Bất kể phe nào giành chiến thắng trong bầu cử, dù là liên minh của ông Netanyahu hay phe đối lập, khó có sự thay đổi căn bản trong chiến lược tổng thể của Tel Aviv đối với vấn đề Palestine và giải pháp hai nhà nước, đường lối cứng rắn liên quan đến an ninh, về răn đe quân sự chống Iran và các lực lượng thân Teheran.
Bối cảnh bầu cử ở Israel
Cuộc bầu cử Knesset Israel (Quốc hội Israel) khóa 26 được tổ chức trong những điều kiện đặc biệt và khó khăn chưa từng có. Lần đầu tiên kể từ năm 1988, Knesset Israel đã kết thúc nhiệm kỳ bốn năm trọn vẹn mà không bị giải tán sớm, nhưng cuộc bỏ phiếu đã diễn ra trong điều kiện chia rẽ chính trị gay gắt trong nước và xung đột quân sự quy mô lớn trong khu vực.
Nội bộ Israel trước bầu cử bị chia rẽ chưa từng có. Di sản cuộc tấn công của Hamas ngày 7/10/2023 hết sức nặng nề.
Phe đối lập do cựu Tổng tham mưu trưởng quân đội, thủ lĩnh đảng Yashar, Gadi Aizenkot đòi thành lập một ủy ban nhà nước độc lập để điều tra các nguyên nhân thất bại về an ninh, trong khi những người ủng hộ Thủ tướng Benjamin Netanyahu coi ông là người bảo vệ đất nước đáng tin cậy nhất.
Chính phủ đang phải đối mặt với các cuộc khủng hoảng sâu sắc, nổi bật nhất là các cuộc biểu tình lớn chống lại các sửa đổi tư pháp của Thủ tướng Netanyahu nhằm hạn chế quyền lực của Tòa án Tối cao và các bất đồng xung quanh lời kêu gọi của Chính thống giáo cực đoan miễn trừ nghĩa vụ quân sự cho người Do Thái Haredim và học sinh các trường tôn giáo (yeshiva).
Thủ tướng Netanyahu đang bị xét xử về tội tham nhũng và phe đối lập "thay đổi" do các nhân vật an ninh và quân sự như cựu Tham mưu trưởng Gadi Eisenkot, lãnh đạo đảng "Yashar", cạnh tranh trong các cuộc bầu cử này.
Bầu cử ở Israel diễn ra trong bối cảnh khó khăn chưa từng có. Ảnh: tabletmag
Cuộc bầu cử được tổ chức trực tiếp trong tình hình chiến sự đang diễn ra trên nhiều mặt trận, trong đó có cuộc chiến chống Hamas ở Dải Gaza, cuộc đối đầu quân sự với Hezbollah ở miền nam Lebanon, các hoạt động quân sự ở Bờ Tây, căng thẳng leo thang, đối đầu trực tiếp chưa từng có và tấn công lẫn nhau giữa Israel và Iran, đặc biệt là sau cuộc chiến do Israel và Mỹ phát động chống Iran tháng 2/2026 và sự thù địch với Houthis ở Yemen.
Trên trường quốc tế, Israel bị cô lập chưa từng có, đặc biệt là việc Thủ tướng Netanyahu bị Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) ban hành lệnh bắt giữ do các cáo buộc liên quan đến tội ác chiến tranh ở Gaza.
Đây là cuộc bầu cử đầu tiên kể từ cuộc tấn công của Hamas vào Israel ngày 7/10/2023. Nó được coi là một cuộc trưng cầu ý dân rộng rãi về hiệu quả của Thủ tướng Netanyahu và chính phủ cực hữu của ông trong việc đối phó với những thất bại an ninh và quản lý các cuộc chiến.
Vào mùa hè năm 2026, đảng Yaadut ha-Tora đã rút khỏi chính phủ để phản đối các quyết định của tòa án tước đi những người trốn tránh lời kêu gọi tài trợ, tước đi đa số quốc hội ổn định của Netanyahu.
Theo kết quả sơ bộ của việc kiểm phiếu, không có khối nào giành được 61 ghế đáng trân trọng để thành lập chính phủ. Khối của Netanyahu ("Likud" và các đảng cánh hữu/tôn giáo) đã nhận được 53 nhiệm vụ, và khối đối lập của Aizenkot - 48.
Đồng thời, các đảng Ả Rập đã cho thấy một kết quả mạnh mẽ bất ngờ, giành được tổng cộng 19 ghế và trở thành lực lượng chủ chốt trong các cuộc đàm phán liên minh.
Cuộc bầu cử năm 2026 là một loại trưng cầu dân ý cho Israel về vectơ phát triển nhà nước trong tương lai: liệu đất nước sẽ tiếp tục đi theo con đường cánh hữu cứng rắn của Netanyahu hay hướng tới một cấu trúc an ninh mới do phe đối lập tự do-trung dung đề xuất.
Thủ tướng Netanyahu, thủ lĩnh đảng Likud đang phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt với Gadi Eisenkot, cựu tham mưu trưởng quân đội, người đứng đầu đảng Yachar.
Chiến dịch đề cập đến các vấn đề của ngày 7/10/2026, quản lý chiến tranh, tuyển dụng, mối quan hệ của nhà nước với các đảng tôn giáo và cực hữu.
Kết quả bầu cử
Ngày 27/10/2026, Israel đã tổ chức bầu cử Quốc hội khóa 26. Ngày 29/10/2026, Ủy ban Bầu cử Trung ương (CEC) đã công bố kết quả của cuộc bầu cử quốc hội ở Israel. Khoảng 5,7 triệu cử tri, chiếm 77,9% đã tham gia bỏ phiếu và hơn 30 đảng phái chính trị tham gia cuộc cạnh tranh.
Đây là tỷ lệ người tham gia bỏ phiếu lớn nhất kể từ 1999 nhằm bầu ra 120 ghế trong Knesset và xác định phương hướng chính trị và tương lai phát triển của Nhà nước Do Thái.
Khối cánh hữu của Benjamin Netanyahu: 53 ghế, trong đó đảng Likud của Thủ tướng Netanyahu giành được 27 ghế, "Otsma Yehudit" 7 ghế, "Yaadut ha-Torah" 7 ghế, "Chủ nghĩa phục quốc Do Thái tôn giáo" và "Zeut" 6 ghế, SHAS 6 ghế.
Khối trung dung của Gadi Eisenkot: 48 ghế, trong đó đảng "Yashar" của Gadi Eisenkot giành được 21 ghế, "Beyahad" 12 ghế, "đảng Dân chủ" 8 ghế, "Israel Beitenu" của Avigdor Lieberman 7 ghế.
Các đảng Ả Rập giành được kết quả kỷ lục với 19 ghế, trong đó "Danh sách chung - Joint List", là hai lực lượng chính trị đại diện cho cộng đồng người Ả Rập tại Israel do Yousef Jabareen làm chủ tịch giành được 11 ghế.
Đảng Ra'am "Danh sách Ả Rập Thống nhất - United Arab List" mang tư tưởng bảo thủ Hồi giáo của người Ả Rập tại Israel do Mansour Abbas lãnh đạo giành được 8 ghế. Đây là thắng lợi lịch sử của các đảng Ả Rập từ trước tới nay.
Ahmad Tibi, ứng viên Danh sách chung, đi bỏ phiếu cùng gia đình tại miền bắc Israel. Ảnh: Reuters
Cả liên minh của Netanyahu và phe đối lập đều không giành được đa số 61 ghế cần thiết để thành lập chính phủ. Đề có thể thành lập được chính phủ, khối của Netanyahu và khối Gadi Eisenkot buộc phải liên minh với các đảng phái khác, hoặc là với một số đảng cánh hữu hoặc các đảng Ả Rập để giành được đa số.
Cuộc bầu cử được tổ chức ba năm sau các sự kiện ngày 7/10/2023. Ở một số khu vực bị Hamas tấn của, cử tri bày tỏ sự ủng hộ cao đối với Likud của Thủ tướng Netanyahu và các đảng cánh hữu.
Trong khi đó, lãnh đạo khối đối lập "Yashar" Gadi Aizenkot tuyên bố ý định thành lập một chính phủ mới thay thế cho chính quyền hiện nay loại bỏ Netanyahu khỏi quyền lực đã không thành công.
CEC cho biết các cuộc bầu cử diễn ra minh bạch và không có dấu hiệu can thiệp của Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ như một số cáo buộc.
Điều gì sẽ diễn ra sau bầu cử
Giành được số ghế lớn nhất không có nghĩa là thành lập được chính phủ. Sau khi chính thức thông qua kết quả bầu cử ngày 4/11/2026, Tổng thống Isaac Herzog sẽ tổ chức tham vấn với các đảng giành thắng lợi trong một tuần và chỉ định nhân vật mà ông thấy có khả năng nhất để thành lập một chính phủ liên minh được đa số tín nhiệm.
Nhân vật này không nhất thiết phải là lãnh đạo của đảng lớn nhất, nhưng có khả năng tập hợp được 61 ghế để đứng ra thành lập một liên minh. Ông sẽ có 28 ngày để thành lập một liên minh và có thể gia hạn thêm 14 ngày.
Nếu thất bại, một đại biểu khác sẽ được chỉ định để thành lập liên minh trong khoảng thời gian 14 ngày và không được gia hạn. Nếu không có liên minh nào được thành lập, cuộc bầu cử mới sẽ được tổ chức sau 90 ngày.
Tình hình sắp tới sẽ hết sức khó khăn do nội bộ Israel phản cực sâu sắc. Các nhà phân tích chính trị nêu ra một số kịch bản khác nhau.
Thứ nhất, thành lập một chính phủ đoàn kết dân tộc với sự tham gia của hai đảng giành được nhiều phiếu nhất là "Likud" của Thủ tướng Netanyahu và "Yashar" của Gadi Eisenkot, ý tưởng được Tổng thống Herzog ủng hộ.
Đây là sự lựa chọn hợp lý nhất để đưa đất nước thoát khỏi cuộc khủng hoảng trong bối cảnh các mối đe dọa an ninh kéo dài. Hoặc Netanyahu thuyết phục Aizenkot tham gia chính phủ làm thủ tướng luân phiên, hoặc Aizenkot thành lập liên minh với Likud, nhưng đặt ra điều kiện nghiêm ngặt để chính Netanyahu rời khỏi chính trường hoặc thay đổi lãnh đạo của đảng cầm quyền.
Thứ hai, phe đối lập do Gadi Eisenkot lãnh đạo liên minh với các đảng Ả Rập sẽ có được tổng cộng 67 ghế, cho phép thay đổi cán cân quyền lực trong Knesset và loại bỏ được Netanyahu khỏi chính quyền. Trong tình hình hiện nay, việc thành lập một chính phủ liên minh với các lực lượng chính trị Ả Rập là khó có thể chấp nhận được ở Israel.
Thứ ba, cả hai khả năng trên đều hết sức khó khăn vì phải đối mặt với những mâu thuẫn chính trị và đảng phái gay gắt. Nếu tất cả các nỗ lực thành lập liên minh đều thất bại, Knesset khóa 26 sẽ bị giải thể và bầu cử vòng hai sẽ được tổ chức. Trong tình hình hiện nay, việc thoát khỏi bế tắc chính trị ở Israel là cực kỳ khó khăn.
Số phận của ông Netanyahu sau bầu cử
Theo kết quả bầu cử Knesset ở Israel được tổ chức vào ngày 27/102026, số phận của Thủ tướng đương nhiệm Benjamin Netanyahu vẫn chưa rõ ràng do bế tắc chính trị hiện tại.
Đảng chính trị cánh hữu lớn nhất ở Israel của ông Netanyahu về đầu tiên với 20,51% số phiếu bầu và 27 ghế trong Knesset. Tuy nhiên, khối liên minh của ông chỉ giành được 53 ghế trong Knesset, không đủ 61/120 ghế cần thiết để thành lập chính phủ. Các đảng phái sẽ phải liên minh với nhau để thành lập chính phủ.
Số phận của Thủ tướng đương nhiệm Benjamin Netanyahu vẫn chưa rõ ràng. Ảnh: Reuters
Tổng thống sẽ tổ chức tham vấn với các phe phái. Nếu cả Netanyahu và các đối thủ của ông đều không thể tập hợp một liên minh gồm 61 đại biểu, một cuộc bầu cử Knesset vòng hai sẽ được tổ chức trong vòng 90 ngày.
Theo các nhà phân tích chính trị, nếu Netanyahu không duy trì quyền lực trong chính phủ, ông có thể sẽ tìm cách đứng đầu đảng Likud và lãnh đạo phe đối lập trong Knesset.
Tại Israel, một phiên tòa kéo dài chống lại Netanyahu về các cáo buộc tham nhũng, gian lận và lạm dụng lòng tin vẫn tiếp tục, và cũng có một cuộc thảo luận nội bộ về trách nhiệm chính trị của ông đối với các sự kiện ngày 7/10/2023.
Ông Netanyahu đang phải đối mặt với một bế tắc chính trị và pháp lý phức tạp sau cuộc bầu cử không có phe nào giành được đa số cần thiết 61 ghế trong Knesset để thành lập chính phủ.
Trong tình hình như vậy, ông Netanyahu vẫn giữ vị trí người đứng đầu một chính phủ lâm thời trong thời gian đàm phán với các đảng phái khác để thành lập liên minh, hoặc đến khi cuộc bầu cử vòng hai được tổ chức. Chính phủ này vẫn giữ được quyền lực chính thức của mình, nhưng bị hạn chế ở một số lĩnh vực.
Nếu phải rời khỏi quyền lực, không còn giữ chức Thủ tướng nữa, ông Netanyahu sẽ phải đối mặt với phiên tòa hình sự liên quan đến các nghi ngờ tham nhũng, nhận hối lộ và không được hưởng quyền miễn trừ nữa, ngoài việc đối đầu với các ủy ban điều tra chính thức về những thất bại của số kiện 7/10/2023.
Trên mặt trận an ninh, các đảng đối lập cảnh báo rằng, ông Netanyahu đang tìm cách kích động căng thẳng, thuyết phục Mỹ tấn công Iran để trì hoãn việc giải quyết bế tắc chính trị hiện nay và duy trì quyền lực.
Nhiều nhà phân tích chính trị am hiểu tình hình Israel nhận định rằng, hãy còn quá sớm để nói về một sự thay đổi toàn diện trong chính sách đối ngoại của Israel.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, bất kể phe nào giành chiến thắng dù là liên minh của ông Netanyahu hay phe đối lập, khó có sự thay đổi căn bản trong chiến lược tổng thể của Tel Aviv đối với vấn đề Palestine và giải pháp hai nhà nước, đường lối cứng rắn liên quan đến an ninh, về răn đe quân sự chống Iran và các lực lượng trong "Trục kháng chiến" do Tehran lãnh đạo.
An ninh vẫn là ưu tiên hàng đầu của đa số cử tri sau các sự kiện ngày 7/10/2026.
