Việc hóa giải triệt để các rào cản pháp lý và định giá đất để tái khởi động hàng trăm dự án mang tính chiến lược được kỳ vọng sẽ giải phóng nguồn vốn hàng trăm nghìn tỷ đồng, tạo động lực cốt lõi giúp đầu tàu kinh tế cả nước hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn mới.

Bước đột phá từ mô hình quản trị liên ngành

Ngày 02/6/2026, Ủy ban Nhân dân TPHCM đã tổ chức Hội nghị tổng kết thực hiện Kế hoạch số 34/KH-UBND và triển khai Kế hoạch số 243/KH-UBND về công tác tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các công trình, dự án tồn đọng kéo dài.

Báo cáo tại hội nghị cho thấy, sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và mở rộng không gian phát triển, TPHCM đã đối mặt với bài toán tối ưu hóa nguồn lực đất đai và đầu tư bị đóng băng nhiều năm. Bằng việc kiện toàn Tổ công tác đặc biệt do Chủ tịch UBND Thành phố trực tiếp làm Tổ trưởng, một cơ chế phối hợp liên ngành phản ứng nhanh giữa các lĩnh vực đất đai, đầu tư, quy hoạch, xây dựng và tài chính đã được thiết lập.

Đến nay, toàn bộ 838 công trình, dự án và khu đất tồn đọng thuộc diện rà soát đã được xử lý hoặc có hướng xử lý dứt điểm, đạt tỷ lệ tuyệt đối 100%. Trong đó, 417 dự án đã hoàn thành thủ tục pháp lý để tái khởi động, 393 dự án cơ bản vượt qua các nghẽn mạch chính và chỉ còn 28 dự án đặc biệt phức tạp đang tiếp tục được xử lý chuyên sâu. Kết quả ấn tượng này đã khơi thông hơn 206.000 tỷ đồng vốn đầu tư và đưa gần 17.000 ha đất vào khai thác, trực tiếp đưa tăng trưởng GRDP năm 2025 của Thành phố chạm mức 8,03% và quý I/2026 đạt 8,27%, dẫn đầu cả nước.

Nhiều dự án hạ tầng và an sinh xã hội trọng điểm đã ghi nhận sự chuyển biến rõ rệt. Điển hình là Dự án giải quyết ngập do triều khu vực TPHCM trị giá gần 10.000 tỷ đồng đã được khơi thông các vướng mắc về hợp đồng, tái khởi động từ đầu năm 2026 và dự kiến hoàn thành ngay trong năm nay. Song song đó, khu đất công số 01 Lý Thái Tổ rộng hơn 4,4 ha cũng được chuyển công năng thành công viên công cộng, tối ưu hóa giá trị phục vụ cộng đồng. Ở mảng an sinh, Sở Xây dựng đã hoàn thành toàn bộ 115 dự án được giao, tối ưu hóa quy trình liên thông giúp rút ngắn 50% thời gian thủ tục đối với các dự án nhà ở xã hội, đặt mục tiêu triển khai khoảng 63.500 căn đến cuối năm 2026.

Hóa giải "nút thắt" định giá đất và khung pháp lý chuyển tiếp

Mặc dù đạt được những con số dịch chuyển tích cực, thực tế vận hành vẫn vấp phải những rào cản mang tính hệ thống, đặc biệt là trong lĩnh vực đất đai. Tham luận tại hội nghị, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Toàn Thắng cho biết, đơn vị đã xử lý và có phương án giải quyết cho 249 trên tổng số 265 dự án, khu đất thuộc thẩm quyền rà soát, chủ yếu thuộc nhóm đất chậm đưa vào sử dụng.

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay nằm ở công tác xác định giá đất và nghĩa vụ tài chính đối với các dự án kéo dài qua nhiều thời kỳ luật cũ. Việc áp dụng quy định chuyển tiếp theo Nghị định 102/2024/NĐ-CP gặp nhiều lúng túng do thiếu dữ liệu giao dịch thị trường trong quá khứ, khiến các đơn vị tư vấn e ngại rủi ro pháp lý. Đối với các dự án đặc thù như cảng biển, bệnh viện, sân golf, việc tìm tài sản tương đồng để so sánh gần như bất khả thi.

Để tháo gỡ triệt để điểm nghẽn này, phía ngành tài nguyên và môi trường kiến nghị Trung ương cho phép áp dụng phương pháp quy đổi giá đất bằng cách sử dụng bảng giá đất tại thời điểm tương ứng nhân với hệ số điều chỉnh của Thành phố. Đồng thời, địa phương kiến nghị cần tăng cường phân quyền trong xác định giá đất và sớm ban hành hướng dẫn rõ ràng về cơ chế khấu trừ chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Kiến tạo hành lang pháp lý mới cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Phát biểu kết luận hội nghị, Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Văn Được khẳng định việc giải phóng các nguồn lực bị đóng băng là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, tạo tiền đề bứt phá để Thành phố hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số trong năm 2026 và các năm tiếp theo.

Thành phố đang đứng trước những vận hội lớn khi Trung ương và Quốc hội ban hành các công cụ pháp lý mạnh mẽ chưa từng có. Việc quán triệt Kết luận số 24-KL/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội và Nghị định số 147 của Chính phủ đã tạo ra một hành lang pháp lý minh bạch, phân định rõ giữa sai phạm cá nhân và việc tháo gỡ khó khăn cho dự án, đồng thời bảo vệ vững chắc những cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Để hiện thực hóa các mục tiêu kinh tế vĩ mô, người đứng đầu chính quyền Thành phố yêu cầu các cấp, các ngành tập trung vào 6 nhóm giải pháp cốt lõi. Trong đó, nhấn mạnh việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu số hóa để giám sát dự án, áp dụng nghiêm ngặt nguyên tắc “6 rõ” nhằm nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, và kiên quyết xử lý tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm.

Đồng thời, Thành phố cam kết tiếp tục đồng hành, tháo gỡ khó khăn để doanh nghiệp khơi thông dòng vốn, nhưng cũng đưa ra yêu cầu nghiêm túc về việc các nhà đầu tư phải đẩy nhanh tiến độ triển khai ngay sau khi được hỗ trợ, đảm bảo hiệu quả kinh tế và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị cùng các quyết sách quyết liệt được kỳ vọng sẽ biến những dự án "ngủ quên" thành những nhà máy, khu đô thị và công trình hạ tầng hiện đại, khẳng định vững chắc vị thế đầu tàu kinh tế của TPHCM.