Cá chuồn thuộc họ Exocoetidae, sinh sống chủ yếu ở vùng biển nhiệt đới và cận nhiệt đới. Chúng có thân thuôn dài, lớp vảy ánh bạc và đặc biệt là đôi vây ngực phát triển rộng như cánh chim. Một số loài còn có vây bụng lớn, giúp cơ thể trông như được trang bị bốn chiếc cánh. Đặc điểm kỳ lạ này khiến cá chuồn trở thành một trong những cư dân nổi bật nhất của đại dương.

Ảnh: junior.rozhlas.cz

Tuy nhiên, cá chuồn không thực sự bay như chim. Chúng lấy đà bằng cách quẫy chiếc đuôi mạnh mẽ dưới nước, phóng cơ thể lên không trung rồi dang rộng vây để lướt trên mặt biển. Trong điều kiện thuận lợi, một số loài có thể lướt xa khoảng 200–300 mét. Phần đuôi dưới dài hơn phần trên giúp cá tiếp tục tạo lực đẩy trước khi rời mặt nước. Đây là cách thoát thân hiệu quả khi bị những kẻ săn mồi như cá ngừ truy đuổi.

Ảnh: tepbac.com

Cá chuồn không chỉ gây tò mò bởi khả năng lướt trên không mà còn được đánh giá cao trong ẩm thực ở nhiều vùng ven biển. Thịt cá thường tương đối chắc, có vị ngọt thanh và phù hợp với nhiều cách chế biến. Tùy tập quán địa phương, cá có thể được nướng, chiên, kho hoặc phơi khô. Khi nướng trên than, lớp da thơm lên, phần thịt bên trong vẫn giữ được vị ngọt tự nhiên nếu không chế biến quá lâu.

Một điểm đặc biệt khác là trứng cá chuồn, được biết đến rộng rãi trong ẩm thực Nhật Bản với tên gọi tobiko. Những hạt trứng nhỏ, thường có màu cam đỏ, được ướp muối và dùng làm nguyên liệu hoặc trang trí sushi. Khi ăn, trứng tạo cảm giác giòn nhẹ, hơi mặn và có vị biển đặc trưng. Một số sản phẩm có màu xanh, đen hoặc vàng nhờ các nguyên liệu tạo màu và hương vị như wasabi, mực hay yuzu.

Ảnh: Yahoo

Trứng cá chuồn cũng có một đặc điểm sinh học thú vị: chúng thường mang những sợi nhỏ giúp bám vào rong biển hoặc các vật thể khác, hạn chế bị dòng nước cuốn trôi. Vì vậy, rong biển và những khu vực có vật thể nổi có thể đóng vai trò quan trọng đối với quá trình sinh sản của một số loài cá chuồn.

Từ một màn lướt ngoạn mục trên mặt biển đến những hạt trứng giòn tan trong món sushi, cá chuồn cho thấy đại dương luôn chứa đựng những điều bất ngờ. Chúng vừa là mắt xích trong chuỗi thức ăn biển, vừa là nguồn thực phẩm có giá trị. Nhưng như nhiều loài cá khác, việc khai thác cần gắn với quản lý nguồn lợi hợp lý để những “đôi cánh bạc” tiếp tục xuất hiện trên mặt biển trong tương lai.