Ngành điều Việt Nam đặt mục tiêu xuất khẩu khoảng 800.000 tấn nhân điều, đạt kim ngạch 5 tỷ USD trong năm 2026, tiếp tục duy trì vị thế hàng đầu thế giới trong lĩnh vực chế biến và xuất khẩu.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, ngành điều đang phải đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là sự phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu. Năm 2025, các doanh nghiệp trong nước đã nhập khẩu hơn 3,1 triệu tấn điều thô với giá trị trên 4,6 tỷ USD, chủ yếu từ các quốc gia châu Phi.

Việc phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài khiến ngành điều dễ bị tác động bởi các chính sách bảo hộ thương mại. Một số quốc gia xuất khẩu điều thô đã áp dụng các biện pháp như hạn chế xuất khẩu đầu vụ, tăng thuế hoặc áp giá sàn nhằm giữ nguyên liệu cho chế biến trong nước.

Bên cạnh đó, các yếu tố địa chính trị tại Trung Đông cũng làm gián đoạn chuỗi cung ứng, kéo theo chi phí logistics và giá nhiên liệu tăng cao. Trong khi đó, nhu cầu tại các thị trường lớn như Mỹ và châu Âu có dấu hiệu chững lại do ảnh hưởng của lạm phát.

Không chỉ phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu, vùng nguyên liệu trong nước cũng đang gặp khó khăn khi năng suất suy giảm. Tình trạng cây điều già cỗi cùng với biến đổi khí hậu, nắng nóng kéo dài và mưa trái mùa đã ảnh hưởng đến tỷ lệ đậu trái, khiến sản lượng tại nhiều khu vực giảm đáng kể.

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia cho rằng ngành điều cần đẩy mạnh tái canh, cải tạo giống và phát triển vùng nguyên liệu trong nước nhằm giảm phụ thuộc nhập khẩu. Đồng thời, việc nâng cao giá trị gia tăng thông qua chế biến sâu và minh bạch thông tin thị trường cũng được xem là giải pháp quan trọng để duy trì vị thế và phát triển bền vững.