Nằm cách nhà thờ Lớn Hà Nội vài chục bước chân, chùa Lý Triều Quốc Sư (số 50 phố Lý Quốc Sư) là ngôi chùa có lịch sử gắn với những biến động của thủ đô Hà Nội.
Theo các sử liệu xưa, chùa có tiền thân là đền Lý Quốc Sư, được lập ở phường Báo Thiên để thờ thiền sư Minh Không, người được vua Lý Thần Tông phong là Quốc sư, sau ngày ngài viên tịch năm 1141.
Đền nằm ngay cạnh tháp Báo Thiên của chùa Báo Thiên nổi tiếng Kinh thành Thăng Long một thuở. Thời giặc Minh xâm chiếm Thăng Long, chùa và tháp Bái Thiên đã bị tàn phá nặng nề.
Đến thời Nguyễn, phường Báo Thiên đổi thành làng Tiên Thị nên dân gian gọi đền Lý Quốc Sư theo tên làng là đền Tiên Thị.
Vào thời thuộc địa, khi người Pháp xây xựng nhà thờ lớn và các công trình liên quan, đền Tiên Thị phải di dời về phía Bắc, chính là vị trí chùa Lý Triều Quốc Sư hiện tại.
Năm 1932, hoà thượng Thích Thanh Định đến trụ trì, tôn thêm tượng Phật, Bồ Tát trong đền. Kể từ đó cho đến nay, đền Tiên Thị được gọi là chùa Lý Triều Quốc sư.
Trong chiến sự mùa đông năm 1946, chùa Lý Triều Quốc sư bị phá hủy. Đến tháng 6/1954 chùa được xây dựng lại. Diện mạo hiện tại của chùa có từ các đợt trùng tu lớn vào những năm 1990-2000.
Trải qua nhiều biến động thời cuộc, chùa không còn giữ được diện mạo nguyên sơ, nhưng vẫn bảo tồn được nhiều di vật có giá trị lịch sử và nghệ thuật, trong đó có nhiều pho tượng mang phong cách tạo tác thời Hậu Lê.
Ở sân chùa có một cột trụ bằng đá cao 2,4 mét, tuổi đời nhiều thế kỷ, là một chứng tích vô giá về kinh thành Thăng Long xưa.
Đỉnh trụ đá này đặt tượng Bồ tát Quán Thế Âm, thân cột đá có các trang trí hoa sen, hoa cúc... vòng quanh cột theo phong cách nghệ thuật Hậu Lê.
Không chỉ là nơi thờ Phật, thiền sư Minh Không cùng nhiều vị thần theo tín ngưỡng dân gian, chùa Lý Triều Quốc Sư còn là nơi đặt nhà bia tưởng niệm liệt sĩ của phường Hàng Trống.
Vào năm 1995, chùa đã được công nhận là di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia của Việt Nam.
