Đại biểu Quốc hội đề xuất gỡ vướng đấu thầu trong y tế

ĐBQH Nguyễn Vũ Trung đề nghị bổ sung quy định cho phép các cơ sở y tế tự quyết định mua sắm thuốc, nguyên liệu làm thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm...

Ngày 6/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi).

Không để người bệnh chịu hậu quả khi nguồn cung đứt gãy

Góp ý trong lĩnh vực y tế, ĐBQH Nguyễn Vũ Trung (đoàn TP HCM) cho rằng, giá thấp không đồng nghĩa với giá trị tốt nhất. Nếu chỉ chọn giá mua ban đầu thấp nhất, cơ sở y tế có thể phải trả nhiều hơn trong toàn bộ vòng đời thiết bị.

20261106102303122517939338354259069874860937922503g3587189976484290001d9f8e202eacbf46ba349080506adcd62.jpg
ĐBQH Nguyễn Vũ Trung. Ảnh: Quốc hội.

Theo ông Trung, dự thảo Luật đã đề cập phương pháp đánh giá theo chi phí vòng đời nhưng để các đơn vị tự lựa chọn. Vì vậy, đối với những gói thầu có chi phí vận hành, bảo trì hoặc vật tư tiêu hao lớn, luật cần quy định bắt buộc tính tổng chi phí trong suốt thời gian sử dụng.

Đại biểu Trung đề nghị bổ sung quy định, theo đó, hồ sơ mời thầu đối với các gói thầu có chi phí vận hành, bảo trì, vật tư tiêu hao hoặc chi phí liên quan đáng kể phải xác định và công bố phương pháp đánh giá tổng chi phí vòng đời. Các tiêu chí kỹ thuật, chất lượng và chi phí phải đo lường được, gắn trực tiếp với nhu cầu sử dụng.

Một vấn đề khác được đại biểu Nguyễn Vũ Trung lưu ý là phải bảo đảm người bệnh không bị "mắc kẹt" giữa cơ chế mua sắm và cơ chế thanh toán.

Theo ông Trung, tại khoản 3 Điều 35, dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi) cho phép một số cơ sở y tế mua thuốc, vật tư, thiết bị không áp dụng Luật Đấu thầu, nhưng lại giao Chính phủ quy định việc thanh toán bảo hiểm y tế.

"Vậy các cơ sở y tế thuộc nhóm này nếu cung cấp dịch vụ y tế không do bảo hiểm y tế thanh toán có được tự mua sắm không áp dụng Luật Đấu thầu hay không?", ông Trung nói và cho rằng luật cần làm rõ, tránh phải suy diễn và khó áp dụng.

Đại biểu đề nghị bổ sung quy định cho phép các cơ sở y tế tự quyết định mua sắm thuốc, nguyên liệu làm thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, vật tư y tế và thiết bị y tế bằng nguồn thu từ dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh không thuộc phạm vi thanh toán của Quỹ bảo hiểm y tế.

"Việc mua sắm phải được hạch toán riêng, bảo đảm công khai, minh bạch, chất lượng chuyên môn, hiệu quả và lưu trữ hồ sơ để phục vụ kiểm tra, giám sát; giao Chính phủ hướng dẫn", ông Trung kiến nghị.

Đối với quy định cho phép trạm y tế xã mua theo kết quả đấu thầu của cơ sở công lập, đại biểu cho rằng cần làm rõ cách lựa chọn nhà cung cấp, trách nhiệm giao hàng và phương án xử lý khi hợp đồng không bảo đảm nguồn cung.

Đại biểu đề nghị quy định ngoại lệ đối với nguyên tắc ưu tiên thuốc trong nước khi thiếu hàng hoặc không phù hợp điều trị. Trạm y tế cần được lựa chọn nhà cung cấp theo danh sách hoặc thỏa thuận còn hiệu lực, đồng thời được mua bổ sung nếu nhà cung cấp không giao hàng.

Theo đại biểu Nguyễn Vũ Trung, quyền lựa chọn phương thức mua sắm phải đi cùng căn cứ lựa chọn, chuẩn giá và trách nhiệm giải trình.

Trong lĩnh vực y tế, thước đo không phải hồ sơ có đủ chữ ký, con dấu, mà là cơ sở y tế mua đúng thứ cần dùng, đúng thời điểm, với tổng chi phí hợp lý, không để người bệnh chịu hậu quả khi nguồn cung đứt gãy.

Làm rõ quyền chủ động mua sắm

Tham gia góp ý kiến, ĐBQH Huỳnh Kim Minh Tâm (đoàn An Giang) đề nghị hoàn thiện Điều 34 và cụ thể hóa khoản 4, khoản 5 Điều 18 để quyền chủ động mua sắm có căn cứ rõ ràng, gắn với trách nhiệm phối hợp trong quá trình thực hiện.

2026110611223841741793939072874260319990806707077g35871899764842900012540785e62c63b19d1e7d7196403d7dd.jpg
ĐBQH Huỳnh Kim Minh Tâm. Ảnh: Quốc hội.

Đại biểu đồng tình với báo cáo tiếp thu của ban soạn thảo đã giải trình cơ chế chủ động mua sắm khi chưa có kết quả lựa chọn nhà thầu, không lựa chọn được nhà thầu hoặc khi thỏa thuận khung đã hết hiệu lực. Riêng trường hợp nhà thầu cung ứng không đủ, cơ chế xử lý cần tiếp tục được hoàn thiện.

Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung rõ nguyên tắc xử lý tại Điều 34: khi nhà thầu giao chậm, giao thiếu, không đáp ứng nhu cầu sử dụng thiết yếu, đơn vị sử dụng cần biết rõ khi nào chủ động mua bổ sung, ai quyết định và phạm vi mua đến đâu.

Các điều kiện, thẩm quyền, trình tự, giới hạn số lượng, thời gian và trách nhiệm giải trình cần được quy định cụ thể khi hướng dẫn thi hành; đồng thời kiểm soát việc mua sắm trùng lặp hoặc lợi dụng cơ chế này để né tránh mua sắm tập trung.

"Trong lĩnh vực y tế, nếu mua sắm hoặc cung ứng bị gián đoạn, hoạt động điều trị có thể bị ảnh hưởng; người bệnh hoặc phải chờ đợi, hoặc phải chuyển tuyến và phát sinh thêm chi phí", đại biểu nêu ý kiến.

Đại biểu cho rằng cần quy định rõ trách nhiệm, thời hạn thông báo tiến độ, tình trạng cung ứng của đơn vị mua sắm tập trung và nghĩa vụ khắc phục của nhà thầu.

"Có thông tin đủ sớm thì đơn vị sử dụng mới có thể chủ động phương án, hạn chế phải xử lý khi nguồn hàng đã hết", đại biểu nêu.

Hà Nội ghi nhận 550 ca sốt xuất huyết trong một tuần

Hà Nội ghi nhận 550 ca sốt xuất huyết và 175 ca tay chân miệng trong tuần; cộng dồn từ đầu năm lần lượt là 5.839 và 6.572 ca, ngành y tế tăng giám sát.

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố (CDC) Hà Nội, trong tuần qua (từ 23/10 đến 30/10), toàn thành phố ghi nhận 550 trường hợp mắc sốt xuất huyết tại 97 phường, xã (trong đó có Phúc Thọ, Dân Hòa, Hòa Xá, Hồng Vân, Ô Diên, Bình Minh...). Tuần này cũng xuất hiện 12 ổ dịch mới tại các phường, xã: Chương Dương, Dân Hòa, Chuyên Mỹ, Đông Anh, Gia Lâm, Phú Diễn, Phú Xuyên, Thư Lâm, Việt Hưng và Xuân Đỉnh.

Cộng dồn từ đầu năm 2026, Hà Nội ghi nhận 5.839 trường hợp mắc sốt xuất huyết tại 121 phường, xã, không có ca tử vong. Số mắc giảm 4.963 trường hợp so với mức trung bình 5 năm 2021–2025 (10.802 ca) và giảm mạnh so với cùng kỳ năm 2023 (29.362 ca). Về ổ dịch, cả năm thành phố ghi nhận 241 ổ, hiện còn 28 ổ đang hoạt động.

Hà Nội tăng cường giám sát, đẩy mạnh các biện pháp pháp phòng, chống dịch bệnh sốt xuất huyết. Ảnh CDC Hà Nội

Về bệnh tay chân miệng, trong tuần ghi nhận 175 trường hợp mắc tại 79 phường, xã. Cộng dồn từ đầu năm, Hà Nội có 6.572 trường hợp mắc tại 126 phường, xã, không có ca tử vong. Thành phố ghi nhận 3 ổ dịch mới tại Cổ Đô, Phú Nghĩa và Quảng Oai; cộng dồn có 102 ổ dịch, trong đó 3 ổ đang hoạt động.

Các bệnh truyền nhiễm khác tiếp tục được ghi nhận rải rác: trong tuần có 2 ca sởi tại Thượng Phúc và Yên Nghĩa; 2 ca ho gà tại Ba Đình và Mỹ Đức. Cộng dồn từ đầu năm, Hà Nội ghi nhận 414 ca sởi tại 113 phường, xã và 115 ca ho gà tại 61 phường, xã; chưa ghi nhận tử vong do hai bệnh này.

Ngành y tế tăng cường giám sát, xử lý ổ dịch

CDC Hà Nội đang phối hợp với các đơn vị liên quan giám sát tình hình dịch bệnh, phát hiện sớm ca mắc, khoanh vùng và xử lý các khu vực có ca bệnh, ổ dịch. Trong tuần, công tác giám sát sốt xuất huyết được triển khai tại 9 phường, xã: Vĩnh Hưng, Phương Liệt, Ứng Hòa, Chuyên Mỹ, Sơn Tây, Cửa Nam, Khương Đình, Liên Minh và Hoàn Kiếm. Tuần tới, CDC tiếp tục giám sát phòng, chống sốt xuất huyết tại 11 phường, xã; đồng thời tăng cường giám sát bệnh tay chân miệng tại các khu vực có ca bệnh và ổ dịch.

Các trạm y tế được yêu cầu tăng cường phát hiện bệnh nhân tại cơ sở y tế và cộng đồng; giám sát tay chân miệng tại trường mầm non, mẫu giáo; phối hợp với các cơ sở giáo dục tổ chức vệ sinh môi trường, khử khuẩn chủ động. Ngành Y tế còn phối hợp với ngành Thú y theo dõi dịch bệnh trên động vật, phòng chống bệnh lây truyền từ động vật sang người; tăng cường truyền thông về sốt xuất huyết, tay chân miệng, sởi, COVID-19, não mô cầu và các bệnh truyền nhiễm mùa Thu – Đông, khuyến cáo người dân tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch.

Khi phát hiện ca mắc hoặc ổ dịch mới, CDC phối hợp với địa phương điều tra dịch tễ, khoanh vùng và xử lý theo quy định, hạn chế dịch kéo dài hoặc lan rộng. Tại tuyến cơ sở, nhiều địa phương duy trì chiến dịch vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng, bọ gậy hằng tuần, phối hợp với tổ dân phố, trường học và các đoàn thể vận động từng hộ gia đình kiểm tra, loại bỏ dụng cụ chứa nước có nguy cơ phát sinh muỗi.

Tại phường Đại Mỗ, Trạm Y tế đã tham mưu UBND phường triển khai các chiến dịch tổng vệ sinh môi trường, diệt bọ gậy và phun hóa chất diệt muỗi trưởng thành tại những điểm nguy cơ cao như khu vực có ca bệnh, ổ dịch cũ và công trường xây dựng. Hằng tuần, trạm phối hợp với đội phòng bệnh cộng đồng giám sát các điểm nguy cơ, theo dõi ca bệnh và hướng dẫn người dân phòng bệnh tại gia đình. Tại xã Dân Hòa, Trạm Y tế phối hợp với chính quyền và các lực lượng chức năng tuyên truyền, rà soát khu vực nguy cơ, tổ chức vệ sinh môi trường và phun hóa chất diệt muỗi; cán bộ y tế được tập huấn nâng cao năng lực giám sát, điều tra ca bệnh, khoanh vùng và xử lý ổ dịch. Không chỉ dừng lại ở các chiến dịch tập trung, cán bộ y tế còn đến từng hộ gia đình hướng dẫn cách loại bỏ ổ bọ gậy – thu gom phế thải, úp các vật dụng chứa nước không sử dụng, đậy kín bể nước, thả cá vào bể phù hợp – đồng thời hướng dẫn người dân nhận biết dấu hiệu bệnh, chủ động đến cơ sở y tế khi nghi ngờ và duy trì thói quen ngủ màn, kể cả ban ngày.

Thực tế giám sát cho thấy nguy cơ vẫn tiềm ẩn từ những vật dụng rất quen thuộc trong gia đình. Tại tổ 2 Ngọc Trục, phường Đại Mỗ, dù khu dân cư đã ghi nhận ca mắc, gia đình bà Nguyễn Thị Rực vẫn còn nhiều dụng cụ chứa nước chưa được vệ sinh, xử lý thường xuyên – những nơi có thể trở thành nơi muỗi đẻ trứng, phát sinh lăng quăng, bọ gậy.

Khuyến cáo người dân chủ động phòng bệnh

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút Dengue gây ra, lây truyền chủ yếu qua muỗi vằn. Theo TS.BS Đào Hữu Thân, Phó Giám đốc CDC Hà Nội, biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất vẫn là diệt muỗi, diệt lăng quăng, bọ gậy và tránh muỗi đốt. Mỗi gia đình hãy dành ít nhất 10 phút mỗi tuần để kiểm tra và loại bỏ các ổ bọ gậy trong các vật dụng chứa nước sinh hoạt, thau rửa; đậy nắp các bể nước, thả cá vào bể cảnh để tiêu diệt lăng quăng; thay nước lọ hoa thường xuyên, nhỏ muối hoặc hóa chất vào các bát nước kê chân chạn, bể cảnh hoặc hòn non bộ; lật úp, loại bỏ các dụng cụ chứa nước không sử dụng, để không tạo điều kiện cho muỗi đẻ trứng, phát triển.

Người dân cần chủ động tiêm vắc xin phòng bệnh, tích cực phối hợp với chính quyền và Trạm Y tế trong các chiến dịch vệ sinh môi trường, diệt bọ gậy, phun hóa chất. Khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh như sốt cao đột ngột, đau đầu, xuất huyết dưới da… cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời, tuyệt đối không tự ý điều trị tại nhà.

Mời độc giả xem video Thịt lợn ngoại ồ ạt đổ bộ về Việt Nam

Thủ tướng đề xuất xử lý lỗ hổng đẩy giá thuốc, thiết bị y tế

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu phải xử lý triệt để những bất cập trong cơ chế mua sắm thuốc, trang thiết bị y tế.

Sáng 21/10, tham gia thảo luận tại Tổ 3 về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật trong đó có Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, mục tiêu chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị và Chính phủ lần này là phải sửa đổi bằng được những quy định đang tồn tại bất cập.

Nhiều lỗ hổng trong quy định pháp luật dẫn đến phát sinh trung gian

Bổ sung hành vi bị cấm trong đấu thầu

Dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi) bổ sung hành vi bị cấm và hoàn thiện quy định về sử dụng thầu phụ bất hợp pháp, ngăn chuyển nhượng thầu trái phép.

Sáng 30/9, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 6, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi).

Đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian