Cuối tháng 3/2026, tại tỉnh Gia Lai, một nhóm người đến tận nhà dân ở xã Vĩnh Quang và xã Vĩnh Thạnh chào bán hàng gia dụng, thực phẩm chức năng với lời hứa khuyến mãi hấp dẫn, đồng thời lôi kéo tham gia “hệ thống kinh doanh” với cam kết lợi nhuận cao, yêu cầu đóng tiền hoặc nhận hàng về bán.

Đáng chú ý, có 2 người phụ nữ ở xã Vĩnh Quang đã mua bếp gas và thực phẩm chức năng của nhóm đối tượng trên với tổng số tiền hơn 2,5 triệu đồng để nhận quà khuyến mãi. Song khi kiểm tra, giá trị thực các sản phẩm chưa tới 1 triệu đồng nhưng các đối tượng đã rời khỏi địa phương.

Trước đó, giữa tháng 3/2026, một nhóm khoảng 5-6 người tìm đến các khu dân cư, liên hệ một số hộ gia đình tại phường Hoài Nhơn Bắc (tỉnh Gia Lai) để mượn địa điểm tổ chức bán hàng khuyến mãi, gồm các mặt hàng như bếp gas và đồ gia dụng. Nhóm người này sử dụng chiêu trò tạo lòng tin ban đầu bằng cách bán hàng với giá vài chục nghìn đồng nhưng sau đó hoàn lại tiền và tặng luôn sản phẩm cho người mua.

Khi người dân đã tin tưởng, nhóm này tiếp tục giới thiệu các sản phẩm có giá trị cao hơn. Nhiều người lầm tưởng tiếp tục được hoàn tiền, nhận quà nên không ngần ngại mua hàng. Tuy nhiên, sau khi bán được số lượng lớn và thu tiền, các đối tượng viện cớ ra ngoài nghe điện thoại rồi nhanh chóng lên ô tô rời khỏi địa phương.

Có thể xử lý về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc lừa dối khách hàng

Trao đổi với PV Báo Tri thức và Cuộc sống, TS.LS Đặng Văn Cường, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho rằng, thủ đoạn trên không mới, lợi dụng tâm lý nhẹ dạ, cả tin của một số người dân, nhất là người lớn tuổi và phụ nữ, các đối tượng đã lừa đảo, dẫn dụ mua hàng kém chất lượng.

Theo luật sư Cường, thời gian qua ở nhiều vùng nông thôn xuất hiện hiện tượng lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua hình thức bán hàng gia dụng cho phụ nữ và người già để chiếm đoạt tài sản. Phương thức thủ đoạn chủ yếu của các đối tượng là quảng cáo giới thiệu sản phẩm, tri ân khách hàng để lôi kéo câu dụ những người phụ nữ lớn tuổi đến nhà văn hóa, trụ sở ủy ban hoặc những nơi công cộng, thậm chí khách sạn, trung tâm hội nghị sang trọng để quảng giới thiệu sản phẩm, tặng quà rồi lợi dụng sự mất cảnh giác của nạn nhân để chiếm đoạt tài sản.

Các đối tượng có nhiều phương thức thủ đoạn chiếm đoạt tài sản trong đó phổ biến nhất là bán hàng kèm theo phiếu “niềm vui”, sau khi khách hàng nộp tiền sẽ được nhận phiếu, cuối buổi đưa phiếu ra sẽ được trả lại tiền. Tuy nhiên, sau buổi sau các đối tượng bán hàng với giá cao và không trả lại tiền nữa, người mua vẫn nghĩ là mua như vậy sẽ được trả lại tiền... nhưng thực tế sau khi nhận được số tiền lớn, các đối tượng bỏ trốn.

Luật sư Cường cho biết, hai vụ việc trên ở tỉnh Gia Lai mới đây chỉ là số ít trong các vụ việc phổ biến trong thời gian qua. Cơ quan chức năng cũng đã phát hiện bắt giữ nhiều nhóm đối tượng và xử lý về các tội lừa đảo hoặc lừa dối khách hàng.

Trong trường hợp kết quả xác minh cho thấy các đối tượng có mục đích chiếm đoạt tài sản từ trước, sử dụng các hàng hóa đồ gia dụng chỉ để làm đạo cụ phải làm phương thức để che giấu hành vi phạm tội, sau khi nhận được tiền của nạn nhân sẽ chiếm đoạt sẽ xử lý về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại điều 174 bộ luật hình sự.

Còn trường hợp các đối tượng gian lận trong hoạt động mua bán hàng hóa do cân sai, tính gian hàng hóa hoặc các thủ đoạn gian dối khác trong mua bán hàng hóa có thể bị xử lý về tội lừa dối khách hàng theo quy định tại điều 198 bộ luật hình sự.

“Việc xử lý về tội lừa đảo hay tội lừa dối khách hàng phụ thuộc vào việc việc mua bán hàng hóa đó có hợp lệ hay không, có phải là hoạt động mua bán hay không. Nếu các đối tượng có mục đích chiếm đoạt tài sản từ trước, hàng hóa chỉ là vật chứng để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản sẽ xử lý về tội lừa đảo. Còn trong trường hợp việc mua bán hàng hóa là hợp lệ, các đối tượng có đăng ký kinh doanh, hàng hóa được phép bán trên thị trường, các đối tượng chỉ gian lận trong quá trình bán hàng hàng hóa thì sẽ xử lý về tội lừa dối khách hàng theo điều 198 bộ luật hình sự”, luật sư Cường nêu ý kiến.

Vì sao vẫn có nạn nhân “sập bẫy”?

Nhấn mạnh phương thức thủ đoạn lừa đảo từ chiêu trò bán hàng khuyến mãi trá hình, luật sư Cường cho biết các đối tượng thường có đông người, bán nhiều loại hàng hóa gia dụng, quảng cáo rầm rộ, phát tờ rơi và hướng đến đối tượng là những người phụ nữ nhẹ dạ cả tin, thường là những người lớn tuổi ở các vùng quê.

Nắm bắt tâm lý những người này là những người nội trợ, cần những loại hàng hóa là đồ gia dụng, đặc biệt là các loại đồ gia dụng mới như nồi cơm tắc đường, các loại bếp ga bếp từ, nồi áp suất, chảo chống dính... có hình thức bắt mắt, thương hiệu mới mà những người này không biết giá, ít nhất là các đối tượng lừa dối về giá cả để chiếm đoạt.

Ngoài ra các đối tượng tạo ra một không khí sôi động, với nhiều người tham gia, bán nhiều loại hàng hóa và dùng hình thức trả lại tiền sau khi mua để câu kéo nạn nhân. Trong không khí náo nhiệt ồn ào như vậy các đối tượng thông báo là bán lần sau sẽ không trả lại tiền nữa nhưng nạn nhân không nghe thấy nên vẫn cứ mua với giá cao và hy vọng sẽ được trả lại tiền nhưng cuối cùng các đối tượng đã bỏ trốn để chiếm đoạt

Phương thức thủ đoạn của các đối tượng là đánh vào lòng tham và thiếu hiểu biết của các bà nội trợ lớn tuổi ở các vùng quê. Tâm lý của những người này là muốn tặng quà, muốn mua rẻ, muốn hoàn tiền và ai cũng nắm một phần tài chính của gia đình, những người này chậm tiếp cận thông tin, chậm tiếp cận công nghệ nên dễ trở thành nạn nhân, dễ lừa gạt...

Bên cạnh đó vẫn có sự thiếu cảnh giác phải buông lỏng quản lý của một số địa phương. Đặc biệt là cấp thôn bản, làng xã. Nhiều trường hợp thiếu kinh nghiệm, không nhận diện được phương thức thủ đoạn lừa gạt của các đối tượng này nên đã cho các đối tượng thuê hội trường thôn, thuê nhà văn hóa xã để thực hiện các thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt.

Trong khi đó, người dân tin tưởng vào chính quyền, nghĩ rằng tổ chức ở trụ sở nhà văn hóa, hội trường của địa phương thì sẽ được kiểm soát của nhà nước phải có sự cho phép nên yên tâm. Ngoài ra các đối tượng cũng lựa chọn các nhà hàng khách sạn sang trọng, thậm chí mời ăn miễn phí để câu kéo nạn nhân. Nhiều nạn nhân thấy không gian sang trọng, nghĩ rằng các đối tượng là doanh nghiệp lớn, vốn lớn sẽ không lừa gạt những người nông thôn dẫn đến mất cảnh giác và trở thành nạn nhân của các đối tượng lừa đảo.

Một điều đáng chú ý, các đối tượng dùng nhiều loại sản phẩm hàng hóa mới, độc lạ, ít có trên thị trường và hướng đến nhóm người ít thông tin, chậm về công nghệ và nắm giữ tài sản, tài chính của gia đình nên đã vẽ lên những kịch bản lừa đảo hoàn hảo.

Bởi vậy, để giảm thiểu những vụ việc như thế này, bảo vệ quyền lợi của người dân, theo luật sư Cường cần có sự tuyên truyền của các cấp chính quyền, đặc biệt là chính quyền cấp xã, các thôn bản cũng cần vào cuộc kịp thời nhận diện các nhóm đối tượng lừa đảo để ngăn chặn xử lý kịp thời, tránh hậu quả đáng tiếc xảy ra. Các trường hợp tổ chức bán hàng ở địa phương cần phải có giấy phép kinh doanh, hàng hóa có nguồn gốc, việc tổ chức hội thảo hội nghị quảng cáo phải có sự quản lý của nhà nước.

Cùng với đó các cơ quan chức năng cần kịp thời phát hiện ngăn chặn và xử lý các nhóm đối tượng lừa dối khách hàng, lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua hình thức bán hàng đa cấp hoặc bán các loại hàng gia dụng với giá cao để chiếm đoạt tài sản.

"Xử lý nghiêm và có thể tổ chức các phiên tòa lưu động để xét xử những vụ án như thế này nhằm tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật để nâng cao trình độ nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của công dân và để người dân có sự nhận diện đối với các phương thức lừa đảo phải lừa dối khách hàng đang ngày càng phổ biến trong xã hội hiện nay", luật sư Cường nói.

>>> Mời độc giả xem thêm video tài xế bị tố sàm sỡ khách: