Các báo cáo quân sự gần đây cho biết lực lượng Mỹ đã mất tổng cộng khoảng 20 máy bay trong quá trình tham gia xung đột với Iran. Con số này bao gồm nhiều loại tổn thất khác nhau, từ tai nạn, hỏa lực phòng không cho tới sự cố trong quá trình tác chiến.
Theo các nguồn tin phân tích quốc phòng, chỉ một chiếc máy bay được xác nhận bị hệ thống phòng không Iran bắn hạ trực tiếp. Phần lớn tổn thất còn lại xuất phát từ các nguyên nhân khác.
Một trong những sự cố nghiêm trọng nhất là vụ va chạm giữa hai máy bay trên không khiến nhiều phi công thiệt mạng. Tai nạn này xảy ra trong quá trình hoạt động tác chiến cường độ cao.
Ngoài ra, ba máy bay khác được cho là bị bắn nhầm bởi hỏa lực từ lực lượng đồng minh. Những sự cố “bắn nhầm” như vậy từng xảy ra trong nhiều chiến dịch quân sự phức tạp.
Các chuyên gia quân sự nhận định rằng hoạt động không kích quy mô lớn trong môi trường phòng không dày đặc luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro, ngay cả đối với các lực lượng có công nghệ tiên tiến.
Trong khi đó, một sự kiện đáng chú ý khác là việc một tiêm kích tàng hình F-35 được cho là đã bị hệ thống phòng không Iran bắn hạ trong quá trình hoạt động.
Sự cố này khiến Mỹ và Israel phải điều chỉnh chiến thuật tác chiến trên không. Các phi vụ xâm nhập sâu vào không phận Iran đã được cắt giảm đáng kể.
Thay vào đó, các cuộc tấn công được thực hiện từ khoảng cách xa hơn bằng tên lửa hành trình và các loại vũ khí tầm xa, nhằm giảm nguy cơ đối đầu trực tiếp với mạng lưới phòng không.
Iran trong nhiều năm qua đã đầu tư mạnh vào hệ thống phòng không nhiều tầng, bao gồm các tổ hợp tên lửa tầm trung và tầm xa cùng với radar hiện đại.
Các hệ thống này được thiết kế để phát hiện và theo dõi cả máy bay chiến đấu lẫn tên lửa, tạo thành một mạng lưới phòng thủ tương đối phức tạp.
Tiêm kích F-35 được xem là một trong những máy bay chiến đấu tàng hình hiện đại nhất hiện nay, với khả năng giảm diện tích phản xạ radar và mang theo nhiều cảm biến tiên tiến.
Tuy vậy, các chuyên gia cho rằng ngay cả máy bay tàng hình cũng không hoàn toàn “vô hình” trước radar. Khi hoạt động gần khu vực phòng không dày đặc, nguy cơ bị phát hiện vẫn tồn tại.
Trong bối cảnh xung đột hiện đại, cuộc cạnh tranh giữa công nghệ tàng hình và hệ thống phòng không ngày càng trở nên quyết liệt.
Những tổn thất gần đây cho thấy ngay cả các lực lượng quân sự có công nghệ tiên tiến, cũng phải điều chỉnh chiến thuật khi đối mặt với môi trường phòng thủ phức tạp.
Các nhà phân tích cho rằng xu hướng sử dụng vũ khí tầm xa và hạn chế xâm nhập sâu vào không phận đối phương, có thể sẽ tiếp tục được áp dụng trong thời gian tới.
