Sau khi một số nghệ sĩ vướng ồn ào sử dụng trái phép ma túy như Sơn Ngọc Minh, Miu Lê, Long Nhật, nhiều cư dân mạng lại yêu cầu nghệ sĩ đi “test ma túy”.

Sao Việt đối mặt với tin đồn ma túy

Ca sĩ Lệ Quyên có phản ứng khá gay gắt khi bị réo tên trên mạng xã hội. Trên trang cá nhân, nữ ca sĩ khẳng định bản thân sẵn sàng xét nghiệm bất cứ lúc nào khi được cơ quan chức năng yêu cầu và thể hiện thái độ cứng rắn trước các thông tin vu khống. “Riêng với ma túy, nói thẳng, tôi cực kỳ căm thù ma túy, Mong mọi người tránh xa”, cô viết.

Trong khi đó, theo Dân Việt, Việt Trinh chọn cách đáp trả nhẹ nhàng hơn. Nữ diễn viên hài hước cho rằng nếu đi xét nghiệm lúc này thì “chỉ tốn tiền”, bởi kết quả có lẽ chỉ hiện “5 loại rau hấp, trà gạo lứt Nhật…”. Cô cũng cho biết bản thân không liên quan đến chất cấm và mong cư dân mạng sử dụng mạng xã hội văn minh hơn thay vì suy diễn vô căn cứ.

Theo Người Lao Động, Tuấn Hưng trực tiếp quay video toàn bộ quá trình tự xét nghiệm ma túy để tránh nghi ngờ chỉnh sửa kết quả. Nam ca sĩ sử dụng que thử nước tiểu và cho kết quả âm tính. “Khi mình lao lực vì cường độ làm việc thì người ta cho là mình giả vờ ốm. Chỉ có những người đi diễn cùng chương trình và khán giả mới hiểu”, anh chia sẻ.

Tương tự, ca sĩ Duy Mạnh cũng đăng video tự test tại nhà và tiếp tục cho biết sẽ đi xét nghiệm máu để có kết quả chính xác hơn. Ca sĩ Ngọc Sơn cũng livestream xét nghiệm sau nhiều ngày bị réo tên trên mạng xã hội. “Tôi cây ngay không sợ chết đứng. Đừng nghĩ nghệ sĩ ai cũng chơi. Điều đó là không có”, Znews dẫn lời nam ca sĩ.

Công chúng không có quyền biến tin đồn thành bản án

Bàn về tâm lý công chúng liên tục yêu cầu nghệ sĩ “đi test ma túy” sau mỗi ồn ào, chuyên gia truyền thông Nguyễn Ngọc Long cho rằng điều này phản ánh sự thất vọng và mất niềm tin tích tụ sau nhiều vụ việc gây tranh cãi trong giới giải trí.

“Khi công chúng chứng kiến quá nhiều hình tượng từng được yêu mến vướng bê bối, họ bắt đầu hình thành tâm lý nghi ngờ mạnh hơn và muốn nhìn thấy những bằng chứng cụ thể thay vì chỉ nghe lời giải thích”, ông nhận định.

Theo ông, trước đây, một cá nhân chỉ cần chứng minh sự vô tội khi có yêu cầu từ cơ quan chức năng. Tuy nhiên, hiện nay, dưới sức ép từ mạng xã hội, nhiều nghệ sĩ rơi vào tình thế bị nghi ngờ cho đến khi tự đưa ra bằng chứng chứng minh mình “sạch”. Vì vậy, những tờ giấy xét nghiệm âm tính không đơn thuần là hành động minh bạch hình ảnh, mà còn là cách người nổi tiếng tự bảo vệ mình trước làn sóng hoài nghi từ dư luận.

Theo chuyên gia truyền thông, nhiều người hiện xem việc nhanh chóng công khai kết quả xét nghiệm như một “nước đi” hiệu quả để dập tắt dư luận. Tuy nhiên, ở góc độ truyền thông, ông đánh giá đó phần nhiều là phản ứng mang tính bản năng hơn là một chiến lược dài hạn.

Theo ông, khi nghệ sĩ vội vã đi xét nghiệm để chứng minh sự trong sạch, điều đó vô hình trung khiến họ bước vào “cuộc chơi” do tin đồn dẫn dắt và tự đặt mình vào thế phải xin sự công nhận từ dư luận. Trong khi đó, về nguyên tắc, trách nhiệm chứng minh phải thuộc về phía đưa ra cáo buộc.

Ông Long cũng cảnh báo việc công khai kết quả xét nghiệm có thể tạo ra tiền lệ không tích cực trong giới giải trí. Nếu một nghệ sĩ chủ động xét nghiệm để phản hồi tin đồn, những nghệ sĩ khác về sau có thể tiếp tục bị yêu cầu làm điều tương tự mỗi khi vướng nghi vấn trên mạng xã hội.

“Điều đó dễ dẫn tới việc mạng xã hội dần hình thành một thứ áp lực vô hình, nơi nghệ sĩ bị buộc phải công khai đời tư và dữ liệu y tế cá nhân để chứng minh mình vô tội”, ông nói.

Cũng chia sẻ về hiện tượng nghệ sĩ tự xét nghiệm ma túy rồi công khai kết quả, luật sư Hoàng Hà thuộc Đoàn Luật sư TP HCM cho biết trên Vietnamnet rằng, đây là thực trạng đáng lo.

Theo ông, dưới góc độ pháp luật, kết quả tự xét nghiệm nhanh tại nhà gần như chỉ có giá trị tham khảo vì việc một người có liên quan đến ma túy hay không, bị xử lý thế nào phải do cơ quan có thẩm quyền xác minh theo trình tự luật định.

Ông Hà cho rằng, điều đáng lo hơn là xã hội đang đẩy cá nhân vào tình thế phải tự chứng minh sự vô tội trước đám đông. Điều này đi ngược tinh thần suy đoán vô tội tại Điều 13 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 và quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín theo Bộ luật Dân sự 2015.

Nghệ sĩ có thể minh bạch để bảo vệ hình ảnh, nhưng công chúng không có quyền biến tin đồn thành bản án. Sự nghi ngờ vô căn cứ, réo tên, bôi nhọ trên mạng xã hội cũng có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý cho chính người tung tin.

Nếu một cá nhân cố ý bịa đặt, lan truyền thông tin nghệ sĩ sử dụng ma túy gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, danh dự của họ, người đó có thể bị xử phạt vi phạm hành chính (theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP) hoặc nặng hơn là bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội vu khống (Điều 156 Bộ luật Hình sự).