Trong lúc giá dầu Brent giao sau dao động quanh 100-107 USD/thùng, giá dầu giao ngay lại leo lên mức chưa từng có. Khoảng cách giữa hai loại giá này cho thấy thị trường đang thiếu hụt dầu thực tế nghiêm trọng hơn nhiều so với những gì các hợp đồng tương lai phản ánh.

Giá dầu giao ngay vượt kỷ lục cũ

Theo Nikkei Asia (qua VnEconomy), giá Dated Brent, tức giá các lô dầu Brent thực tế sẽ giao trong vòng 10-30 ngày tới, đã vượt 154 USD/thùng vào ngày 5/10. Đây là mức cao nhất trong cơ sở dữ liệu của công ty dữ liệu tài chính LSEG, bắt đầu từ năm 1991.

Giá này vượt kỷ lục cũ thiết lập hồi tháng 4/2026, khi thị trường năng lượng biến động mạnh sau khi chiến tranh Mỹ - Iran nổ ra cuối tháng 2. Dù đã hạ nhiệt, Dated Brent hiện vẫn quanh 149 USD/thùng.

Tuần trước, chênh lệch giữa Dated Brent và giá Brent giao sau tại London, vốn là giá tham chiếu của thị trường dầu toàn cầu, nới rộng lên kỷ lục hơn 50 USD/thùng. Ông Naohiro Niimura, đồng Giám đốc đại diện Market Risk Advisory (Tokyo), nhận định người mua đang đổ xô tìm Brent vì có thể nhận hàng ngay. Hiện giá dầu giao tháng gần nhất cao hơn các tháng sau, khiến đường cong giá dốc xuống, trái với thông thường. Điều này cho thấy tình trạng thiếu nguồn cung tức thời.

Giá Brent giao sau chỉ tăng ít hơn vì thị trường vẫn kỳ vọng dòng dầu qua eo biển Hormuz sớm phục hồi, dù so với trước chiến tranh vẫn cao gấp khoảng rưỡi. Phiên 12/10, Brent giao sau chốt ở 106,65 USD/thùng, tăng 1,8% và cao nhất kể từ 15/9 sau các vụ tấn công tại Saudi Arabia.

Vì sao thiếu dầu dù xuất khẩu đã hồi phục?

Số liệu của Kpler công bố ngày 12/10 cho thấy xuất khẩu dầu của Saudi Arabia bình quân 6,67 triệu thùng/ngày trong tháng 9, cao nhất 7 tháng và bằng mức trước chiến tranh. Xuất khẩu từ Vùng Vịnh nhìn chung phục hồi nhờ các tuyến thay thế Hormuz và việc hải quân Mỹ hộ tống tàu chở dầu.

Dù vậy, giới phân tích cho rằng chưa có gì bảo đảm sự phục hồi này bền vững. Iran gần đây đẩy mạnh tấn công tàu bè qua Hormuz, khiến số tàu qua eo biển trong tháng 10 giảm so với tháng 9.

Nhiều tàu phải tắt hệ thống nhận dạng tự động để tránh bị nhắm mục tiêu. Chuyên gia Kim Fustier của HSBC cho rằng các chuyến hàng như vậy khó bền vững vì chi phí rất lớn, trong đó có các khoản phụ phí bù rủi ro.

Vận tải cũng đang thắt chặt. Hàng hóa phải chuyển sang tàu khác sau khi qua Hormuz làm giảm hiệu quả vận chuyển, đẩy nguồn cung tàu chở dầu sẵn có xuống thấp kể từ tháng 9. Một chuyên gia trong ngành nhận định khó khăn bố trí tàu buộc người mua phải gom hàng nhanh, tạo điều kiện cho người bán áp giá cao hơn.

Dự trữ cũng là một mắt xích yếu. Lượng dầu dự trữ toàn cầu đã xuống thấp, trong khi mùa đông đang đến gần kéo giá dầu sưởi và các loại nhiên liệu khác đi lên. Ngay cả khi có thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, thị trường nhiều khả năng vẫn thắt chặt thêm một thời gian vì các nước phải bơm đầy lại kho đã bị rút cạn.

Theo những thông tin trước đó, Mỹ đang xả thêm tối đa 40 triệu thùng từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR), kéo kho này về mức thấp nhất khoảng 44 năm. Cuộc họp của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ngày 14-15/10 dự kiến chốt chi tiết kế hoạch giải phóng khoảng 100 triệu thùng dầu từ kho khẩn cấp.