Chiều 18/3, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được đã dẫn đầu đoàn công tác đi kiểm tra thực địa, khảo sát tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng tại dự án nạo vét, cải tạo môi trường và xây dựng hạ tầng rạch Xuyên Tâm (đoạn từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật). Sau khi nghe báo cáo về tình trạng chậm trễ mặt bằng, người đứng đầu chính quyền thành phố đã đưa ra "tối hậu thư" yêu cầu các đơn vị liên quan phải hoàn tất bàn giao 100% diện tích cho chủ đầu tư trước tháng 6/2026 để đảm bảo tiến độ hoàn thành toàn bộ dự án vào năm 2028.
Dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm có tổng mức đầu tư khoảng 17.230 tỷ đồng, trong đó riêng chi phí bồi thường và giải phóng mặt bằng chiếm gần 14.000 tỷ đồng. Dự án đi qua bốn phường gồm An Nhơn, Bình Lợi Trung, Gia Định và Bình Thạnh với tổng cộng 2.190 trường hợp bị ảnh hưởng, bao gồm 897 trường hợp bị ảnh hưởng một phần và 1.293 trường hợp phải giải tỏa toàn phần. Tuy nhiên, tính đến nay, dự án mới chỉ nhận được khoảng 21,6% mặt bằng với 473 trường hợp đã bàn giao. Trong khi phường An Nhơn đã bàn giao toàn bộ diện tích của 138 trường hợp, thì ba phường còn lại là Gia Định, Bình Thạnh và Bình Lợi Trung vẫn còn vướng mắc 1.265 hộ dân chưa bàn giao mặt bằng.
Sự chậm trễ này đang gây khó khăn lớn cho việc triển khai các gói thầu xây lắp. Hiện tại, gói thầu XL-03 (đoạn qua khu vực Gò Vấp cũ) đang triển khai đồng loạt sáu mũi thi công, đạt khoảng 35% khối lượng và dự kiến hoàn thành trong năm 2026. Trong khi đó, hai gói thầu còn lại là XL-01 và XL-02 mới chỉ thực hiện các phần việc ban đầu do thiếu mặt bằng thi công. Về công tác chi trả, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP HCM cho biết đã phê duyệt gần 7.977 tỷ đồng kinh phí bồi thường và thực tế đã chi trả hơn 7.934 tỷ đồng cho 2.155/2.190 trường hợp. Dù phần lớn người dân đã nhận tiền, nhưng số hộ thực tế bàn giao mặt bằng vẫn còn rất hạn chế.
Báo cáo cụ thể tại hiện trường, ông Đậu An Phúc, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP HCM cho biết, gói thầu XL-03 hiện vẫn còn vướng khoảng 20 hộ dân tại khu vực phường Bình Lợi Trung; nếu sớm có mặt bằng, đơn vị cam kết sẽ hoàn thành gói thầu này trong tháng 11/2026. Một trong những nút thắt lớn nhất hiện nay là quỹ nhà tái định cư cho người dân. Theo thông tin từ cơ quan chức năng, các căn hộ tại chung cư trên đường Phan Chu Trinh đang được sửa chữa và dự kiến hoàn thành vào ngày 30/4/2027 để bố trí cho hơn 500 hộ dân bị ảnh hưởng.
Chỉ đạo quyết liệt tại buổi kiểm tra, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh: "Về mặt lãnh đạo phải quyết tâm, quyết liệt. Tết đã qua mấy tuần rồi nên phải tập trung cho công tác mặt bằng. Bí thư và chủ tịch phường phải đặt quyết tâm chính trị cao nhất". Ông gợi mở phương pháp vận động người dân bằng cách mang theo những thước phim về sự thay đổi tích cực của kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè sau khi cải tạo để người dân thấy rõ giá trị của công trình. Ông khẳng định: "Vận động phải giúp cho người dân hiểu được Nhà nước bỏ tiền đầu tư công trình, lấy dân làm trung tâm, phục vụ chủ yếu cho người dân và cộng đồng sinh sống dọc kênh".
Lãnh đạo thành phố cũng nêu rõ quan điểm về chính sách tạm cư: Nhà nước có thể bố trí chỗ ở tạm hoặc chi trả kinh phí để người dân tự lo nơi ở trong thời gian chờ nhận nhà tái định cư chính thức. Tuy nhiên, Chủ tịch Nguyễn Văn Được cũng cảnh báo đối với các trường hợp đã nhận tiền bồi thường nhưng cố tình không bàn giao mặt bằng theo đúng cam kết, chính quyền sẽ áp dụng biện pháp cưỡng chế theo quy định pháp luật. Đồng thời, ông giao Phó Chủ tịch UBND TP HCM Hoàng Nguyên Dinh trực tiếp theo dõi, chỉ đạo sát tiến độ, yêu cầu chủ đầu tư có mặt bằng đến đâu phải tổ chức thi công ngay đến đó, không chờ đợi bàn giao toàn bộ mới triển khai.
