Động vật già nhất thế giới: Sò đại dương sống hơn 500 năm

Không có vẻ ngoài đặc biệt, con sò đại dương có tên Ming khiến giới khoa học kinh ngạc khi được xác định đã sống khoảng 507 năm.

Nếu không tính những sinh vật dạng thuộc địa như một số loài san hô, kỷ lục về tuổi thọ của một cá thể động vật không thuộc địa được xác nhận thuộc về một con sò đại dương (Arctica islandica) có tên Ming. Nó được các nhà nghiên cứu thu thập ngoài khơi Iceland năm 2006 và sau đó được xác định đã sống khoảng 507 năm. Guinness World Records hiện ghi nhận đây là động vật không thuộc địa sống lâu nhất từng được phát hiện.

Ảnh: dw

Cái tên Ming được đặt theo nhà Minh của Trung Quốc, bởi các nhà khoa học ước tính con sò này sinh vào khoảng năm 1499. Nói cách khác, khi Ming bắt đầu cuộc đời dưới đáy biển, ở châu Âu Christopher Columbus vừa qua đời không lâu, còn nước Việt Nam đang ở thời Lê sơ.

Điều đáng kinh ngạc là Ming không hề có vẻ ngoài đặc biệt. Nó chỉ là một con sò sống vùi dưới đáy biển lạnh giá. Bí mật để xác định tuổi thọ nằm trên chính chiếc vỏ: mỗi năm, vỏ của Arctica islandica hình thành thêm một vòng tăng trưởng, tương tự vòng sinh trưởng trên thân cây. Bằng cách đếm và phân tích những vòng này, các nhà khoa học có thể xác định tuổi của con vật.

Ảnh: onoff

Ban đầu, Ming được cho là khoảng 405–410 tuổi. Nhưng sau khi áp dụng những phương pháp đo đạc tinh vi hơn, tuổi của nó được điều chỉnh lên 507 năm vào năm 2013. Điều thú vị là chính quá trình nghiên cứu sau khi thu thập đã khiến Ming không còn sống, vì vậy đây là kỷ lục của một cá thể đã được phát hiện, chứ không phải một con vật hiện vẫn đang sống.

Ming còn có giá trị vượt xa một kỷ lục sinh học. Những vòng tăng trưởng trong vỏ sò lưu giữ thông tin về môi trường biển qua từng năm. Các nhà nghiên cứu có thể phân tích hóa học của chúng để tái dựng những biến đổi về nhiệt độ và độ mặn của Bắc Đại Tây Dương. Những con sò sống lâu như vậy vì thế giống như những “trạm khí tượng” tự nhiên, lưu giữ ký ức của đại dương trước cả khi con người có các thiết bị quan trắc hiện đại.

Ảnh: museum

Kỷ lục của Ming gợi ra một điều kỳ lạ: tuổi thọ cực cao không nhất thiết thuộc về những sinh vật mạnh mẽ hay phức tạp nhất. Trong bóng tối lạnh giá của đáy biển, một con sò gần như bất động có thể sống qua nửa thiên niên kỷ, âm thầm ghi lại lịch sử của đại dương trên chính chiếc vỏ của mình.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.

Bí ẩn những cây nấm tự phát sáng giữa rừng đêm

Không cần ánh trăng hay nguồn điện, hơn 130 loài nấm đã được ghi nhận có khả năng phát sáng. Đằng sau ánh sáng xanh kỳ ảo ấy là một cơ chế sinh học đặc biệt.

Hiện tượng ấy được gọi là phát quang sinh học (bioluminescence) và nấm phát sáng có lẽ là một trong những ví dụ kỳ thú nhất của nó. Ánh sáng thường có màu xanh lục hoặc xanh lam, đủ để những cây nấm nổi bật giữa nền rừng tối. Các nghiên cứu hiện đại cho thấy nấm phát sáng thuộc bộ Agaricales và hiện đã biết hơn 130 loài, phân bố trong năm dòng tiến hóa khác nhau.

Con vật nào có cú đánh mạnh nhất so với kích thước cơ thể?

Không phải voi hay gấu, tôm bọ ngựa mới là một trong những sinh vật gây kinh ngạc khi xét sức mạnh cú đánh tương quan với kích thước.

Nếu xét lực tuyệt đối, những động vật lớn như voi, gấu hay các loài linh trưởng có thể tạo ra lực rất lớn. Nhưng nếu đặt câu hỏi: con vật nào tạo ra cú đánh đáng kinh ngạc nhất so với kích thước cơ thể? thì một ứng viên đặc biệt nổi bật là tôm bọ ngựa, đặc biệt là loài Odontodactylus scyllarus, thường được gọi là tôm bọ ngựa công. Kỷ lục Guinness ghi nhận loài này có cú đánh đạt tốc độ khoảng 23 m/giây, tương đương hơn 80 km/giờ.

AI phục hồi cổ vật bị thời gian phá hủy như thế nào?

Khám phá cách AI giúp phục dựng cổ vật và màu sắc cổ xưa, mở ra kỷ nguyên mới cho nghiên cứu khảo cổ và bảo tồn di sản.

Trong nhiều thế kỷ, việc phục dựng cổ vật chủ yếu dựa vào đôi mắt, bàn tay và kinh nghiệm của các nhà khảo cổ, sử học và chuyên gia bảo tồn. Ngày nay, trí tuệ nhân tạo đang mở thêm một con đường khác: phục dựng kỹ thuật số những gì thời gian đã xóa đi.