Ngôi mộ cổ bất ngờ xuất hiện sau khi nước hồ rút

Tại khu vực hồ chứa Đan Giang thuộc huyện Tích Xuyên, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc, một phát hiện khảo cổ bất ngờ đã thu hút sự chú ý của giới nghiên cứu lịch sử.

Khi mực nước hồ hạ thấp, dòng nước xói mòn làm lộ ra những dấu tích của một ngôi mộ cổ gần khu vực Long Sơn. Người dân địa phương phát hiện nhiều hiện vật bằng đồng và ngọc nằm rải rác quanh khu vực.

Nhận được thông tin, cơ quan quản lý di sản nhanh chóng cử nhân viên đến hiện trường, thu thập hiện vật và triển khai các biện pháp bảo vệ.

Các cuộc khảo sát sau đó xác định khu vực này có 24 ngôi mộ thuộc thời Xuân Thu, giai đoạn lịch sử kéo dài từ năm 770 đến năm 476 Trước Công Nguyên. Trong số đó, ngôi mộ mang ký hiệu M2 đặc biệt thu hút sự chú ý bởi quy mô lớn và số lượng đồ tùy táng phong phú.

Hé lộ thân thế vị quan quyền lực nước Sở

Qua nghiên cứu các hiện vật và chữ khắc trên đồ đồng, giới khảo cổ xác định chủ nhân ngôi mộ M2 là Vương Tử Ngọ, còn gọi là Tử Canh, con trai Sở Trang Vương. Ông từng đảm nhiệm chức Lệnh doãn, tương đương chức tể tướng, một trong những vị trí quyền lực nhất của nước Sở thời Xuân Thu.

Dù từng bị đào trộm, ngôi mộ vẫn lưu giữ nhiều hiện vật quý, trong đó có hàng chục đồ đồng nghi lễ cùng các vật dụng bằng ngọc, vũ khí và đồ trang trí.

Đáng chú ý nhất là một hiện vật bằng đồng có hình dáng đặc biệt, được gọi là Vân Văn Đồng Cấm, nghĩa là chiếc bàn đồng trang trí hoa văn mây. Hiện vật này trở thành một trong những phát hiện quan trọng, giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn trình độ luyện kim và nghệ thuật đúc đồng của người Trung Quốc cổ đại.

Báu vật 2.500 năm tuổi có cấu trúc tinh xảo

Theo Bảo tàng Hà Nam, Vân Văn Đồng Cấm có chiều dài tổng thể 131 cm, rộng 67,6 cm, cao 28,8 cm và nặng khoảng 94,2 kg.

Đây không phải vật dụng uống rượu thông thường mà là chiếc bàn dùng để đặt các bình, vò rượu trong nghi lễ tế tự và yến tiệc của tầng lớp quý tộc. Hiện vật có kết cấu hình chữ nhật, phần thân được tạo thành từ nhiều lớp hoa văn mây đan xen, tạo cảm giác nhẹ nhàng dù làm hoàn toàn bằng đồng.

Xung quanh thân bàn có 12 linh thú hình rồng, đầu ngẩng cao, miệng há rộng, thân uốn cong và đuôi cuộn lại. Phía dưới là 12 linh thú khác đóng vai trò chân đỡ, tạo nên kết cấu vừa chắc chắn vừa mang tính nghệ thuật. Những đường nét chạm trổ phức tạp cho thấy trình độ thẩm mỹ và kỹ thuật chế tác đáng kinh ngạc của nghệ nhân thời Xuân Thu.

Điểm đặc biệt nhất của Vân Văn Đồng Cấm nằm ở phương pháp chế tạo. Theo các nghiên cứu của Bảo tàng Hà Nam, hiện vật được đúc bằng kỹ thuật sáp mất, còn gọi là phương pháp đúc mẫu chảy.

Để thực hiện, người thợ tạo hình vật thể bằng sáp, sau đó bao phủ bằng một vật liệu chịu nhiệt để hình thành khuôn đúc. Khi nung nóng, phần sáp bên trong nóng chảy và thoát ra ngoài, để lại khoảng trống có hình dạng tương ứng.

Kim loại nóng chảy được rót vào khuôn đúc chịu nhiệt. Sau khi nguội, người thợ phá khuôn để lấy sản phẩm hoàn chỉnh. Phương pháp này cho phép tạo ra những chi tiết phức tạp, nhiều lớp và các hoa văn rỗng mà kỹ thuật khuôn đất truyền thống khó thực hiện.

Quá trình phục dựng báu vật cổ

Khi được khai quật, Vân Văn Đồng Cấm không còn nguyên vẹn. Nhiều bộ phận bị gãy, các chi tiết trang trí bong rời và thân hiện vật vỡ thành nhiều mảnh. Các chuyên gia phục chế phải nghiên cứu cấu trúc, phân loại mảnh vỡ, chỉnh hình và bổ sung những bộ phận bị thiếu.

Công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ bởi hệ thống hoa văn và linh thú có cấu tạo phức tạp. Sau quá trình phục dựng kéo dài, hiện vật dần lấy lại hình dáng ban đầu, trở thành một trong những báu vật tiêu biểu của Bảo tàng Hà Nam.

Giá trị của Vân văn đồng cấm không chỉ nằm ở tuổi đời hay hình dáng độc đáo. Hiện vật cung cấp bằng chứng quan trọng về sự phát triển của kỹ thuật đúc đồng, đồng thời phản ánh đời sống nghi lễ và trình độ nghệ thuật của tầng lớp quý tộc nước Sở.