Cơ cấu sở hữu của Công ty Cổ phần Cảng Đồng Nai (mã chứng khoán: PDN) gắn liền với hệ sinh thái Tổng Công ty Cổ phần Phát triển Khu công nghiệp (Sonadezi) khi doanh nghiệp mẹ nắm giữ 51% vốn, bên cạnh cổ đông lớn Tổng Công ty Cổ phần Đường sông Miền Nam sở hữu 20,25% vốn. Vận hành song song với các bến bãi cốt lõi, mạng lưới cung ứng của PDN có sự tham gia chặt chẽ của hai đơn vị thành viên then chốt là CTCP Dịch vụ Cảng Đồng Nai (PDN sở hữu 45% vốn) và CTCP Cảng Long Thành (PDN sở hữu 30% vốn), cùng các doanh nghiệp phụ trợ chuyên ngành trong khu vực.

Báo cáo tài chính soát xét bán niên 2026 và Báo cáo thường niên 2025 ghi nhận sự hiện diện nhân sự song trùng giữa ban điều hành PDN và các pháp nhân liên kết. Cụ thể, ông Nguyễn Văn Ban, Phó Tổng Giám đốc PDN, hiện là Thành viên HĐQT tại công ty liên kết Dịch vụ Cảng Đồng Nai. Tương tự, ông Huỳnh Ngọc Tuấn, Phó Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Tài chính PDN, đang đảm nhiệm vị trí Chủ tịch HĐQT tại công ty liên kết Cảng Long Thành. Đáng chú ý, Tổng Giám đốc kiêm Thành viên HĐQT PDN là ông Nguyễn Ngọc Tuấn cũng đồng thời ngồi ghế Chủ tịch HĐQT tại CTCP Tiếp vận Số 1 Đồng Nai.

Mắt xích nhân sự điều hành này đi liền với các dòng tiền thương mại quy mô lớn luân chuyển qua từng kỳ kế toán. Riêng trong 6 tháng đầu năm 2026, PDN đã chi ra 30,52 tỷ đồng để mua dịch vụ bốc xếp và hỗ trợ khai thác từ công ty liên kết Dịch vụ Cảng Đồng Nai, tiếp nối mức thanh toán lên tới 71,19 tỷ đồng của cả năm 2025. Song song đó, PDN cũng giải ngân 16,62 tỷ đồng mua dịch vụ làm hàng container từ Tiếp vận Số 1 Đồng Nai, sau khi đã chi trả 42,17 tỷ đồng trong năm trước.

Việc các giao dịch dịch vụ trị giá hàng chục tỷ đồng liên tục phát sinh giữa các đơn vị có chung mắt xích lãnh đạo đòi hỏi quy trình phê duyệt phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định tại Điều 167 Luật Doanh nghiệp về hợp đồng với các bên có liên quan, nhằm bảo đảm tuyệt đối tính khách quan và nguyên tắc thị trường độc lập. Đáng lưu ý, dù PDN chi trả doanh số dịch vụ rất lớn cho công ty liên kết Dịch vụ Cảng Đồng Nai, doanh nghiệp lại chưa ghi nhận bất kỳ khoản cổ tức nào được chia từ đối tác này trong nửa đầu năm 2026.

Bên cạnh bài toán quản trị giao dịch liên kết, danh mục đầu tư tài chính ngoài ngành của PDN cũng đang bộc lộ những điểm nghẽn về hiệu quả sinh lời. Doanh nghiệp hiện duy trì khoản góp vốn giá gốc 40,40 tỷ đồng nhằm sở hữu 10,10% vốn tại CTCP Sonadezi Bình Thuận. Báo cáo soát xét nêu rõ kiểm toán chưa thể xác định giá trị hợp lý của khoản đầu tư này do thiếu thị trường giao dịch tập trung, đồng thời dòng tiền cổ tức hỗ trợ từ dự án bất động sản công nghiệp này vẫn chưa định hình. Cùng lúc đó, khoản đầu tư vào cổ phiếu niêm yết SZC của CTCP Sonadezi Châu Đức với giá gốc 15,40 tỷ đồng cũng chứng kiến giá trị thị trường bốc hơi hơn 8,44 tỷ đồng chỉ sau 6 tháng, khi thị giá SZC sụt giảm từ 29.150 đồng xuống còn 22.450 đồng một cổ phiếu tại ngày 30/6/2026.

Những trở ngại trong việc tối ưu hóa dòng vốn diễn ra đúng vào thời điểm vị thế cạnh tranh của PDN đứng trước những thay đổi hạ tầng mang tính bước ngoặt. Trong Báo cáo thường niên năm 2025, ban lãnh đạo PDN đã thẳng thắn chỉ ra việc hoàn thiện các tuyến đường Vành đai kết nối liên vùng đang tạo điều kiện cho hàng hóa từ các khu công nghiệp đi thẳng tới cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, làm suy giảm dần ưu thế cự ly gần nguồn hàng vốn có của các cảng cạn nội địa. Đồng thời, tình trạng công suất dư thừa tại các bến cảng khu vực Phú Mỹ, Mỹ Xuân và Nhơn Trạch đang kích hoạt cuộc đua giảm phí dịch vụ để tranh giành chân hàng, tạo áp lực trực tiếp lên khả năng giữ chân các chủ hàng truyền thống của PDN.

Theo các chuyên gia tài chính, nền tảng thanh khoản vượt nghìn tỷ đồng là điểm tựa rất lớn cho Cảng Đồng Nai, nhưng điểm tựa ấy chỉ thực sự phát huy giá trị lâu dài khi ban điều hành chủ động giải bài toán hiệu quả nguồn vốn. Việc kiểm soát chặt chẽ cơ chế ký kết hợp đồng với hai công ty liên kết và các đơn vị vệ tinh, rà soát danh mục tài chính ngoài ngành cùng nỗ lực nâng cấp hệ sinh thái logistics trọn gói sẽ là điều kiện tiên quyết để PDN giữ vững thị phần và bảo vệ tối đa lợi ích của cổ đông trước sức ép lấn sân từ các siêu cảng biển hạ lưu.