Theo kế hoạch vừa được UBND TP HCM ban hành, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư vào tháng 10/2026. Đây là cơ sở quan trọng để triển khai thi công và đưa tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ vào khai thác, vận hành trong năm 2028.
Dự án đường sắt Bến Thành - Cần Giờ có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 102.430 tỷ đồng. Chi phí giải phóng mặt bằng ước tính khoảng 12.784 tỷ đồng do nguồn ngân sách nhà nước bảo đảm. Tuyến chính có chiều dài khoảng 54km với tốc độ thiết kế đạt 350km/giờ. Nhu cầu sử dụng đất của dự án khoảng 328,26ha, bao gồm cả hành lang bảo vệ đường sắt.
Lộ trình tuyến bắt đầu từ Công viên 23 tháng 9 (phường Bến Thành) và kết thúc tại khu đất 39ha tiếp giáp Dự án Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ (xã Cần Giờ). Công trình đi qua địa bàn các phường Bến Thành, Khánh Hội, Xóm Chiếu, Tân Thuận, Tân Mỹ và các xã Nhà Bè, Bình Khánh, An Thới Đông, Cần Giờ.
Về tiến độ thực hiện, thành phố yêu cầu hoàn tất phê duyệt phương án tuyến, phạm vi thu hồi đất và các công trình trên tuyến trong quý I/2026. Đến tháng 4/2026, các đơn vị phải chuẩn bị xong quỹ đất, nhà tái định cư và rà soát điều chỉnh các quy hoạch liên quan. Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư dự kiến được phê duyệt trong tháng 5-2026. Công tác thu hồi đất, kiểm đếm và lập phương án bồi thường sẽ tuân thủ thời gian thực hiện tối đa 120 ngày theo quy định của Luật Đất đai 2024.
Nhằm đẩy nhanh tiến độ, Ban Quản lý đường sắt đô thị TP HCM (chủ đầu tư) cho biết đã đề xuất kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 và bố trí 5 tỷ đồng vốn đầu tư công năm 2026 cho công tác chuẩn bị. Đại diện chủ đầu tư chia sẻ, đơn vị đang phối hợp với Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển đường sắt cao tốc Vinspeed (nhà đầu tư) xây dựng kế hoạch lựa chọn tư vấn lập dự án bồi thường.
Trước tính cấp bách của dự án, Ban Quản lý đường sắt đô thị đã kiến nghị UBND TP HCM xem xét áp dụng cơ chế chỉ định thầu để triển khai báo cáo nghiên cứu khả thi. Đối với hạ tầng kỹ thuật, đơn vị này cũng đề xuất phương án bồi thường trọn gói theo hiện trạng thay vì phương án di dời - tái lập truyền thống nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị.
UBND TP HCM cũng phân công trách nhiệm cụ thể cho các sở, ngành liên quan. Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì thẩm định và theo dõi tiến độ; Sở Xây dựng cùng Sở Quy hoạch – Kiến trúc chịu trách nhiệm về quy hoạch và phương án tuyến; Sở Tài chính tham mưu nguồn vốn và cơ chế tạm ứng kinh phí. Song song đó, các đơn vị quản lý điện, nước, viễn thông có trách nhiệm hoàn tất di dời công trình ảnh hưởng trước quý IV/2026.
Chính quyền các địa phương nơi dự án đi qua có nhiệm vụ tổ chức kiểm đếm, lập phương án bồi thường và tuyên truyền vận động người dân, đồng thời chịu trách nhiệm về tiến độ giải ngân và bàn giao mặt bằng. Thành phố yêu cầu công tác giải phóng mặt bằng phải bảo đảm công khai, minh bạch và quyền lợi hợp pháp của người dân có đất bị thu hồi.
