Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty TNHH Dịch vụ Xây dựng Phương Nam An Giang (địa chỉ tại Ấp Trung Phú 6, xã Định Mỹ, tỉnh An Giang) đang nổi lên như một nhà thầu "quen mặt" tại các dự án xây dựng quy mô nhỏ tại các xã thuộc tỉnh An Giang. Đáng chú ý, các gói thầu mà doanh nghiệp này thực hiện trong giai đoạn cuối năm 2025 và đầu năm 2026 chủ yếu được phê duyệt theo hình thức chỉ định thầu rút gọn với tỷ lệ tiết kiệm thấp.
"Gia cố" ngân sách bằng mức tiết kiệm 1%
Tại xã Vĩnh An, ngày 18/11/2025, ông Phan Thanh Hiền, Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Vĩnh An đã ký Quyết định số 2663A/QĐ-VP phê duyệt kết quả chỉ định thầu cho Công ty TNHH Dịch vụ Xây dựng Phương Nam An Giang thực hiện gói thầu số 05: Thi công xây lắp (thuộc công trình Di dời nhà xe và cải tạo nhà ăn UBND xã).
Dữ liệu cho thấy, giá dự toán của gói thầu này là 591.846.297 đồng. Tuy nhiên, giá chỉ định thầu cho doanh nghiệp chỉ dừng lại ở con số 585.927.000 đồng. Như vậy, qua công tác lựa chọn nhà thầu, số tiền tiết kiệm cho ngân sách xã chỉ đạt chưa đầy 6 triệu đồng, tương ứng tỷ lệ tiết kiệm khoảng 1%.
Tương tự, tại Phòng Kinh tế xã Hội An, tình trạng tiết kiệm "nhỏ giọt" cũng xuất hiện tại dự án Gia cố sạt lở đê kênh Cựu Hội. Theo Quyết định số 23/QĐ-PKT ngày 13/11/2025 do ông Nguyễn Hồng Phước, Trưởng phòng Kinh tế xã Hội An ký ban hành, Công ty TNHH Dịch vụ Xây dựng Phương Nam An Giang đã được chỉ định thầu gói thầu số 06 với giá 700.000.000 đồng. So với mức giá kế hoạch được duyệt là 707.783.000 đồng, gói thầu này tiết kiệm được 7,7 triệu đồng, đạt tỷ lệ hơn 1%.
Dấu hỏi về năng lực và tính cạnh tranh
Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, đỉnh điểm của hiện tượng trúng thầu sát giá là gói thầu tại xã Long Điền. Ngày 05/03/2026, ông Tôn Hoàng Chiến, Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Long Điền đã ký Quyết định số 70a/QĐ-VP phê duyệt chỉ định thầu cho doanh nghiệp này thực hiện gói thầu số 05: Thi công xây dựng công trình Cải tạo trụ sở Ban Chỉ huy Quân sự xã Long Điền.
Giá chỉ định thầu được phê duyệt là 1.017.441.000 đồng. Trong khi đó, căn cứ theo Phụ lục kế hoạch lựa chọn nhà thầu tại Quyết định số 56/QĐ-VP ngày 12/02/2026, giá gói thầu ban đầu được dự kiến là 1.048.909.000 đồng. Dù có mức giảm giá cao hơn hai gói thầu trước đó, nhưng việc liên tục trúng thầu thông qua chỉ định rút gọn với tư cách là đơn vị duy nhất được "gọi tên" đang đặt ra dấu hỏi về tính cạnh tranh và hiệu quả kinh tế theo quy định của Luật Đấu thầu 2023.
Lý do được đưa ra để chỉ định cho nhà thầu này tại xã Long Điền là do doanh nghiệp đã thực hiện các dự án có quy mô và tính chất tương tự trên địa bàn tỉnh An Giang, đảm bảo năng lực đẩy nhanh tiến độ. Tuy nhiên, việc "phủ sóng" dày tại các dự án cấp xã trong cùng một thời điểm đặt ra nghi vấn về khả năng bố trí nhân sự và máy móc thiết bị của công ty để đảm bảo chất lượng cho tất cả các công trình cùng lúc.
Chia sẻ về vấn đề này, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định: "Luật Đấu thầu và Nghị định 214 đã mở rộng các trường hợp chỉ định thầu để đẩy nhanh tiến độ đầu tư công. Tuy nhiên, mục tiêu cốt lõi vẫn phải là hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình. Khi các gói thầu xây lắp có giá trị hàng tỷ đồng mà mức tiết kiệm chỉ quanh quẩn 1% thì chủ đầu tư cần làm rõ quy trình thương thảo giá để đảm bảo ngân sách được sử dụng tối ưu nhất".
CÁC TRƯỜNG HỢP VÀ HẠN MỨC CHỈ ĐỊNH THẦU
Theo quy định tại Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP ngày 04/08/2025 của Chính phủ, các trường hợp được áp dụng hình thức chỉ định thầu bao gồm:
* Gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án: Có giá gói thầu không quá 500 triệu đồng.
- Gói thầu thuộc dự án: * Gói thầu dịch vụ tư vấn: Giá gói thầu không quá 800 triệu đồng. * Gói thầu dịch vụ phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp: Giá gói thầu không quá 02 tỷ đồng.
- Các trường hợp đặc thù khác:
* Gói thầu xây lắp có quy mô, tính chất tương tự với gói thầu trước đó đã tổ chức đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế mà nhà thầu đã thực hiện đáp ứng tiến độ, bảo đảm chất lượng, hiệu quả trong thời gian 05 năm.
* Gói thầu cần triển khai ngay để tránh gây nguy hại đến tính mạng và tài sản của cộng đồng dân cư hoặc để không ảnh hưởng nghiêm trọng đến công trình liền kề.
* Gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức bộ máy nhà nước.
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.
[Kỳ 2:] An Giang: Chỉ định thầu rút gọn và quy định trách nhiệm giải trình