Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, bức tranh đấu thầu của Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng Chí Trung (Mã số doanh nghiệp: vn1602047409) tại tỉnh An Giang không chỉ dừng lại ở tỷ lệ tiết kiệm quanh mức 1% tại các gói thầu rộng rãi. Đi sâu vào hồ sơ, có thể thấy rõ những điểm cần làm rõ về tính cạnh tranh và hiệu quả kinh tế trong quá trình thương thảo hợp đồng tại các gói thầu do Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp phường Mỹ Thới làm chủ đầu tư.

Mức giảm giá 2,5% tại các gói chỉ định thầu khẩn cấp

Tại gói thầu Thi công xây lắp công trình: Nạo vét tuyến kênh Vàm Hải Tựu (đoạn từ giáp Mỹ Hòa đến giáp rạch Cái Sao), ngày 11/06/2026, ông Nguyễn Thanh Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp phường Mỹ Thới đã ký quyết định phê duyệt cho Công ty Chí Trung trúng thầu chỉ định với giá 1.002.066.000 đồng.

Cùng ngày 11/06/2026, tại gói thầu Thi công xây lắp công trình: Nạo vét tuyến kênh Vàm Cái Sao, ông Nguyễn Thanh Hà tiếp tục ký quyết định phê duyệt cho Công ty Chí Trung trúng thầu chỉ định với giá 864.419.000 đồng. Điểm đáng lưu ý, tại cả hai quyết định phê duyệt chỉ định thầu này đều ghi nhận công khai "giá trị đã giảm 2,5% so với giá gói thầu trong dự toán được cấp thẩm quyền phê duyệt".

Theo hướng dẫn tại Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính, đối với các trường hợp chỉ định thầu (ngoài trường hợp xây lắp quy mô tương tự quy định tại điểm e khoản 2 Điều 78 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP áp dụng mức tiết kiệm tối thiểu 5%), chủ đầu tư có trách nhiệm chủ động thương thảo mức tiết kiệm phù hợp với từng loại gói thầu, điều kiện thị trường và địa bàn nhằm bảo đảm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng ngân sách. Mức giảm giá 2,5% tại hai gói thầu nạo vét khẩn cấp sạt lở nêu trên là kết quả đàm phán trực tiếp giữa chủ đầu tư và nhà thầu, song dư luận vẫn đặt câu hỏi về dư địa tiết kiệm thực tế cho ngân sách nhà nước.

Mở rộng sang các gói đấu thầu rộng rãi tại các địa bàn khác như Tân Thạnh hay An Minh, sự xuất hiện luân phiên của các nhà thầu quen mặt cùng những dấu hiệu cần làm rõ về tính cạnh tranh càng bộc lộ rõ. Tại gói thầu Đường Kênh thứ 10 bờ Nam (mã TBMT: IB2600220898), Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Hồng Hải tham gia nộp hồ sơ dự thầu nhưng lại bỏ giá 6,709 tỷ đồng, cao hơn cả giá gói thầu được duyệt là 6,527 tỷ đồng, dẫn đến việc bị loại ngay từ bước mở thầu. Tại gói thầu Đường Kênh 773 (mã TBMT: IB2600258785), đối thủ là Công ty TNHH Nguyễn Tầng tham gia dự thầu nhưng chỉ giảm giá ở mức 0,65% và trượt thầu, nhường bước cho Công ty Chí Trung trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm 1,048%.

Cần làm rõ trách nhiệm giải trình

Phân tích dưới góc độ quản lý thầu và pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết: "Công văn số 5557/BTC-QLĐT của Bộ Tài chính đã phân định rất rõ hai nhóm chỉ định thầu: Nhóm bắt buộc áp dụng định mức tiết kiệm tối thiểu 5% đối với gói thầu xây lắp quy mô tương tự theo điểm e khoản 2 Điều 78 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP; và Nhóm các trường hợp chỉ định thầu khác do chủ đầu tư chủ động thương thảo mức tiết kiệm. Đối với các gói chỉ định thầu tại phường Mỹ Thới, dù pháp luật cho phép chủ đầu tư chủ động đàm phán mức tiết kiệm phù hợp, việc xem xét dư địa giảm giá sâu hơn vẫn là yêu cầu quan trọng để nâng cao tính hiệu quả của dòng vốn đầu tư công."

Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Lê Hân nhận định: "Hiện tượng đối thủ bỏ giá cao hơn dự toán để bị loại, hoặc tham gia dự thầu với mức giảm giá tượng trưng trong các gói thầu rộng rãi là những dấu hiệu cần làm rõ trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Điều này đòi hỏi chủ đầu tư và đơn vị tư vấn đánh giá thầu phải nâng cao trách nhiệm giải trình về tính khách quan, minh bạch trong toàn bộ quy trình lựa chọn nhà thầu."

Từ những số liệu thực tế qua hồ sơ đấu thầu, trách nhiệm giải trình của người đứng đầu Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp phường Mỹ Thới trong việc thẩm định, đàm phán hợp đồng và đánh giá năng lực nhà thầu cần được thực hiện nghiêm túc, bảo đảm tuân thủ đúng tinh thần kỷ cương và phòng chống lãng phí theo Chỉ thị số 12/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 3:] Ma trận hệ sinh thái Công ty Chí Trung và bài toán trách nhiệm người đứng đầu