Theo quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống, hiện tượng các gói thầu của Công ty HĐCONS trúng sát giá dự toán không chỉ xuất hiện tại USSH mà còn ở các đơn vị khác như Trường Trung cấp nghề Kỹ thuật Công nghệ Hùng Vương hay Trường Đại học Khoa học Sức khỏe. Tại Trường Trung cấp nghề Kỹ thuật Công nghệ Hùng Vương, nhà thầu trúng 2 gói thầu với tỷ lệ tiết kiệm khoảng 4,71%. Thậm chí tại Trường Đại học Khoa học Sức khỏe, tỷ lệ tiết kiệm trung bình ở mức 8,06%.
Dữ liệu cho thấy, tổng giá trị các gói thầu mà Công ty HĐCONS đã thực hiện đều sử dụng nguồn vốn từ nguồn thu sự nghiệp hoặc các quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp của các đơn vị công lập. Đây là số tiền do người học đóng góp và ngân sách nhà nước hỗ trợ, đòi hỏi phải được sử dụng một cách tiết kiệm và hiệu quả nhất. Tuy nhiên, với kịch bản chỉ định thầu và tiết kiệm "nhỏ giọt", tính kinh tế của các dự án này đang bị đặt dấu hỏi.
Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các văn bản hướng dẫn như Thông tư 79/2025/TT-BTC đã mở rộng quyền tự chủ cho chủ đầu tư nhưng cũng siết chặt trách nhiệm giải trình. Một gói thầu sửa chữa hơn 1,7 tỷ đồng mà chỉ tiết kiệm được hơn 2 triệu đồng là một chỉ số không bình thường về mặt kinh tế. Nếu chủ đầu tư không chứng minh được đã khảo sát ít nhất 3 đơn vị báo giá cạnh tranh trước khi chỉ định thầu, thì quy trình này khó có thể gọi là đảm bảo tính minh bạch".
Cũng theo luật sư Hương, việc TP HCM sắp xếp lại đơn vị hành chính từ tháng 07/2025 với mục tiêu tinh gọn và nâng cao hiệu quả quản lý, đòi hỏi các đơn vị sự nghiệp như USSH hay các trường học phải đi đầu trong việc minh bạch hóa chi tiêu công. Việc "đóng khung" danh sách nhà thầu cho một số cái tên quen thuộc như Công ty HĐCONS có thể vô tình triệt tiêu tính cạnh tranh của các doanh nghiệp khác trên địa bàn.
Chuyên gia đấu thầu Lê Hân bổ sung: "Chúng ta cần nhìn nhận khách quan rằng chỉ định thầu rút gọn giúp đẩy nhanh tiến độ. Tuy nhiên, nếu tiến độ nhanh mà giá trúng thầu luôn bằng giá dự toán thì ngân sách đang phải gánh chịu thiệt hại thầm lặng. Theo Luật Đấu thầu 2023, mục tiêu tối thượng là 'Hiệu quả kinh tế'. Một dự án hoàn thành đúng tiến độ nhưng chi phí cao hơn mức có thể đạt được qua đấu thầu rộng rãi thì không thể coi là hoàn thành nhiệm vụ tối ưu hóa nguồn lực".
Theo tìm hiểu của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, năng lực của Công ty HĐCONS chủ yếu tập trung vào các gói thầu tư vấn và thi công nhỏ lẻ. Với một đội ngũ nhân sự và máy móc để đảm đương cùng lúc hàng loạt gói thầu sửa chữa, cải tạo bãi xe, cống thoát nước, lắp đặt nội thất... tại nhiều địa bàn khác nhau là một thách thức không nhỏ. Việc trúng thầu dày đặc cũng đặt ra yêu cầu về công tác kiểm định chất lượng thi công tại các công trình này sau khi hoàn thiện.
Kết thúc vệt bài, điều dư luận mong chờ nhất không chỉ là những quyết định trúng thầu đúng quy trình trên giấy tờ, mà là sự minh bạch thực sự trong việc sử dụng từng đồng tiền ngân sách. Các cơ quan chức năng có thẩm quyền cần có những đợt giám sát, hậu kiểm, rà soát lại quy trình lựa chọn nhà thầu tại các đơn vị này để đảm bảo tính thượng tôn pháp luật trong hoạt động đấu thầu.
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.
HÌNH THỨC CHỈ ĐỊNH THẦU – DANH MỤC ÁP DỤNG VÀ RÀO CẢN PHÁP LÝ CHI TIẾT
Hình thức chỉ định thầu được quy định nghiêm ngặt tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025). Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các trường hợp giới hạn nhằm đảm bảo tính cấp bách hoặc tính chuyên biệt của gói thầu. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu cấp bách nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia; khắc phục sự cố thiên tai, hỏa hoạn; hoặc các gói thầu duy trì hoạt động của cơ sở y tế trong trường hợp cấp bách.
Chi tiết hơn, Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa các nhóm trường hợp này. Nhóm đầu tiên là các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp như: ngăn chặn nguy hại đến tính mạng và tài sản cộng đồng; gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế để cấp cứu người bệnh; hoặc phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 78 về việc áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc, nhà lưu trú công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước.
Về hạn mức giá, khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chỉ định thầu áp dụng cho gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 500 triệu đồng. Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức là không quá 800 triệu đồng cho dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng cho các gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Ngoài ra, các gói thầu có tính chất đặc thù về công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu có khả năng thực hiện cũng thuộc phạm vi áp dụng chỉ định thầu.
Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu thông thường phải đáp ứng đủ 03 điều kiện tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt; có kế hoạch bố trí vốn (trừ đấu thầu trước); và có dự toán được phê duyệt
![Nghịch lý tại Xây dựng Hồng Hậu: Trúng thầu tiết kiệm 16% nhưng trượt thầu vì "quên" nộp hồ sơ [Kỳ 2]](https://vndl-cdn.kienthuc.net.vn/images/fc469f31cfb477cb5b0a00ed1d9703b699e05d9b2c8cd4c356c27f08e47fc5e2386d8801ea48d9b18ed1851b45cd66c103c1bb979fa13ba28dff4c53371155f4/snapedit-1775348307938.jpg.avif)
![Minh bạch đấu thầu tại phường Tiến Thành: Cần sự vào cuộc của cơ quan chức năng [Kỳ 3]](https://vndl-cdn.kienthuc.net.vn/images/fc469f31cfb477cb5b0a00ed1d9703b699e05d9b2c8cd4c356c27f08e47fc5e2c1af80f2acb6113638a56d185a3dd131a11e8e8fcc71ef791c5132278362f38a/snapedit-1775346738105.jpg.avif)
