Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, hoạt động đấu thầu của Công ty TNHH Trường Vinh không chỉ dừng lại ở những gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm siêu thấp mà còn bộc lộ một bức tranh mạng lưới các mối quan hệ khép kín đáng chú ý tại địa phương. Dữ liệu lịch sử trúng 50/61 gói thầu với tổng giá trị trúng thầu hơn 139 tỷ đồng cho thấy, nhà thầu này sở hữu tỷ lệ chiến thắng lên tới 81,9%. Đặc biệt, doanh nghiệp luôn đạt tỷ lệ trúng thầu tuyệt đối 100% tại các "sân nhà" quen thuộc.

Hệ sinh thái thầu khép kín và tỷ lệ trúng 100%

Cụ thể, tại Chủ đầu tư là Văn phòng HĐND&UBND xã Tân Lập, tỉnh Lâm Đồng, Công ty TNHH Trường Vinh đã trúng trọn vẹn 7/7 gói thầu tham gia. Tổng giá trị trúng thầu tại đây lên tới hơn 8,62 tỷ đồng với tỷ lệ tiết kiệm trung bình vô cùng khiêm tốn ở mức 0,88%.

Tương tự, tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Hàm Tân, tỉnh Lâm Đồng (chuẩn hóa từ cấp huyện), nhà thầu này cũng ẵm trọn 10/10 gói thầu với tổng giá trị hơn 30,15 tỷ đồng. Sự "thân thiết" tiếp tục được ghi nhận tại Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng An Lập Thịnh khi Trường Vinh trúng 6/6 gói thầu với tổng giá trị 25,79 tỷ đồng. Tại Công ty TNHH Thiết kế và Đầu tư Xây dựng Thăng Long, tỷ lệ chiến thắng của Trường Vinh cũng là 11/11 gói thầu với giá trị hơn 15,89 tỷ đồng. Việc một nhà thầu liên tục độc diễn và trúng thầu sát giá tại các cơ quan quản lý vốn cụ thể là một dấu hiệu bất thường, cần phải được các cơ quan chức năng làm rõ.

Trượt thầu tuyệt đối khi đối đầu sòng phẳng

Ở chiều ngược lại, năng lực cạnh tranh thực tế của Công ty TNHH Trường Vinh lại thể hiện sự đối lập khi thua tuyệt đối trước các doanh nghiệp khác trong những gói thầu có tính cạnh tranh sòng phẳng. Dữ liệu ghi nhận doanh nghiệp này trượt thầu 100% khi đối đầu với các đối thủ có thực lực.

Cụ thể, Trường Vinh trượt thầu 100% khi đụng độ với Công ty TNHH Môi trường đô thị Bình Thuận (trượt 4/4 gói thầu). Tương tự, nhà thầu này cũng nếm mùi thất bại khi đối đầu với Công ty TNHH Trung Kiên (trượt 3/3 gói) và Công ty TNHH Xây lắp Đắk Lắk (trượt 3/3 gói). Việc một nhà thầu gần như chỉ có thể chiến thắng khi "một mình một ngựa", hoặc bằng hình thức chỉ định thầu rút gọn, đang tạo ra những nghi ngại về tính hiệu quả của môi trường đầu tư công tại địa phương.

Kích hoạt trách nhiệm giải trình của người đứng đầu

Đánh giá về bức tranh hệ sinh thái thầu này, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định, khi các gói thầu xây lắp liên tục rơi vào tay một đơn vị duy nhất trong thời gian dài mà không có đối thủ cạnh tranh, câu hỏi đặt ra về tính hiệu quả kinh tế và sự công bằng, minh bạch trong khâu lập, thẩm định hồ sơ mời thầu là hoàn toàn có cơ sở. Pháp luật về đấu thầu sinh ra để tạo màng lọc năng lực, không phải để tạo lợi thế độc tôn cho nhà thầu "quen thuộc".

Theo chuyên gia, Chỉ thị số 12/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định người đứng đầu cơ quan, đơn vị, chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật và trước cấp trên về kết quả lựa chọn nhà thầu. Người đứng đầu không được phép phó mặc toàn bộ quy trình đánh giá kỹ thuật, tài chính cho các đơn vị tư vấn hay tổ chuyên gia mà thiếu đi cơ chế kiểm tra, giám sát chéo độc lập. Mọi hành vi buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng hoặc lãng phí ngân sách đều sẽ bị truy cứu trách nhiệm nghiêm minh theo quy định của pháp luật.

Chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ cho rằng, các cơ quan chức năng cần thiết lập các đoàn thanh tra, kiểm tra toàn diện quy trình giao thầu, thẩm định năng lực tại các dự án mà Công ty TNHH Trường Vinh đang thi công. Việc thanh kiểm tra phải đi sâu vào chất lượng công trình, tiến độ giải ngân cũng như năng lực phân bổ máy móc, nhân sự thực tế trên công trường. Từ đó, quy chiếu trách nhiệm giải trình của những cá nhân, tổ chức và người đứng đầu các đơn vị chủ đầu tư có liên quan, nhằm bảo đảm kỷ cương quản lý vốn ngân sách theo Chỉ thị 12 của Thủ tướng Chính phủ.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.