Vừa qua, Giám đốc Ban Quản lý dự án xã Mỹ Lộc (Tây Ninh) đã ký Quyết định số 115/QĐ-PKT phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu Xây dựng thuộc công trình Đường Cộng đồng Lộc Hậu. Theo đó, đơn vị trúng thầu là liên danh Công ty TNHH Đầu tư xây dựng Lê Minh Sang và Công ty TNHH Xây dựng Tổng hợp Hưng Vạn Phát
Diễn biến gói thầu và bài toán hiệu quả kinh tế
Gói thầu "Xây dựng" thuộc công trình Đường Cộng đồng Lộc Hậu có giá dự toán được phê duyệt là 12.195.541.000 đồng. Đây là gói thầu quan trọng sử dụng nguồn vốn ngân sách xã, được tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng nhằm tìm kiếm phương án tối ưu nhất về kỹ thuật và giá thành.
Theo Biên bản mở thầu ngày 07/04/2026, có hai đơn vị tham gia nộp hồ sơ dự thầu là Liên danh Công ty TNHH Đầu tư xây dựng Lê Minh Sang - Công ty TNHH Xây dựng Tổng hợp Hưng Vạn Phát và Công ty TNHH Xây dựng Đại Đồng Tiến. Kết quả cuối cùng, liên danh Lê Minh Sang - Hưng Vạn Phát trúng thầu với giá 12.037.598.000 đồng. Phân tích dữ liệu cho thấy, gói thầu này chỉ tiết kiệm cho ngân sách khoảng 157.943.000 đồng, tương ứng tỷ lệ 1,29%.
Cạnh tranh sát nút: Đối thủ trượt thầu vì 70 triệu đồng
Đi sâu vào hồ sơ đánh giá E-HSDT, Công ty TNHH Xây dựng Đại Đồng Tiến (MST: 0303728422) là đối thủ duy nhất cạnh tranh với liên danh trúng thầu. Nhà thầu này bỏ giá dự thầu 12.107.232.787 đồng.
Khoảng cách giữa đơn vị trúng và đơn vị trượt chỉ là khoảng 70 triệu đồng – một con số cực nhỏ so với quy mô gói thầu 12 tỷ đồng (chưa tới 0,6%). Việc hai nhà thầu cùng vượt qua các vòng đánh giá năng lực, kỹ thuật và chỉ phân định thắng thua bởi mức giá chênh lệch mong manh thường là đặc điểm của những cuộc thầu có tính cạnh tranh cao.
Năng lực của liên danh trúng thầu
Thành viên đứng đầu liên danh, Công ty TNHH Đầu tư xây dựng Lê Minh Sang (MST: 1101920206) có địa chỉ tại Khu Dân Cư An Phú Tây, Xã Bình Chánh, TP HCM, được thành lập năm 2019 do ông Lê Minh Sang là người đại diện pháp luật. Trong lịch sử đấu thầu đã tham gia khoảng 48 gói thầu, trong đó trúng 43 gói, trượt 4 gói, 1 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh) khoảng 57.776.290.075 đồng.
Thành viên liên danh còn lại là Công ty TNHH Xây dựng Tổng hợp Hưng Vạn Phát (MSDN: zn1101847588), có địa chỉ tại Số 777, Ấp 1, Xã Tân Lân, Tây Ninh, được thành lập năm 2017 do ông Nguyễn Thanh Tài. Trong lịch sử đấu thầu tính đến tháng 05/2026 doanh nghiệp này đã tham gia khoảng 45 gói thầu, trong đó trúng 38 gói, trượt 5 gói, 1 chưa có kết quả, 1 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh) khoảng 172.346.911.000 đồng (trong đó, tổng giá trị trúng thầu với vai trò độc lập khoảng 49.845.029.000 đồng, tổng giá trị các gói thầu đã tham gia và trúng thầu với vai trò liên danh khoảng 122.501.882.000 đồng).
Góc nhìn chuyên gia và trách nhiệm giải trình
Nhận định về gói thầu này, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nhấn mạnh: "Mục tiêu của Luật Đấu thầu 2023 là cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Khi tỷ lệ tiết kiệm dưới 2% ở một gói thầu đấu thầu rộng rãi, chủ đầu tư cần có trách nhiệm giải trình rõ ràng về việc lập giá dự toán đã sát với thực tế thị trường hay chưa, tránh tình trạng dự toán cao gây thất thoát gián tiếp ngân sách."
Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho rằng, việc các nhà thầu "quen mặt" liên tục trúng thầu tại địa bàn với giá sát nút là dấu hiệu cần được các cơ quan chức năng giám sát chặt chẽ theo tinh thần của Nghị định 214/2025/NĐ-CP để đảm bảo môi trường kinh doanh bình đẳng.
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.
