Dữ liệu mới nhất từ Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội cho thấy một bức tranh tương phản mạnh mẽ trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

Chỉ riêng trong tuần qua, toàn bộ các đợt phát hành mới đều thuộc về lĩnh vực ngân hàng. Nếu tính rộng ra trong ba tuần đầu của tháng 5 năm 2026, có tới 70% tổng lượng phát hành trên thị trường đến từ các nhà băng, trong khi nhóm doanh nghiệp sản xuất hoàn toàn vắng bóng. Đây là một sự thay đổi trạng thái cực kỳ mạnh mẽ nếu so với giai đoạn 4 tháng đầu năm, thời điểm mà trái phiếu bất động sản vẫn còn chiếm ưu thế áp đảo với 60% tổng lượng phát hành.

Sự sôi động này được dẫn dắt bởi những cái tên quen thuộc như MSB, MB, HDBank, Techcombank hay Bac A Bank. Điều đáng nói là mức lãi suất mà các ngân hàng đưa ra không hề thấp khi dao động phổ biến từ 8,3% đến 8,6%/năm. Trong khi cùng kỳ năm ngoái, các ngân hàng này chỉ phải trả mức lãi khoảng 5,2 - 5,3%/năm.

Với mức lãi suất phát hành trái phiếu ngân hàng hiện nay đã tiệm cận mức lãi suất cho vay, đồng nghĩa biên lợi nhuận giữa đầu vào và đầu ra của ngân hàng bị thu hẹp đáng kể. Nếu ngân hàng huy động trái phiếu với mức lãi gần 9%/năm nhưng cho vay chỉ quanh 10%/năm, dư địa lợi nhuận sau khi trừ chi phí vận hành, dự phòng rủi ro và chi phí vốn gần như không còn nhiều.

Nguyên nhân sâu xa đẩy các ngân hàng vào cuộc đua phát hành trái phiếu lãi suất cao bắt nguồn từ sự mất cân đối giữa huy động vốn và tăng trưởng tín dụng. Báo cáo tài chính quý I/ 2026 của 27 ngân hàng niêm yết cho thấy một thực tế đáng quan ngại khi tiền gửi từ khách hàng chỉ tăng trưởng vỏn vẹn 0,6%. Con số này quá thấp khi đặt cạnh mức tăng trưởng tín dụng đạt tới 4,42% tính đến hết tháng 4.

Trong bối cảnh huy động tiền gửi dân cư gặp khó, nhiều ngân hàng lớn đang tăng tốc phát hành trái phiếu để bổ sung thanh khoản, tăng vốn cấp 2 và đáp ứng các tỷ lệ an toàn theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

BIDV hiện dẫn đầu với kế hoạch huy động 41.000 tỷ đồng, gồm 21.000 tỷ đồng tăng vốn cấp 2 và 20.000 tỷ đồng bổ sung vốn cho vay nền kinh tế. Agribank cũng vừa thông qua phương án phát hành 15.000 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 10 năm nhằm phục vụ các lĩnh vực trọng điểm như nông nghiệp, xây dựng và vận tải. Trong khi đó, VPBank dự kiến phát hành 30.000 tỷ đồng, còn Vietcombank lên kế hoạch huy động 10.000 tỷ đồng nợ thứ cấp.

Theo Fiin Group, riêng tháng 4 có 34 đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp, trong đó khối ngân hàng chiếm tới 24 đợt với sự tham gia của nhiều nhà băng như MSB, ABBank, Techcombank, ACB, OCB, KienlongBank, VietinBank và MB.

Giới chuyên gia cho rằng làn sóng phát hành trái phiếu không chỉ giúp các ngân hàng củng cố nguồn vốn và hệ số an toàn, mà còn góp phần khơi thông tín dụng cho nền kinh tế, đồng thời tăng sự ổn định và chất lượng cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp.