Báo cáo tài chính bán niên soát xét năm 2026 của Công ty Cổ phần Cảng Đồng Nai (mã chứng khoán: PDN) ghi nhận doanh thu thuần đạt 815,08 tỷ đồng, tăng 9,19% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt 250,58 tỷ đồng, tăng 11,56% so với nửa đầu năm 2025.

Đáng chú ý, Nghị quyết Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 chính thức thông qua kế hoạch kinh doanh với mục tiêu tổng doanh thu 1.670 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 570 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế sử dụng để phân phối 456 tỷ đồng. Như vậy, chỉ sau nửa chặng đường, PDN đã hoàn thành gần 55% chỉ tiêu lợi nhuận sau thuế cả năm được cổ đông giao phó. Tuy nhiên, nếu bóc tách sâu vào cấu trúc kết quả kinh doanh và cách thức vận hành đòn bẩy tài chính, bức tranh tăng trưởng thực chất từ dịch vụ cảng biển cốt lõi lại không hoàn toàn rực rỡ như những con số bề nổi.

Động lực chính thúc đẩy lợi nhuận trước thuế bán niên 2026 của PDN không đến từ sự bứt phá của biên lợi nhuận gộp mà chủ yếu bắt nguồn từ doanh thu hoạt động tài chính. Khoản mục này tăng vọt tới 68,64%, từ mức 16,99 tỷ đồng cùng kỳ lên 28,65 tỷ đồng, trong đó tiền lãi tiền gửi ngân hàng chiếm tỷ trọng áp đảo với 27,66 tỷ đồng, tăng hơn 73%.

Sự hỗ trợ từ lãi tiền gửi trở nên đặc biệt quan trọng khi mảng thu nhập khác từng mang về 16,28 tỷ đồng lợi nhuận trong 6 tháng đầu năm 2025 đã rơi tự do về vỏn vẹn gần 210 triệu đồng. Dòng tiền lãi từ các khoản tiền gửi nhàn rỗi vì thế đóng vai trò bệ đỡ then chốt để bù đắp sự hụt hơi của các nguồn thu bất thường, giúp doanh nghiệp giữ vững nhịp tăng trưởng lợi nhuận ròng trên sổ sách.

Khoản lãi tiền gửi tăng đột biến là kết quả tất yếu khi PDN đang tích tụ khối thanh khoản rất lớn. Tính đến ngày 30/6/2026, tổng tiền mặt, các khoản tương đương tiền và tiền gửi nắm giữ đến ngày đáo hạn của công ty đạt tới 1.032,89 tỷ đồng, chiếm xấp xỉ 51,37% quy mô tổng tài sản. Doanh nghiệp phân bổ dòng tiền này vào 92,18 tỷ đồng tiền và tương đương tiền, 840,70 tỷ đồng tiền gửi kỳ hạn 6 tháng và 85,40 tỷ đồng tiền gửi kỳ hạn 12 tháng. Đối với một doanh nghiệp hạ tầng hàng hải đang đứng trước nhu cầu mở rộng kho bãi và bến bãi quy mô lớn, việc cất giữ hơn một nửa tổng tài sản tại ngân hàng là một hiện tượng đáng lưu tâm, đồng thời mở ra bài toán về mức độ tối ưu hóa chi phí sử dụng vốn.

Nghịch lý lớn nhất trong bức tranh vốn của PDN nằm ở việc doanh nghiệp vẫn liên tục duy trì đòn bẩy nợ vay thương mại chịu lãi suất cao bên cạnh kho tiền nhàn rỗi nghìn tỷ. Tại ngày 30/6/2026, PDN có tổng nợ vay tài chính 99,98 tỷ đồng, bao gồm 85,64 tỷ đồng vay ngắn hạn và 14,34 tỷ đồng vay dài hạn. Thuyết minh báo cáo tài chính cho thấy công ty đang duy trì khoản nợ ngắn hạn 59,24 tỷ đồng tại VietinBank chỉ nhằm mục đích bổ sung vốn lưu động với lãi suất từ 7,0% đến 7,2%/năm. Ngoài ra, PDN còn gánh khoản vay dài hạn tại nhà băng này với lãi suất thả nổi lên tới 8,4%/năm và khoản vay Quỹ Đầu tư Phát triển địa phương chịu mức lãi 7,0%/năm.

Việc chấp nhận vay nợ thương mại đã khiến PDN phải gánh 3,69 tỷ đồng chi phí lãi vay chỉ trong 6 tháng đầu năm, tiếp nối mức chi phí lãi vay hơn 5,29 tỷ đồng của cả năm 2025. Phép tính đối chiếu dòng tiền chỉ ra hiện tượng chênh lệch lãi suất bất lợi, tức trạng thái spread âm. Các khoản tiền gửi thanh khoản cao kỳ hạn 1 tháng của PDN chỉ sinh lời khiêm tốn từ 2,1% đến 4,75%/năm, còn các khoản tiền gửi kỳ hạn 6 đến 12 tháng phổ biến dưới 6,0%/năm. Trong khi đó, doanh nghiệp lại vay vốn lưu động với lãi suất cao hơn từ 1,2% đến gần 3%/năm. Mức chênh lệch âm này đối với khoản vay gần 60 tỷ đồng phản ánh sự thiếu linh hoạt trong điều phối ngân quỹ và quản trị đòn bẩy.

Đứng trên góc độ quản trị tài chính, phương án tự tài trợ vốn lưu động bằng nguồn tiền mặt sẵn có mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội so với việc tiếp tục duy trì vay nợ ngân hàng. Với lượng tiền gửi vượt nghìn tỷ đồng và hệ số thanh toán hiện thời luôn duy trì ở ngưỡng an toàn rất cao từ mức 3,56 lần cuối năm 2025 cho đến nay, việc PDN trích khoảng 60 tỷ đồng từ nguồn tiền nhàn rỗi để tất toán dứt điểm khoản vay ngắn hạn tại VietinBank hoàn toàn không gây áp lực lên thanh khoản hay rủi ro vận hành. Quyết định này sẽ lập tức xóa bỏ tình trạng spread âm, giúp doanh nghiệp tiết giảm hàng tỷ đồng chi phí tài chính mỗi năm và trực tiếp gia tăng lợi nhuận thực chất cho cổ đông.

Việc doanh nghiệp ngập trong tiền nhưng vẫn nai lưng trả lãi suất cao khiến thị trường không khỏi băn khoăn: Liệu ban điều hành PDN đã có kế hoạch tái cấu trúc dòng vốn lưu động để tối đa hóa lợi ích cho cổ đông, hay đây là bước chuẩn bị thanh khoản cho những kế hoạch đầu tư hạ tầng quy mô lớn trong tương lai?

[Kỳ 2]: Cảng Đồng Nai: Hơn 260 tỷ đồng dự án mở rộng bị 'đóng băng' và áp lực tiền thuê đất