Trong bối cảnh đẩy mạnh tính minh bạch và hiệu quả kinh tế trong đầu tư công, hoạt động đấu thầu tại địa phương luôn nhận được sự giám sát chặt chẽ từ dư luận. Mới đây, tại tỉnh Lâm Đồng, một gói thầu sửa chữa trường học theo hình thức chỉ định thầu rút gọn đã thu hút sự chú ý do sự xuất hiện của một nhà thầu có tuổi đời còn khá non trẻ trên hệ thống đấu thầu quốc gia.
Gói thầu hơn 1,2 tỷ đồng về tay Công ty Nhà Đẹp Lâm Đồng
Ngày 18/03/2026, bà Lê Thị Cảnh – Hiệu trưởng Trường mẫu giáo Định An đã ký Quyết định số 20/QĐ-MGĐA phê duyệt kết quả chỉ định thầu gói thầu Thi công xây dựng công trình thuộc hạng mục: Sửa chữa, cải tạo nâng cấp sân, hàng rào, nhà để xe. Theo quyết định này, Công ty TNHH xây dựng Nhà Đẹp Lâm Đồng là đơn vị được lựa chọn để thực hiện dự án.
Giá trúng thầu được phê duyệt là 1.240.000.000 đồng (đã bao gồm thuế VAT 8%), sử dụng nguồn vốn ngân sách địa phương năm 2025. Thời gian thực hiện hợp đồng là 60 ngày. Đây là dự án quan trọng nhằm chỉnh trang cơ sở vật chất, đảm bảo an toàn và thẩm mỹ cho môi trường sư phạm tại xã Hiệp Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.
Đáng chú ý, dự án này được thực hiện dựa trên kế hoạch lựa chọn nhà thầu đã được phê duyệt tại Quyết định số 13/QĐ-MGĐA ngày 10/03/2026 của Hiệu trưởng nhà trường. Chỉ trong vòng 8 ngày sau khi phê duyệt kế hoạch, kết quả lựa chọn nhà thầu đã chính thức được ban hành theo hình thức chỉ định thầu rút gọn.
Dấu hỏi về sự "trùng hợp" và năng lực nhà thầu
Theo dữ liệu trích xuất từ hệ thống phân tích năng lực nhà thầu (FILE ALL), Công ty TNHH xây dựng Nhà Đẹp Lâm Đồng (MST: 5801447092) có trụ sở tại Thôn Nam Hiệp, Xã Ka Đô, tỉnh Lâm Đồng do ông Huỳnh Công Tuân làm Giám đốc. Một điểm gây bất ngờ là ngày phê duyệt thông tin nhà thầu trên mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận là ngày 23/03/2026, trong khi Quyết định phê duyệt kết quả chỉ định thầu đã được ký từ ngày 18/03/2026.
Mặc dù hình thức chỉ định thầu rút gọn cho phép chủ đầu tư lựa chọn nhà thầu có năng lực phù hợp để thực hiện ngay gói thầu, nhưng việc nhà thầu liên tiếp ghi nhận các gói thầu tại cùng một đơn vị chủ đầu tư là Trường mẫu giáo Định An (bao gồm cả gói thầu số 05) khiến dư luận không khỏi đặt nghi vấn về tính cạnh tranh và cơ hội cho các doanh nghiệp khác tại địa phương.
Hơn nữa, với giá trị gói thầu lên tới 1,24 tỷ đồng, việc áp dụng chỉ định thầu cần đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện quy định tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành mới nhất của năm 2025. Tỷ lệ tiết kiệm trong các gói thầu chỉ định thường không cao, và ở gói thầu này, mức giá 1,24 tỷ đồng tròn trịa cũng là một con số cần được phân tích kỹ lưỡng về định mức và dự toán.
Góc nhìn chuyên gia và cơ sở pháp lý
Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định trên tinh thần xây dựng: "Việc áp dụng chỉ định thầu rút gọn giúp đẩy nhanh tiến độ các công trình cấp bách, quy mô nhỏ. Tuy nhiên, theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Luật số 90/2025/QH15, tính trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư là tối thượng. Chủ đầu tư phải chứng minh được việc lựa chọn nhà thầu đó là tối ưu nhất về năng lực và hiệu quả kinh tế cho ngân sách nhà nước."
Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Lê Hân cho rằng: "Môi trường đấu thầu công bằng chỉ được thiết lập khi các doanh nghiệp có năng lực đều được tiếp cận cơ hội như nhau. Việc nhà thầu mới tham gia hệ thống đã liên tục trúng thầu chỉ định cần được công khai minh bạch các tiêu chí đánh giá năng lực để tạo niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp địa phương."
Việc thực hiện các dự án đầu tư công hiện nay phải bám sát Nghị định 214/2025/NĐ-CP và Thông tư 79/2025/TT-BTC. Đặc biệt, theo quy định về tổ chức chính quyền địa phương mới áp dụng từ tháng 7/2025, vai trò giám sát của cộng đồng tại cấp xã đối với các dự án trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng càng cần được phát huy mạnh mẽ.
Trong bối cảnh thượng tôn pháp luật, việc phản ánh các dữ liệu đấu thầu khách quan không chỉ nhằm giám sát ngân sách mà còn thúc đẩy các chủ đầu tư thực hiện tốt hơn trách nhiệm giải trình, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, hiệu quả.
HÌNH THỨC CHỈ ĐỊNH THẦU – DANH MỤC ÁP DỤNG VÀ RÀO CẢN PHÁP LÝ CHI TIẾT
Hình thức chỉ định thầu được quy định nghiêm ngặt tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025). Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các trường hợp giới hạn nhằm đảm bảo tính cấp bách hoặc tính chuyên biệt của gói thầu. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu cấp bách nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia; khắc phục sự cố thiên tai, hỏa hoạn; hoặc các gói thầu duy trì hoạt động của cơ sở y tế trong trường hợp cấp bách.
Chi tiết hơn, Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa các nhóm trường hợp này. Nhóm đầu tiên là các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp như: ngăn chặn nguy hại đến tính mạng và tài sản cộng đồng; gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế để cấp cứu người bệnh; hoặc phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 78 về việc áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc, nhà lưu trú công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước.
Về hạn mức giá, khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chỉ định thầu áp dụng cho gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 500 triệu đồng. Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức là không quá 800 triệu đồng cho dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng cho các gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Ngoài ra, các gói thầu có tính chất đặc thù về công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu có khả năng thực hiện cũng thuộc phạm vi áp dụng chỉ định thầu.
Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu thông thường phải đáp ứng đủ 03 điều kiện tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt; có kế hoạch bố trí vốn (trừ đấu thầu trước); và có dự toán được phê duyệt