Vào ngày 22/5/2026, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Văn Hà đã chính thức chủ trì một buổi làm việc quan trọng theo hình thức kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến. Sự kiện điều hành vĩ mô này có sự tham gia đầy đủ của các sở, ngành, các đơn vị chủ đầu tư cùng với đại diện lãnh đạo các xã, phường trên địa bàn thành phố.

Nội dung trọng tâm của buổi làm việc được xác định rõ nhằm rà soát, đánh giá một cách toàn diện và khách quan tiến độ thực hiện công tác giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, đồng thời thẳng thắn nhìn nhận để đưa ra các giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn trong giai đoạn tới. Việc khơi thông dòng vốn đầu tư công được xác định là nhiệm vụ trọng điểm, đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các trình tự thủ tục từ thẩm định thiết kế, lập hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu theo đúng quy định pháp luật. Bài viết dưới đây thực hiện việc tổng hợp chi tiết các số liệu thống kê, các chỉ đạo điều hành và định hướng chiến lược dựa trên nền tảng các văn bản, báo cáo chính thức của thành phố Đồng Nai được ban hành trong tháng 5/2026.

Bức tranh toàn cảnh về việc phân bổ nguồn vốn đầu tư công năm 2026 cho thấy dữ liệu báo cáo từ Sở Tài chính thành phố Đồng Nai ghi nhận quy mô nguồn vốn trong năm nay được phân bổ với khối lượng rất lớn, một yếu tố khách quan đòi hỏi năng lực quản lý và thực thi đồng bộ từ các cấp chính quyền.

Số liệu hồ sơ chi tiết cho thấy tổng kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố năm 2026 được ấn định là hơn 27.000 tỷ đồng. Căn cứ theo các quy định hiện hành về quản lý tài chính, sau khi thực hiện nghĩa vụ trích 5% tiết kiệm chi đầu tư công theo quy định để nộp về Trung ương, tổng kế hoạch vốn đầu tư công thực tế trên địa bàn thành phố còn lại là hơn 25.800 tỷ đồng.

Cơ cấu phân bổ nguồn ngân sách này được chia thành hai cấp quản lý cụ thể nhằm rành mạch hóa trách nhiệm: nguồn vốn do UBND cấp xã giao chỉ tiêu chiếm hơn 6.100 tỷ đồng, và nguồn vốn do thành phố trực tiếp giao chỉ tiêu chiếm tỷ trọng lớn hơn với hơn 19.700 tỷ đồng. Bên cạnh đó, khi đối chiếu với dữ liệu số liệu công bố trước đó vào đầu tháng 5, kế hoạch vốn đầu tư công được giao trực tiếp cho các chủ đầu tư trên địa bàn trong năm 2026 là hơn 21.000 tỷ đồng.

Trong khoản ngân sách này, sau khi trừ đi phần tiết kiệm chi 5% và nguồn dự phòng chưa phân bổ trị giá hơn 2.342 tỷ đồng, tổng kế hoạch vốn thực tế mà các chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm giải ngân trong năm 2026 là 17.432 tỷ đồng. Những con số này thể hiện một áp lực rất lớn trong công tác tổ chức lựa chọn nhà thầu, quản lý hợp đồng và nghiệm thu khối lượng hoàn thành.

Mặc dù có khối lượng vốn lớn, tốc độ giải ngân trong những tháng đầu năm 2026 lại ghi nhận sự chậm trễ đáng kể so với mục tiêu đề ra, một thực trạng được phản ánh rõ nét qua các cột mốc thời gian cụ thể trong các báo cáo định kỳ. Tính đến ngày 29/4/2026, giá trị giải ngân toàn thành phố chỉ đạt 2.220 tỷ đồng, tương đương với tỷ lệ hấp thụ vốn chỉ đạt mức 12,7%.

Đáng chú ý hơn, trong tổng số 37 chủ đầu tư được giao vốn năm 2026 để triển khai các gói thầu, có tới 12 đơn vị ghi nhận tỷ lệ giải ngân ở mức rất thấp, dưới 10%. Nhằm đốc thúc tiến độ và chấn chỉnh kỷ cương, tại công văn số 10/UBND-KTNS, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Văn Hà đã ban hành chỉ đạo yêu cầu toàn thành phố phải bảo đảm hoàn thành mục tiêu giải ngân tối thiểu 30% kế hoạch vốn được giao tính đến thời điểm hết ngày 15/5/2026.

Dựa trên nguyên tắc tính toán tài chính, để đạt được con số 30% này, ước tính bình quân mỗi ngày toàn thành phố phải thực hiện giải ngân khối lượng vốn lên đến trên 600 tỷ đồng. Tuy nhiên, căn cứ theo báo cáo giám sát của Sở Tài chính, mục tiêu giải ngân 30% này đã không thể hoàn thành đúng hạn như kế hoạch đã phê duyệt.

Cập nhật số liệu mới nhất tính đến ngày 21/5/2026, tổng nguồn vốn đầu tư công đã thực giải ngân trên địa bàn thành phố đạt mốc hơn 6.200 tỷ đồng, tương đương gần 23% kế hoạch tổng thể. Nếu áp dụng phương pháp tính toán chuyên biệt dựa trên nguồn vốn sau khi đã thực hiện trích 5% tiết kiệm chi theo quy định về Trung ương, tỷ lệ giải ngân này của thành phố Đồng Nai đạt hơn 24% kế hoạch vốn.

Đứng trước các số liệu thực chứng này, tại buổi làm việc ngày 22/5, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Văn Hà đã có sự nhìn nhận khách quan về tình hình thực tế, đánh giá rằng công tác giải ngân vốn đầu tư công dù đã bắt đầu xuất hiện những chuyển biến tích cực, song kết quả tổng thể vẫn chưa đạt được mục tiêu điều hành đã đề ra. Nhận định này cho thấy sự quyết liệt của chính quyền trong việc minh bạch hóa thông tin, không né tránh những tồn tại, hạn chế trong khâu tổ chức thực hiện các dự án đầu tư xây dựng cơ bản.

Trước thực trạng chậm trễ trong công tác giải ngân vốn, lãnh đạo UBND thành phố Đồng Nai đã thiết lập các cột mốc thời gian tiến độ mới và kiên quyết áp dụng cơ chế giám sát nghiêm ngặt hơn đối với bộ máy công quyền. Về mục tiêu mới, Phó Chủ tịch Hồ Văn Hà nhấn mạnh yêu cầu tất cả các sở, ngành, đơn vị chủ đầu tư và các địa phương phải đưa công tác giải ngân vốn đầu tư công lên vị trí ưu tiên hàng đầu trong công tác chỉ đạo, điều hành.

Tiến độ bắt buộc phải đạt là 30% kế hoạch vốn năm 2026 vào thời điểm cuối tháng 5, và đạt 50% kế hoạch vốn vào mốc thời gian cuối tháng 6 tới. Về khối lượng thực hiện cụ thể, để hoàn thành mốc 30% vào cuối tháng 5, theo tính toán nghiệp vụ, thành phố Đồng Nai sẽ phải thực hiện giải ngân thêm một lượng vốn khoảng 1.600 tỷ đồng. Con số này tương đương với áp lực các đơn vị phải nghiệm thu và giải ngân khoảng 220 đến 230 tỷ đồng mỗi ngày trong quỹ thời gian eo hẹp chỉ còn 10 ngày cuối tháng.

Nhằm bảo đảm tiến độ, UBND thành phố yêu cầu các cơ quan, đơn vị, chủ đầu tư phải thiết lập cơ chế cập nhật và báo cáo kết quả thực hiện giải ngân hàng ngày về Sở Tài chính. Nội dung báo cáo bắt buộc phải nêu rõ các tiêu chí: giá trị giải ngân trong ngày, ước tính giải ngân ngày hôm sau, lũy kế giải ngân, cùng các khó khăn, vướng mắc và giải pháp xử lý cho từng dự án cụ thể.

Sở Tài chính được giao nhiệm vụ tổng hợp, theo dõi sát tình hình và kịp thời tham mưu cho UBND thành phố để xử lý các trường hợp chậm tiến độ. Về đánh giá công vụ, lãnh đạo thành phố quán triệt tinh thần chuyển trạng thái làm việc từ việc chỉ chú trọng "quy trình" sang tập trung vào "kết quả", lấy kết quả làm thước đo chính yếu cho hiệu quả công việc. Đồng thời, Sở Nội vụ được giao nhiệm vụ tổ chức kiểm tra, đánh giá công vụ trực tiếp đối với các đơn vị chủ đầu tư và các địa phương ngay sau ngày 30/5.

Không chỉ dừng lại ở các biện pháp hành chính đốc thúc ngắn hạn, UBND thành phố Đồng Nai đang triển khai một chiến lược điều chỉnh toàn diện đối với chính sách đầu tư công trong tầm nhìn dài hạn. Chiến lược tái cơ cấu này được xây dựng trên cơ sở tuân thủ nghiêm túc Chỉ thị số 16/CT-TTg ngày 23/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ, cùng các chỉ đạo của Thành ủy, nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế nhanh, bền vững, phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP hai con số trong năm 2026, đồng thời giảm dần chỉ số ICOR.

Sở Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát lại toàn bộ danh mục dự án, qua đó thực hiện việc chuyển đổi tư duy cốt lõi từ "đầu tư theo số lượng" sang mô hình "đầu tư theo hiệu quả đầu ra". Thành phố đặt nguyên tắc bảo đảm mỗi đồng vốn đầu tư công được phê duyệt và giải ngân phải thực sự tạo ra giá trị gia tăng, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GRDP, gia tăng nguồn thu ngân sách, tạo việc làm và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Các biện pháp rà soát cụ thể bao gồm việc tiến hành đánh giá toàn diện hiệu quả đầu tư và hiệu quả khai thác sau khi đầu tư. Các cấp thẩm quyền kiên quyết đề xuất phương án xử lý đối với những dự án chậm tiến độ, có tình trạng đội vốn, hiệu quả thấp, không phát huy được giá trị sử dụng hoặc không bảo đảm khả năng hoàn thành theo kế hoạch giao.

Toàn bộ danh mục kế hoạch đầu tư công trung hạn trong giai đoạn 2026-2030 sẽ được rà soát lại để tham mưu cắt giảm tối thiểu 30% số lượng dự án so với giai đoạn 2021-2025. Thay vào đó, chính quyền sẽ tập trung nguồn lực ngân sách cho các công trình trọng điểm, các dự án liên vùng, và dự án hạ tầng chiến lược có tính lan tỏa cao. UBND thành phố yêu cầu kiên quyết loại bỏ các dự án kém hiệu quả, chưa cần thiết, không cấp bách hoặc không còn tính khả thi nhằm tránh tình trạng đầu tư dàn trải, gây thất thoát và lãng phí nguồn lực nhà nước.

Nhằm xử lý tận gốc những điểm nghẽn về thủ tục pháp lý và thi công tại các công trình hạ tầng trọng điểm, UBND thành phố đã trực tiếp ban hành các văn bản chỉ đạo cụ thể đến từng Ban Quản lý và Sở chuyên ngành. Đối với các dự án giao thông mang tính chiến lược kết nối với TP HCM (khu vực Bình Dương cũ), UBND thành phố giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng thành phố phải khẩn trương xây dựng chi tiết "đường găng" (Gantt chart) quy định rõ ràng thời gian và nhiệm vụ triển khai cho từng hạng mục.

Bản kế hoạch khoa học này của Ban Quản lý và các sở, ngành liên quan phải được gửi về Sở Xây dựng và Sở Tài chính để thực hiện tổng hợp, báo cáo UBND thành phố xem xét, trực tiếp phục vụ công tác chỉ đạo điều hành.

Riêng đối với Dự án xây dựng cầu Cát Lái và cầu Long Hưng, thành phố giao Sở Xây dựng làm cơ quan chủ trì, phối hợp cùng Sở Tài chính và các đơn vị liên quan tiến hành rà soát, đánh giá lại toàn bộ tổng mức đầu tư của từng dự án. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh thị trường đang có nhiều biến động khó lường về giá nhiên liệu, nguyên vật liệu xây dựng, chi phí nhân công, ca máy và thiết bị thi công thực tế trên công trường.

Mục tiêu của bước rà soát này nhằm bảo đảm việc xác định tổng mức đầu tư phải bám sát tình hình thực tế, tuân thủ đúng định mức kỹ thuật và đơn giá theo các quy định hiện hành, làm cơ sở vững chắc cho việc lập dự toán gói thầu.

Nhìn chung, với hàng loạt chỉ đạo mang tính kỹ trị, trực diện vào các khâu yếu kém, cùng với cơ chế kiểm soát số liệu hàng ngày và quy trách nhiệm rõ ràng tới từng cá nhân, tổ chức, thành phố Đồng Nai đang áp dụng những biện pháp mạnh mẽ nhất nhằm minh bạch hóa và đẩy nhanh tiến độ giải ngân nguồn vốn đầu tư công trong năm 2026. Điều này không chỉ bảo đảm tuân thủ nghiêm túc Luật Đấu thầu và pháp luật liên quan mà còn thể hiện trách nhiệm cao độ của bộ máy công quyền đối với hiệu quả sử dụng vốn nhà nước.