“Địa ngục lửa” gần Rostov
Đài TST (Nga) đăng bài viết có tiêu đề “Sự cố lớn gần Rostov, bạo loạn ở Baku, rò rỉ kế hoạch mùa đông của Bộ Tổng tham mưu”, tổng hợp những diễn biến đáng chú ý trong đêm và sáng 14/10.
Theo đó, một vụ cháy lớn bùng phát trong khuôn viên doanh nghiệp Aksaykardandetal tại thành phố Aksay, tỉnh Rostov. Ngọn lửa xuất phát từ kho chứa sản phẩm nhựa, sau đó lan sang nhà kho bên cạnh, tạo thành đám cháy rộng 9.000 m².
Bộ Tình trạng khẩn cấp Nga tại tỉnh Rostov cho biết lực lượng chức năng nhận được tin báo lúc 16h10 ngày 13/10, khi diện tích cháy khoảng 500 m². Đến 16h48, vụ cháy được nâng lên cấp độ thứ ba, với diện tích 3.000 m². Lúc 17h19, lửa đã bao trùm 9.000 m².
Đến 19h, lực lượng chức năng huy động 121 người và 45 phương tiện. Hiện trường được chia thành bốn khu vực tác chiến chữa cháy. Năm người được sơ tán, không ghi nhận người thiệt mạng hoặc bị thương trong bản cập nhật này.
Một cuộc tấn công của Ukraine vào Rostov. Ảnh: Unian
Theo Interfax, việc dập lửa gặp nhiều khó khăn do lượng lớn nhựa bên trong các nhà kho và những cơn gió giật mạnh. Một bức tường bị sập trong quá trình đám cháy lan rộng. Các nhân viên làm việc tại kho được sơ tán khỏi khu vực nguy hiểm.
Ảnh hưởng của vụ cháy vượt ra ngoài khuôn viên doanh nghiệp. Nhà chức trách phong tỏa một phần đại lộ Lenin tại Aksay, đồng thời điều chuyên gia của cơ quan giám sát bảo vệ người tiêu dùng và phúc lợi con người Nga tới lấy mẫu không khí.
Khu vực xảy ra cháy được cắt điện và ngừng cấp khí đốt. Các xe chở nước bổ sung được điều tới hiện trường để duy trì nguồn nước chữa cháy.
Chính quyền huyện Aksay thông báo tạm ngừng cấp nước trên những tuyến phố lân cận nhằm ưu tiên nguồn nước dập lửa. Quyết định này khiến người dân quanh khu vực cũng chịu ảnh hưởng trong thời gian lực lượng cứu hộ xử lý sự cố.
Theo cập nhật chính thức, đám cháy được khoanh vùng lúc 20h26 ngày 13/10 trên diện tích 9.000 m². Đến 7h42 ngày 14/10, lực lượng chữa cháy dập hết ngọn lửa tại hai nhà kho.
Bất ổn lan rộng tại Baku
Trong khi lực lượng cứu hộ tại Aksay tập trung khống chế đám cháy, một diễn biến khác ở Azerbaijan làm dấy lên nguy cơ bất ổn đối với Nga.
Theo TST, biểu tình và các vụ đập phá bùng phát sau khi chính phủ Azerbaijan ban hành một lệnh cấm liên quan đến trang phục tôn giáo trong trường học. Những phản ứng ban đầu nhanh chóng chuyển thành đụng độ trên đường phố.
Làn sóng phản kháng khởi phát tại thủ đô Baku rồi lan sang các địa phương khác. Lực lượng an ninh tiến hành bắt giữ hàng loạt, đồng thời hạn chế truy cập mạng xã hội và Internet di động.
TST cảnh báo những phương thức kích động và tổ chức biểu tình được sử dụng tại Baku có thể lan sang Bắc Kavkaz, đặt ra nguy cơ bất ổn đối với Nga.
Rò rỉ “kế hoạch mùa đông”
Bên cạnh bất ổn tại Azerbaijan, TST còn đề cập những thông tin đang lan truyền trên các kênh Telegram Ukraine về nguy cơ hạ tầng năng lượng bị tấn công khi mùa đông đến gần.
Các kênh này công bố một tài liệu mang tên “Phân tích hoạt động sản xuất điện và hệ thống nhà ở, dịch vụ công ích của Ukraine”, gọi đây là “kế hoạch mùa đông của Bộ Tổng tham mưu Nga”.
Tài liệu này đề cập một cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào 60 cơ sở hạ tầng thiết yếu, với các mục tiêu tại Kiev, Kharkov và Odessa.
Những kênh đăng tải tài liệu khẳng định 1.015 phương tiện tấn công đã được chuẩn bị, từ UAV cảm tử đến tên lửa Iskander và Kinzhal. Họ tính toán việc đánh trúng các mục tiêu sẽ làm giảm 90% nguồn điện cung cấp cho các thành phố, khiến người dân mất nguồn sưởi và nước. Các con số này là thông tin từ tài liệu đang được lan truyền, chưa có xác nhận độc lập.
Nga tấn công vào cơ sở năng lượng Ukraine. Ảnh: Ukrinform
Kỹ sư quân sự Tanay Cholkhanov, một tình nguyện viên từng tham chiến tại Donbass, nhận định Nga ban đầu không chủ trương phá hủy hệ thống năng lượng Ukraine. Tuy nhiên, ông cho rằng các cuộc tấn công của Kiev vào nhà máy lọc dầu Nga, cùng việc phương Tây làm ngơ, đang buộc Moscow phải đáp trả bằng những đòn đánh vào hạ tầng năng lượng Ukraine.
Về mục tiêu của những đòn đánh này, TST dẫn nhận định của các nhà phân tích quân sự và một số trang cộng đồng Ukraine rằng tiến công trực tiếp vào Kharkov hoặc Odessa sẽ gây thương vong lớn cho dân thường. Theo những ý kiến đó, việc cắt nguồn điện và sưởi trong mùa đông nhằm gây sức ép buộc đối phương đầu hàng, thay vì đưa quân đánh vào thành phố và gây tàn phá trên diện rộng.
Nguy cơ đối với hệ thống điện và sưởi Ukraine đã được Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đề cập trong các báo cáo trước đó. Báo cáo năm 2024 ghi nhận 98% dân số Kiev kết nối với mạng lưới sưởi tập trung, trong khi ba nhà máy đồng phát điện và nhiệt lớn cung cấp phần lớn nguồn nhiệt mùa đông.
IEA cũng cảnh báo mất điện kéo dài gây sức ép lên hệ thống cấp nước tập trung. Tại Kharkov, các cuộc tấn công cuối tháng 3/2024 phá hủy nhà máy nhiệt điện Zmiivska và nhà máy đồng phát Kharkov CHP-5, khiến khu vực mất nguồn sản xuất nhiệt quy mô lớn.
Trong đánh giá công bố năm 2025, IEA cho biết công suất phát điện có thể huy động của Ukraine giảm từ khoảng 38 GW trước năm 2022 xuống còn 12 GW sau các đợt tấn công tập trung vào mùa xuân 2024. Ukraine khôi phục khoảng 3 GW trước mùa đông 2024–2025 và tiếp tục sửa chữa, bổ sung công suất trong năm tiếp theo.
Báo cáo Electricity 2026 của IEA tiếp tục ghi nhận tình trạng thiếu nguồn điện trong mùa đông 2025–2026. Nhu cầu điện cao điểm đạt 18 GW, trong khi công suất phát điện trong nước giảm xuống khoảng 11,1 GW sau những cuộc tấn công vào hạ tầng thiết yếu.
IEA cho biết nhiệt độ ban đêm xuống mức âm 10 đến âm 20 độ C làm nhu cầu điện tăng mạnh. Ukraine phụ thuộc nhiều vào ba nhà máy điện hạt nhân còn hoạt động, đóng góp khoảng một nửa công suất phát điện. Những số liệu này phản ánh tình trạng đầu năm 2026, trước thời điểm xuất hiện tài liệu mà TST đề cập.
Để giảm mức độ dễ tổn thương, IEA khuyến nghị phát triển nguồn điện phân tán, bổ sung hệ thống lưu trữ và chuẩn bị phương án sưởi dự phòng. Cơ quan này cũng đề xuất tăng khả năng tận dụng kết nối điện với châu Âu, củng cố hạ tầng khí đốt và phát triển các tổ máy đồng phát quy mô nhỏ tại địa phương.
