Ngũ Hành Sơn hay núi Non Nước được coi là danh thắng hàng đầu của thành phố Đà Nẵng. Phía sau những ngọn núi tuyệt đẹp này là một truyền thuyết đầy màu sắc huyền bí mà không phải ai cũng biết.
Truyền thuyết về Ngũ Hành Sơn được ghi lại từ kho tàng truyện cổ của người Chăm. Theo cổng thông tin điện tử của thành phố Đà Nẵng, chuyện kể rằng từ thời xa xưa có một cụ già từ miền biển phía Bắc đi trên một con thuyền và theo gió cập vào một bãi biển hoang sơ mà ngày nay là bãi biển Non Nước.
Thấy địa thế thuận lợi, cụ dựng một túp lều cỏ và sống bằng nghề chài lưới. Một ngày nọ, khi sửa soạn ra khơi, cụ bỗng thấy trời bổng nổi sấm, mặt biển rung động dữ dội. Rồi một con rồng khổng lồ từ biển tiến vào. Cụ hoảng hốt tìm nơi lẩn trốn.
Từ nơi ẩn nấp, cụ nghe thấy tiếng gầm thét dữ dội. Hé mắt ra nhìn, cụ thấy dưới bụng con rồng lăn ra một quả trứng lớn. Sáng hôm sau, rồng trườn về phía biển sâu. Rồi từ dưới biển, một con rùa vàng khổng lồ hiện lên, xưng là thần thần Kim Quy và nhờ ông cụ bảo vệ quả trừng của Long Quân.
Biết là thần linh hiển thị giao cho mình việc trọng đại, cụ già than thở rằng mình tuổi già, sức yếu không đủ sức đảm đương. Thần Kim Quy liền trao cho cụ già một chiếc móng và nói rằng hễ có chuyện chẳng lành thì cứ cầm móng và cầu nguyện, thần sẽ có cách giúp. Cụ già đành nhận lời.
Thần Kim Quy liền quay ra biển và biến mất. Còn cụ già từ đó giữ gìn và chăm nom quả trứng rất cẩn thận, không lúc nào lơ là. Thời gian trôi qua, quả trứng càng ngày càng lớn.
Một hôm, gian lều của ông cụ bị những tên vô lại đốt cháy. Ông cụ cầu cứu móng rùa. Bỗng nhiên quả trứng lớn bổng và lòng trứng hiện ra một cái hang đá có đủ giường chiếu sẵn sàng. Ông già vừa đặt mình xuống là ngủ thiếp ngay.
Giữa lúc đó thì một cô gái bé từ trong lòng trứng xuất hiện bên cạnh giường của ông già. Sữa ở mạch đá trong hang chảy ra nuôi cô gái bé lớn lên như thổi. Hàng ngày có những con khỉ hái hoa quả đến cho cô ăn, có những con chim cu tha bông đến dệt cho cô mặc.
Ông già ngủ một giấc dài tỉnh dậy lấy làm kinh ngạc khi thấy một thiếu nữ xinh đẹp ngồi bên cạnh mình, còn quả trứng bị vỡ thành năm mảnh, đã biến thành năm hòn núi đá to lớn, cỏ cây rậm rạp, chim chóc thú vật nhộn nhịp.
Từ đây, ông già ở bên cô gái của Long Quân như ở với con ruột của mình. Hai người sống no đủ bằng các sản vật của năm ngọn núi và dốc lòng làm việc thiện, cứu chữa dân nghèo trong vùng, khiến tiếng lành vang tới tận kinh đô.
Chẳng bao lâu, nhà vua nghe tin cô gái xinh đẹp sống ở vùng núi đẹp như tiên cảnh, bèn sai quan quân mang lễ vật đến cầu hôn và cưới cô gái về làm vợ. Ông lão vô cùng buồn rầu nhưng vì hạnh phúc của người được thần gửi gắm nên ngậm ngùi tiễn đưa cô về cung.
Khi cô gái và đoàn tùy tùng vừa rời khỏi, mặt biển bỗng dậy sóng và thần Kim Quy hiện lên, giọng vang vang: “Ngươi đã làm tròn bổn phận của mình, Long Vương rất cảm kích. Nay ngươi hãy cùng ta xuống long cung để tận hưởng cuộc sống bất tử”.
Và ông lão ngồi lên lưng rùa để đến với cuộc sống mới mà ông xứng đáng được nhận. Nơi ông từng sống trở thành vùng đất thiêng, được gọi là Ngũ Hành Sơn. Theo thời gian, người dân đến quần tụ dưới chân núi, lập đền chùa trên núi, và Ngũ Hành Sơn trở thành danh thắng xa gần biết đến...
