Chiến dịch tung tin giả của CIA
Vào ngày 28/2/2026, Mỹ và Israel bắt đầu một loạt các cuộc tấn công bất ngờ vào nhiều mục tiêu quân sự và công nghiệp khác nhau trên khắp lãnh thổ Iran, gây bất ngờ cho Tehran.
Vào ngày 24/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump, tuyên bố rằng Iran không thể "làm bất cứ điều gì", về máy bay của Mỹ hoạt động trong không phận của nước này.
Vào ngày 3/4, một chiếc máy bay chiến đấu F-15E Strike Eagle của Mỹ (mã hiệu Dude 44), đã bị Iran bắn hạ bằng tên lửa vác vai, đây là sự kiện mà BBC mô tả là một "đòn giáng mạnh" vào tuyên bố của Tổng thống Trump.
Hai thành viên phi hành đoàn đã nhảy dù an toàn xuống lãnh thổ Iran và Quân đội Mỹ đã giải cứu thành công cả hai phi công chiếc F-15 Strike Eagle bị bắn rơi.
Để giải cứu hai phi công này, cơ quan tình báo Mỹ CIA, đã tiến hành một chiến dịch tung tin giả rầm rộ, đưa thông tin sai lệch rằng phi công đã được tìm thấy và đang được vận chuyển bằng đường bộ đến một điểm sơ tán ở tây nam Iran.
Điều này đã làm phân tán các đơn vị thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC), khỏi việc tìm kiếm trên các ngọn núi nơi phi công Mỹ đang trú ẩn, và lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã tận dụng được điều này.
Phi công được định vị trên đỉnh một ngọn đồi; vị trí của anh ta được xác định bằng tín hiệu cấp cứu, và liên lạc đã được thiết lập.
Trong khi công tác sơ tán đang được chuẩn bị, một số cuộc đụng độ đã xảy ra giữa lực lượng đặc nhiệm Mỹ và các đơn vị IRGC, nhằm tạo ra sự phân tâm. Máy bay Mỹ cũng thực hiện một số cuộc tấn công vào các đoàn xe của Iran, để ngăn họ tiếp cận vị trí của phi công Mỹ.
Trong khi các đơn vị IRGC truy đuổi lực lượng đặc nhiệm, một nhóm khác đã kịp thời sơ tán phi công, sau đó được đưa đến một căn cứ của Mỹ ở vùng Vịnh.
Trong chiến dịch giải cứu, hai máy bay vận tải cùng hai máy bay trực thăng Mỹ bị "hư hại"; chúng được cho là đã bị người Mỹ cho phá hủy tại một địa điểm đổ bộ, để ngăn rơi vào tay Iran. Máy bay được cho là bị trục trặc, nhưng không có thêm chi tiết nào được cung cấp.
Chiến dịch giải cứu đầy kịch tính
Vào trưa ngày 5/4, Nhà Trắng chính thức xác nhận rằng thành viên phi hành đoàn cuối cùng còn mất tích, của chiếc máy bay chiến đấu F-15E Strike Eagle, bị bắn rơi trong không phận Iran đã được giải cứu thành công và đưa ra khỏi Iran an toàn.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngay lập tức lên mạng xã hội để ca ngợi chiến dịch này là "một trong những chiến dịch giải cứu táo bạo và thành công nhất trong lịch sử nước Mỹ".
Tuy nhiên, đằng sau cái gọi là "cuộc giải cứu tuyệt vọng" này là một cuộc đấu súng ác liệt ở cự ly gần và đấu trí căng thẳng giữa Mỹ và Iran.
48 giờ vàng: Cuộc đua chống lại cái chết
Kể từ khi chiếc máy bay chiến đấu F-15E gặp nạn ở Iran vào ngày 3/4, giới truyền thông thế giới đã nín thở theo dõi. Vì chiếc máy bay thuộc Phi đội Chiến đấu 48 tinh nhuệ của Không quân Mỹ đóng tại Anh, danh tính của hai thành viên phi hành đoàn được giữ bí mật tuyệt đối.
Trước đó, một thành viên phi hành đoàn đã được cứu sống ngay sau khi máy bay bị bắn rơi, nhưng một thành viên khác, được cho là phi công điều khiển vũ khí, đã mất tích trong vùng núi hiểm trở.
Iran ngay lập tức triển khai các đơn vị tinh nhuệ thuộc IRGC và các lực lượng dân quân địa phương, để tiến hành cuộc truy lùng trên toàn khu vực chiếc F-15 rơi, thậm chí còn treo thưởng rất lớn nhằm bắt giữ phi công trước khi quân đội Mỹ có thể giải cứu.
Chiến dịch cứu hộ đã phải trả giá rất đắt
Theo thông tin sơ bộ do Lầu Năm Góc công bố, chiến dịch giải cứu được chỉ huy trực tiếp bởi Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc biệt Mỹ (SOCOM). Quân đội Mỹ đã triển khai các phương tiện hiện đại, bao gồm trực thăng MH-60 Pave Hawk và máy bay chiến đấu AC-130J Ghost Rider.
Khi đội cứu hộ đổ bộ xuống tọa độ đã định, họ đã bị lực lượng vũ trang Iran phục kích gần đó tấn công dữ dội.
Thương vong: Theo các thông tin đã được kiểm chứng, một cuộc đấu súng ác liệt ở cự ly gần đã nổ ra giữa hai bên trong đêm tối, đã khiến ít nhất bốn người Iran thiệt mạng (được cho là dân quân địa phương) và phía Mỹ cũng có một số người bị thương.
Sơ tán khẩn cấp: Dưới hỏa lực mạnh mẽ từ hỏa lực của “pháo hạm trên không” AC-130J, đội cứu hộ đã hoàn thành việc đưa người lên trong vòng vài phút và nhanh chóng sơ tán.
Tính chất nguy hiểm của chiến dịch giải cứu này thể hiện rõ qua từng chi tiết của hiện trường. Khi lực lượng dân quân và an ninh Iran đổ xô đến khu vực được cho là nơi cần giải cứu và siết chặt vòng vây, lực lượng cứu hộ tinh nhuệ của Mỹ, bao gồm cả lính dù, cũng lặng lẽ tiếp cận.
Lúc này, phi công F-15 mất tích đang cố gắng ẩn nấp, dẫn đến một cuộc đấu súng quy mô lớn. Để trì hoãn sự tiếp cận của đoàn xe thuộc IRGC và lực lượng dân quân Basij, Mỹ đã tiến hành một cuộc không kích phủ đầu, phá hủy các con đường và cản trở bước tiến của họ.
Chuỗi các thao tác chiến thuật này được phối hợp nhịp nhàng, thể hiện sự nhuần nhuyễn và hiệu quả của các hoạt động đặc biệt của Quân đội Mỹ. Sự hiệp đồng đa quân chủng này, gồm lực lượng đặc nhiệm, trực thăng Black Hawk và hỗ trợ trên không, cuối cùng đã hoàn thành cuộc giải cứu đầy rủi ro này phía sau chiến tuyến của đối phương.
Một lần nữa, chiến dịch này của Quân đội Mỹ, chứng minh khả năng tiến hành các chiến dịch đổ bộ của họ trong các hoạt động sâu rộng phía sau chiến tuyến của địch.
Bài học đối với Quân đội Mỹ
Chiến dịch giải cứu này, diễn ra gấp rút tại vùng núi phía tây nam Iran, trong bối cảnh giao tranh ác liệt và tình hình nguy hiểm, được các chuyên gia mô tả là một trong những chiến dịch tìm kiếm và giải cứu trong chiến đấu gay cấn nhất trong nhiều thập kỷ. Nó cũng đã làm tăng thêm yếu tố khó lường cho cuộc xung đột kéo dài giữa Mỹ và Iran.
Các nhà phân tích tin rằng, việc quân đội Mỹ giải cứu phi công thực chất đã giúp loại bỏ một "cuộc khủng hoảng con tin", có thể khiến tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát.
Từ góc độ quân sự, vụ rơi chiếc F-15E và trong chiến dịch giải cứu này, đã phá vỡ huyền thoại "không thương vong" đối với quân đội Mỹ trong cuộc xung đột này. Hiệu quả của hệ thống phòng không Iran, đã buộc Lầu Năm Góc phải đánh giá lại giá trị của ưu thế trên không của mình.
Đối với giới quan sát độc lập, chiến dịch "giải cứu tuyệt vọng" diễn ra vào mùa xuân năm 2026, một lần nữa khẳng định một quy luật quân sự lâu đời: trong chiến tranh hiện đại, chi phí giải cứu một phi công thường vượt xa chi phí của chính chiếc máy bay.
Đây không chỉ là cuộc đấu trí về công nghệ và lòng dũng cảm, mà còn là cuộc giằng co quyết liệt giữa ý chí quốc gia và khả năng hỗ trợ nguồn lực.
Tuy nhiên, sự thành công của cuộc giải cứu này không chỉ đơn thuần là một "cuộc hành quân chiến thuật", mà cần được xem xét sâu hơn.
Xét từ phản ứng của Iran, sau khi máy bay chiến đấu Mỹ bị bắn rơi, Iran nhanh chóng phong tỏa khu vực liên quan, kêu gọi công chúng thông qua truyền thông, hỗ trợ tìm kiếm "phi công địch", và ngay lập tức công bố ảnh chụp xác máy bay.
Điều này thể hiện lập trường kiên quyết của Iran trong việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và cũng nhằm thu hẹp không gian hoạt động của quân đội Mỹ thông qua việc huy động toàn dân.
Việc quân đội Mỹ sẵn sàng tiến hành các hoạt động giải cứu sâu trong lãnh thổ Iran, xuất phát từ hai yếu tố: thứ nhất, ưu tiên hàng đầu là bảo vệ con người của họ; và thứ hai, một động thái có chủ ý, nhằm phô trương sức mạnh và chứng minh khả năng răn đe trong cuộc xung đột Mỹ-Iran.
Trong cuộc đối đầu đang diễn ra, quân đội Mỹ cần phải chứng minh thông qua những hành động như vậy, rằng họ có khả năng thực hiện các cuộc tấn công chính xác và các hoạt động giải cứu hiệu quả, ngay cả sâu trong lãnh thổ đối phương; từ đó tạo sự răn đe đối với Iran.
Trong khi đó, chiến dịch giải cứu này một lần nữa thu hút sự chú ý đến khả năng tác chiến của quân đội Mỹ phía sau chiến tuyến địch. Không thể phủ nhận, hệ thống tác chiến đặc biệt, khả năng phối hợp đa binh chủng và tốc độ phản ứng khẩn cấp của quân đội Mỹ đã được thể hiện đầy đủ trong chiến dịch này.
Đặc biệt là dưới áp lực kép của địa hình phức tạp và vòng vây địch, việc giải cứu thành công những người bị mắc kẹt là minh chứng cho khả năng chiến đấu của họ.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là quân đội Mỹ có thể hành động một cách tùy tiện ở Iran - sức mạnh quân sự và khả năng huy động quốc gia của Iran không nên bị đánh giá thấp.
Thành công của chiến dịch giải cứu này có phần nhờ vào may mắn. Nếu Iran lường trước được tình hình và giăng một cái bẫy toàn diện, chiến dịch giải cứu của Mỹ có thể đã gặp phải nhiều thất bại hơn nữa.
https://topwar.ru/280487-strannye-bombardirovki-ssha-nanosjat-udary-po-rajonu-katapultirovanija-letchika.html
https://www.bbc.com/news/articles/c3r395l91l3o
https://www.cbsnews.com/news/missing-u-s-crew-member-from-downed-fighter-jet-rescued-in-iran-sources-say/
