Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, từ các dự án nhỏ có giá trị hơn 1,5 tỷ đồng đến những gói thầu quy mô lớn trên 38 tỷ đồng tại khu vực TP Đồng Nai (đặc biệt là địa bàn Tân Phú trước đây), Công ty TNHH Xây lắp Tuấn Tú và các liên danh của mình đã thể hiện một sự "áp đảo" gần như tuyệt đối. Tuy nhiên, đằng sau sự thành công của một doanh nghiệp không thể che lấp đi câu hỏi lớn về trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt là các Chủ đầu tư (như Ban Quản lý dự án huyện Tân Phú, Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Bình Minh) trong nhiệm vụ tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công.

Mục tiêu tối thượng của Luật Đấu thầu và hệ thống pháp luật liên quan là bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Hiệu quả kinh tế này được đong đếm trực tiếp qua tỷ lệ tiết kiệm ngân sách nhà nước sau mỗi phiên đấu thầu. Khi các gói thầu trị giá hàng tỷ đồng, chục tỷ đồng chỉ tiết kiệm được vài chục triệu đồng (tỷ lệ 2% - 3%), kèm theo đó là hiện tượng "một mình một ngựa về đích" hoặc các đối thủ có giá cực rẻ nhưng lại tự thua vì những lỗi ngớ ngẩn (nộp sai bảo lãnh dự thầu, thiếu hồ sơ nhân sự...), thì tính "hiệu quả kinh tế" đang bị thách thức nghiêm trọng.

Theo chuyên gia đấu thầu Đào Giang, hành lang pháp lý hiện nay đã trang bị đầy đủ công cụ để Chủ đầu tư và Người có thẩm quyền sàng lọc, ngăn chặn các chiêu trò lách luật. Chuyên gia Lê Hào nhấn mạnh: " Vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 về việc tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu. Chỉ thị yêu cầu rất rõ: Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm toàn diện trong việc thực hiện công tác đấu thầu thuộc phạm vi quản lý, không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm. Khắc phục triệt để tình trạng xây dựng tiêu chí trong hồ sơ mời thầu không phù hợp, mang tính định hướng dẫn đến hạn chế cạnh tranh. Do đó, nếu để xảy ra tình trạng đấu thầu hình thức, tiết kiệm nhỏ giọt, Chủ đầu tư (cụ thể ở đây là Giám đốc các Ban Quản lý dự án, Giám đốc các Trung tâm) phải là người thực hiện trách nhiệm giải trình đầu tiên".

Cũng theo quy định tại Điều 78 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, Chủ đầu tư có trách nhiệm phê duyệt hồ sơ mời thầu, quyết định lựa chọn tư vấn đánh giá và phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cuối cùng. Việc phó mặc hoàn toàn cho các công ty tư vấn (như Công ty Hà Minh Khuê, Công ty MTV 36...) chấm thầu rồi ký duyệt kết quả bất chấp tỷ lệ tiết kiệm thấp là một sự lỏng lẻo trong quản lý nguồn vốn ngân sách.

Để môi trường đầu tư công cấp cơ sở tại TP Đồng Nai nói chung và các địa bàn nói riêng thực sự minh bạch, dư luận và người dân kiến nghị các cơ quan Thanh tra, Kiểm toán Nhà nước cần sớm đưa vào kế hoạch rà soát, kiểm tra chuyên đề đối với các dự án điện do Công ty TNHH Xây lắp Tuấn Tú thực hiện. Việc thanh, kiểm tra không chỉ làm rõ sự minh bạch của dòng tiền, chất lượng công trình mà còn là liều thuốc thử để chấn chỉnh, quy trách nhiệm rõ ràng đối với các cá nhân, tổ chức nếu để xảy ra tình trạng đấu thầu kém cạnh tranh, nhằm bảo vệ sự trong sạch của môi trường đầu tư trong bối cảnh phân cấp hành chính mới.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.