Trong hoạt động đầu tư công, mục tiêu tối thượng của công tác đấu thầu là đảm bảo tính hiệu quả kinh tế, tính cạnh tranh và trách nhiệm giải trình. Tuy nhiên, tại dự án Đường THI.28 do Văn phòng HĐND - UBND xã Tân Hội (tỉnh Tây Ninh) làm chủ đầu tư, kết quả lựa chọn nhà thầu đang khiến dư luận không khỏi ngỡ ngàng khi mức tiết kiệm cho ngân sách Nhà nước chỉ đạt con số "siêu thấp" đối với một gói thầu xây lắp giá trị lớn.

Tiết kiệm tượng trưng

Theo tìm hiểu của phóng viên Báo Tri thức và Cuộc sống, công trình Đường THI.28 được phê duyệt đầu tư nhằm cải thiện hạ tầng giao thông tại ấp Thạnh Phú, xã Tân Hội. Dự án sử dụng nguồn vốn kết hợp từ ngân sách tỉnh và ngân sách xã, một nguồn lực quan trọng cần được sử dụng tối ưu nhất.

Dữ liệu hồ sơ cho thấy, gói thầu "Thi công xây dựng" thuộc dự án này có giá dự toán được phê duyệt là 1.572.227.153 đồng (Một tỷ, năm trăm bảy mươi hai triệu, hai trăm hai mươi bảy ngàn, một trăm năm mươi ba đồng). Ngày 23/04/2026, ông Hoàng Công Tụy - Chánh Văn phòng HĐND - UBND xã Tân Hội đã ký Quyết định số 653/QĐ-VP phê duyệt kết quả chỉ định thầu rút gọn cho đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH MTV Phương Thảo Nghi.

Đáng chú ý, giá trúng thầu được ấn định là 1.572.227.000 đồng. Thực hiện phép tính đơn giản, sau khi trải qua quy trình lựa chọn nhà thầu, gói thầu trị giá hơn 1,5 tỷ đồng này chỉ giảm giá được đúng 153 đồng cho ngân sách Nhà nước. Tỉ lệ tiết kiệm này đạt ngưỡng xấp xỉ 0,00001% - một con số được xem là "tượng trưng" trong hoạt động đấu thầu hiện nay.

Năng lực nhà thầu

Công ty TNHH MTV Phương Thảo Nghi (MSDN: 3901204420), có trụ sở tại số 169, tổ 2, ấp Phước Bình, xã Dương Minh Châu, tỉnh Tây Ninh. Doanh nghiệp này do ông Huỳnh Vũ Phương làm Giám đốc và đại diện pháp luật.

Theo dữ liệu phân tích lịch sử đấu thầu, Công ty TNHH MTV Phương Thảo Nghi là một cái tên cực kỳ quen thuộc tại các dự án đầu tư công trên địa bàn tỉnh Tây Ninh. Tính đến tháng 5/2026, nhà thầu này đã tham gia tổng cộng 67 gói thầu, trong đó trúng tới 54 gói, trượt 8 gói và một số gói chưa có kết quả. Tổng giá trị trúng thầu tích lũy của doanh nghiệp đạt hơn 63.114.730.018 đồng. Đáng chú ý, phần lớn các gói thầu trúng đều với vai trò độc lập (58.183.186.018 đồng).

Dấu hỏi về trách nhiệm giải trình và hiệu quả kinh tế

Mặc dù hình thức chỉ định thầu rút gọn được pháp luật cho phép đối với các gói thầu xây lắp trong hạn mức nhằm đảm bảo tiến độ, nhưng tinh thần của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Nghị định 214/2025/NĐ-CP vẫn nhấn mạnh tính hiệu quả.

Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Căn cứ theo Điều 80 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, trong quá trình hoàn thiện hợp đồng, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả kinh tế. Việc một gói thầu hơn 1,5 tỷ đồng chỉ giảm 153 đồng khiến dư luận có quyền đặt nghi vấn về vai trò và trách nhiệm của chủ đầu tư trong quá trình thương thảo giá. Liệu chủ đầu tư đã thực sự nỗ lực để tối ưu hóa từng đồng ngân sách?".

Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho rằng, với sự ra đời của Thông tư 79/2025/TT-BTC, trách nhiệm của chủ đầu tư càng trở nên nặng nề hơn trong việc đăng tải thông tin và tự chịu trách nhiệm về kết quả lựa chọn. "Tiết kiệm 153 đồng có thể không sai về mặt câu chữ trong luật vì không có quy định cứng về số % phải giảm cho gói thầu này, nhưng nó đi ngược lại với tinh thần tiết kiệm và trách nhiệm giải trình trước nhân dân địa phương khi sử dụng vốn ngân sách", ông Vũ nhấn mạnh.

Cần nói thêm, theo quy định mới, các gói thầu thanh toán qua Kho bạc Nhà nước như dự án Đường THI.28 bắt buộc phải thực hiện ký hợp đồng điện tử trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Đây là bước tiến nhằm minh bạch hóa tiến trình thực hiện, tránh các can thiệp hậu kiểm. Dư luận tại xã Tân Hội đang chờ đợi một sự minh bạch tương tự trong cách mà chủ đầu tư lựa chọn và thương thảo giá với các nhà thầu "quen" tại địa phương.