Di tích cổ Israel hé lộ lễ vật và công nghệ cổ đại 3.300 năm trước

11/11/2025 19:10

Phát hiện bộ ấm trà hình cừu, đền thờ nhỏ và máy ép rượu 5.000 tuổi cho thấy nét văn hóa và tín ngưỡng của người Canaan cổ đại tại Israel.

Tâm Anh (theo LS)

Hành động đẹp của người Chile trả lại mảnh đá cổ từ đền Hekatompedon

Trong khi khai quật gần thành phố cổ Armageddon ở Israel, các nhà khảo cổ đã phát hiện một "bộ ấm trà" của người Canaan có niên đại khoảng 3.300 năm tuổi, một ngôi đền có kích thước bằng ngôi nhà búp bê và một trong những máy ép rượu lâu đời nhất được biết đến trên thế giới. Ảnh: Katerina Katzan/IAA.

Trong đó, "bộ ấm trà" thu hút sự quan tâm lớn của giới chuyên gia. Bởi lẽ, chiếc ấm có hình con cừu đực và một vài chiếc bát nhỏ được chôn cùng nhau. Đầu con cừu đực được đúc liền với vòi, nghiêng về phía trước để nước tràn ra từ miệng ấm. Ảnh: Katerina Katzan/IAA.

Các nhà nghiên cứu cho biết trong một tuyên bố từ Cơ quan Cổ vật Israel (IAA): "Chiếc ấm dường như dùng để rót chất lỏng như sữa, dầu, rượu hoặc đồ uống khác, có thể uống trực tiếp từ vòi, hoặc đổ vào một chiếc cốc nhỏ hơn để uống hoặc làm quà tặng". Ngoài ra, nó có thể là hiện vật linh thiêng được dùng cho mục đích tôn giáo. Ảnh: Yakov Shmidov/IAA.

Các loài động vật như cừu, lừa và dê rất được người Canaan coi trọng. Bằng chứng là trong một phần thời kỳ Vương quốc Ai Cập cổ đại (khoảng năm 2649 trước Công nguyên đến năm 2150 trước Công nguyên), những loài động vật trên đã được nuôi ở Ai Cập và sau đó được nhập khẩu vào Canaan. Một số đã được người Canaan dùng để hiến tế. Ảnh: Israel Antiquities Authority Official Channel/Youtube.

Theo các nhà nghiên cứu, người Canaan có thể đã chôn "bộ ấm trà" như lễ vật tế lễ. Các lễ vật thờ cúng khác của người Canaan được tìm thấy trong một số hố nhỏ trong quá trình khai quật bao gồm các bình và một số được nhập khẩu từ Síp. Ảnh: Israel Antiquities Authority Official Channel/Youtube.

Những hiện vật trên có thể đã được người dân địa phương chôn cất, chẳng hạn như những người nông dân không thể vào thành phố hoặc đền thờ Canaan gần đó tại Tel Megiddo. Thay vào đó, họ có thể đã chọn chôn những lễ vật này và có thể cả nông sản, tại một mỏm đá có thể được dùng làm bàn thờ ngoài trời. Ảnh: Israel Antiquities Authority Official Channel/Youtube.

Các chuyên gia cũng tìm thấy một ngôi đền có kích thước nhỏ, làm bằng gốm trong cuộc khai quật trên. Hiện vật có niên đại khoảng 3.300 năm tuổi. Ảnh: Israel Antiquities Authority Official Channel/Youtube.

"Đây có thể là hình ảnh của những ngôi đền thực sự vào thời Đồ đồng muộn của người Canaan", Amir Golani - một trong những giám đốc khai quật của IAA tại địa điểm này, cho biết. Ảnh: Israel Antiquities Authority Official Channel/Youtube.

Ngoài ra, khi đào sâu dưới lòng đất, các chuyên gia cũng phát hiện một máy ép rượu vang nhỏ có niên đại khoảng 5.000 tuổi. Đây là một trong những máy ép rượu vang cổ nhất thế giới. Ảnh: Israel Antiquities Authority Official Channel/Youtube.