Lê Thị Thủy (sinh năm 2002, quê Thanh Hóa) từng làm công nhân tại Hà Nội. Năm 2021, trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, cô trở về quê, bắt đầu trồng sắn dây và ghi lại cảnh quan, hoạt động canh tác, những sản vật địa phương qua video trên mạng xã hội.

Chia sẻ với PV Tri thức và Cuộc sống, Lê Thị Thủy kể về quyết định trở về quê, hành trình mưu sinh từ sản vật núi rừng và cuộc sống trong ngôi nhà do hai vợ chồng tự xây dựng.

Từ việc trồng sắn dây, Lê Thị Thủy dần mở rộng sang thu hái và kinh doanh nhiều đặc sản theo mùa như hạt đác, măng nứa, trám đen, ốc núi, mật ong rừng, nấm lim xanh và củ mài khô. Các sản vật được thu hái theo mùa, sau đó sơ chế, bảo quản và đóng gói trước khi gửi đến khách hàng. Vì phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên, nguồn hàng của hai vợ chồng không phải lúc nào cũng có sẵn quanh năm.

“Mỗi sản phẩm đều có thời điểm thu hoạch riêng. Mật ong thường vào vụ từ tháng 5, tháng 6 đến tháng 10; măng nứa từ tháng 7, tháng 8 đến tháng 10; nấm lim xanh từ tháng 4 đến tháng 10, còn củ mài thường được thu hoạch từ tháng 10 trở đi. Trong các mặt hàng, những sản phẩm có đầu ra ổn định nhất vẫn là mật ong rừng, măng nứa khô, nấm lim xanh và củ mài khô”, Lê Thị Thủy cho biết.

Công việc của hai vợ chồng Lê Thị Thủy - Lê Viết Quý được phân chia theo thế mạnh. Khi đi thu hái, cả hai thường cùng tham gia. Lê Viết Quý phụ trách quay video, còn Lê Thị Thủy trực tiếp thu hoạch sản vật. Những hình ảnh trong quá trình lao động được sử dụng để giới thiệu công việc và sản phẩm trên mạng xã hội.

Không chỉ bán sản vật tươi, Lê Thị Thủy cùng chồng còn sơ chế, đóng gói để gửi đến khách hàng ở nhiều tỉnh, thành. Việc kết hợp kinh doanh với sáng tạo nội dung giúp họ có thêm kênh tiếp cận người mua, đồng thời giới thiệu sản vật địa phương đến công chúng.

Trong số các công việc thu hái, lấy mật ong khoái ở những vách đá cao là hoạt động đòi hỏi sức khỏe và sự cẩn trọng. Trước mỗi chuyến đi, nhóm phải chuẩn bị dụng cụ bảo hộ, khảo sát địa hình và xác định phương án cố định dây.

“Trước ngày đi lấy mật, chúng tôi thường chuẩn bị đồ bảo hộ, găng tay, giày và các dụng cụ cần thiết. Nếu lấy mật trên lèn đá thì phải mang theo xô, túi để đựng mật. Trước khi khai thác, mọi người khảo sát địa hình, xem vị trí đó có an toàn, có điểm tựa để buộc dây cố định hay không. Nếu vách đá quá khó, không có điểm tựa thì chúng tôi sẽ bỏ qua. Khi đi lấy mật, chúng tôi không đi một mình mà thường có từ 2-3 người trở lên để hỗ trợ nhau, người đỡ mật, người giữ dây. Mọi người cũng phải thường xuyên giữ liên lạc qua bộ đàm”, Lê Thị Thủy kể.

Nhìn lại chặng đường đã qua, cô cảm thấy rất hài lòng với lựa chọn của mình. “Trước đây, tôi từng nghĩ phải đi thật xa mới có tương lai. Nhưng sau thời gian ở lại chính quê hương mình, tôi mới nhận ra rằng đôi khi bình yên, hạnh phúc lại nằm ngay trên quê hương mình.

Không phải đi làm ăn xa, tôi có cơ hội ở lại quê hương, phát triển công việc và tạo công ăn việc làm cho các cô chú trong bản. Cuộc sống ở đây có không khí trong lành, yên bình, không phải chịu nhiều áp lực và bộn bề như ở thành phố”, Lê Thị Thủy chia sẻ.

Đầu năm 2026, Lê Thị Thủy cùng chồng bắt tay xây dựng ngôi nhà đá cuội trên mảnh đất hơn 400 m² gần khu vực Vườn quốc gia Bến En. Hai người dành gần 4 tháng thi công, sử dụng khoảng 15 m³ đá cuội tự nhặt dưới suối.

Sau thời gian sinh sống, Lê Thị Thủy nhận thấy công trình có những ưu và nhược điểm riêng. “Nhà khá chắc chắn, mát mẻ và giữ nhiệt tốt. Tuy nhiên, vào mùa mưa, không gian dễ bị ẩm thấp. Khu vực bếp và sinh hoạt cũng chưa thực sự thuận tiện. Đây là những điều mà khi bắt đầu xây dựng, chúng tôi chưa hình dung hết”, cô chia sẻ.

Thời gian tới, vợ chồng Lê Thị Thủy dự định tiếp tục phát triển nội dung trên mạng xã hội song song với việc kinh doanh đặc sản núi rừng.

“Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều sản phẩm giống như của nhà tôi nên tính cạnh tranh khá cao. Vì vậy, chúng tôi xác định chất lượng phải được đặt lên hàng đầu. Đây là yếu tố quan trọng để có thể tiếp tục tồn tại và phát triển công việc lâu dài”, Lê Thị Thủy chia sẻ.