhờ giảm trích lập

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026, lũy kế 9 tháng VietABank đạt 1.191 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 13,4% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt gần 956 tỷ đồng. Riêng quý III, lợi nhuận trước thuế đạt hơn 366 tỷ đồng, tăng khoảng 9% so với quý III/2025.

Tuy nhiên, mức tăng lợi nhuận không đến từ phần chênh lệch lãi. Thu nhập lãi 9 tháng tăng 26,7%, trong đó riêng lãi cho vay tăng khoảng 21%, nhưng chi phí lãi tăng nhanh hơn, ở mức 37,3%. Vì vậy, thu nhập lãi thuần 9 tháng đạt 1.786,8 tỷ đồng, gần như đi ngang so với cùng kỳ. Riêng quý III, thu nhập lãi thuần giảm hơn 16%, do chi phí lãi tăng gần 49% trong khi thu nhập lãi chỉ tăng khoảng 30%. Lợi nhuận trước khi trích dự phòng 9 tháng thậm chí giảm nhẹ 1,6%.

Phần tạo ra khác biệt là chi phí dự phòng rủi ro tín dụng. Trong 9 tháng, VietABank chỉ trích 92 tỷ đồng, giảm gần 64% so với mức 254 tỷ đồng của cùng kỳ. Riêng quý III, ngân hàng còn hoàn nhập khoảng 16,8 tỷ đồng dự phòng, tức là ghi nhận ngược khoản này vào lợi nhuận.

Ghi nhận 8.000 tỷ đồng lãi, thu về 3.200 tỷ đồng

Điểm đáng chú ý nhất nằm ở báo cáo lưu chuyển tiền tệ. Trong 9 tháng, VietABank ghi nhận 8.073,9 tỷ đồng thu nhập lãi và các khoản thu nhập tương tự, trong khi số tiền nhận được theo báo cáo lưu chuyển tiền tệ là 3.198,1 tỷ đồng, tương đương 39,6% số thu nhập ghi nhận. Cùng kỳ năm trước, tỷ lệ này là 76,5%. Đây là tỷ lệ so sánh dòng tiền thu với thu nhập kế toán trong cùng kỳ; báo cáo không tách riêng số tiền thu từ các khoản lãi đã ghi nhận ở kỳ trước.

Phần chênh lệch gần như khớp với mức tăng của khoản mục lãi, phí phải thu trên bảng cân đối kế toán. Khoản mục này tăng từ 4.837 tỷ đồng đầu năm lên 9.713 tỷ đồng tại ngày 30/9/2026, gấp đôi chỉ sau 9 tháng. So với vốn chủ sở hữu 11.110 tỷ đồng của ngân hàng, khoản lãi chưa thu này tương đương khoảng 87%.

Do tiền lãi thực thu thấp hơn số tiền lãi đã chi trả cho người gửi tiền và các khoản huy động (5.565 tỷ đồng), dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh trước thay đổi tài sản và công nợ của VietABank âm hơn 3.160 tỷ đồng, so với mức âm khoảng 665 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Sau khi tính các biến động về tài sản và công nợ hoạt động, chủ yếu là tiền gửi khách hàng tăng, dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh 9 tháng âm khoảng 456 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước dương hơn 3.100 tỷ đồng.

Nợ dưới chuẩn tăng mạnh, dự phòng cụ thể gần cạn

Về chất lượng tài sản, nợ dưới tiêu chuẩn (nhóm 3) tăng từ 505,8 tỷ đồng lên 1.302,1 tỷ đồng, gấp khoảng 2,6 lần đầu năm. Ngược lại, nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5) giảm từ 652,1 tỷ đồng xuống còn 23,9 tỷ đồng. Tổng nợ xấu ở mức 1.333,8 tỷ đồng, bằng 1,38% dư nợ cho vay khách hàng, nhích nhẹ so với mức 1,31% đầu năm.

Số dư dự phòng cụ thể, khoản tiền ngân hàng trích riêng cho từng khoản vay có vấn đề, giảm từ 400,5 tỷ đồng xuống chỉ còn 11,6 tỷ đồng, sau khi ngân hàng sử dụng 496,6 tỷ đồng để xử lý nợ. Tổng dự phòng cho vay khách hàng giảm 31%, còn 731,6 tỷ đồng. Nợ khó đòi đã xử lý đang được theo dõi ngoài bảng cân đối tăng thêm hơn 568 tỷ đồng, lên khoảng 9.022 tỷ đồng.

Ở phía nguồn vốn, ngoài tiền gửi khách hàng tăng, VietABank phát hành thêm giấy tờ có giá, nâng số dư từ khoảng 4.959 tỷ đồng lên 8.822 tỷ đồng. Các khoản nợ Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước cũng tăng khoảng 35%, lên gần 6.378 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu của ngân hàng đạt 11.110 tỷ đồng, tăng hơn 9% so với đầu năm.

Tại ngày 30/9/2026, dư nợ cho vay khách hàng của VietABank đạt khoảng 96.680 tỷ đồng, tăng gần 9% so với đầu năm; tiền gửi khách hàng đạt khoảng 107.188 tỷ đồng, tăng hơn 8%.