Bộ Tài chính vừa có văn bản gửi Bộ Tư pháp đề nghị thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu sản xuất xăng dầu. Đây là động thái nhằm ứng phó với biến động nguồn cung năng lượng toàn cầu và ổn định thị trường trong nước. Dự thảo được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn, sửa đổi Biểu thuế ban hành kèm theo Nghị định số 26/2023/NĐ-CP của Chính phủ.

Theo đánh giá của cơ quan soạn thảo, tình hình thế giới thời gian qua diễn biến phức tạp, đặc biệt là xung đột tại khu vực Trung Đông giữa Mỹ, Israel và Iran khiến giá dầu mỏ và khí đốt biến động mạnh. Đáng chú ý, việc eo biển Hormuz bị phong tỏa khiến khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ khu vực Trung Đông không thể vận chuyển tới các nhà máy lọc dầu, đặc biệt tại khu vực châu Á. Hệ quả là nhiều nhà máy lọc dầu trong khu vực phải cắt giảm công suất, sử dụng nguồn dự trữ và hạn chế xuất khẩu, làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn cung và đẩy giá nhiên liệu lên cao.

Tại thị trường trong nước, Bộ Tài chính cho biết một số nhà máy lọc dầu có nguy cơ gặp khó khăn do nguồn cung dầu thô nhập khẩu thiếu hụt. Trước đó, trong kỳ điều hành ngày 7/3, giá bán lẻ xăng dầu đã tăng mạnh với xăng E5RON92 không cao hơn 25.226 đồng/lít và xăng RON95-III không cao hơn 27.047 đồng/lít. Các mặt hàng dầu cũng ở mức cao như dầu diesel 30.239 đồng/lít và dầu hỏa 35.091 đồng/lít.

Trên cơ sở đề xuất của Bộ Công Thương, Bộ Tài chính kiến nghị giảm thuế suất MFN từ 10% xuống 0% đối với xăng động cơ không pha chì (các mã HS 2710.12.21; 2710.12.22; 2710.12.24; 2710.12.25) và các nguyên liệu pha chế như naphtha, reformate. Thuế nhập khẩu MFN đối với nhiên liệu diesel, dầu nhiên liệu, nhiên liệu động cơ máy bay và kerosine cũng được đề xuất giảm từ 7% xuống 0%. Ngoài ra, các nguyên liệu hóa dầu như xylen, condensate, p-xylen được đề xuất giảm từ 3% về 0%; hydrocarbon mạch vòng loại khác giảm từ 2% xuống 0%.

Đánh giá về mục tiêu của đợt điều chỉnh này, Bộ Tài chính nhấn mạnh việc đưa thuế về 0% nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đa dạng hóa nguồn cung và cân đối nhu cầu sử dụng năng lượng trước mắt với dự trữ dài hạn. Đồng thời, giải pháp này giúp các doanh nghiệp đầu mối có thêm động lực tìm kiếm nguồn hàng từ các thị trường chưa có hiệp định thương mại tự do (FTA) với Việt Nam, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức 2 con số.

Theo số liệu từ Cục Hải quan, năm ngoái Việt Nam nhập khẩu khoảng 9,9 triệu tấn xăng dầu thành phẩm với kim ngạch hơn 6,8 tỷ USD và hơn 14,1 triệu tấn dầu thô trị giá hơn 7,7 tỷ USD. Bộ Tài chính tính toán, nếu áp dụng mức thuế mới theo kim ngạch nhập khẩu năm 2025, ngân sách nhà nước có thể giảm thu khoảng 1.024 tỷ đồng. Thời gian áp dụng dự kiến từ ngày ký đến hết ngày 30/4/2026