Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, hệ sinh thái đấu thầu của Công ty TNHH Xây lắp Tuấn Tú không chỉ gây chú ý bởi kịch bản đối thủ tự "ngã ngựa" do lỗi pháp lý, mà còn bộc lộ một thực trạng đáng quan tâm khác: Nhà thầu này thường xuyên "một mình một ngựa" băng băng về đích tại các gói thầu không có đối thủ cạnh tranh. Hệ quả tất yếu của việc thiếu vắng sự cọ xát về giá là tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước luôn neo ở mức thấp.

Đáng chú ý nhất là mối quan hệ đấu thầu tại Ban Quản lý dự án huyện Tân Phú cũ (nay thuộc hệ thống hành chính TP Đồng Nai). Tại đây, Công ty TNHH Xây lắp Tuấn Tú dường như là một đối tác vô cùng quen thuộc. Đơn cử, tại Gói thầu số 13: Di dời điện thuộc dự án Đường Trà Cổ (đoạn 2), xã Phú Điền do Ban Quản lý dự án huyện Tân Phú làm Chủ đầu tư. Gói thầu có giá dự toán là 1.571.964.000 đồng. Biên bản mở thầu ghi nhận, gói thầu này rơi vào tình trạng độc diễn khi chỉ có duy nhất Công ty TNHH Xây lắp Tuấn Tú nộp hồ sơ dự thầu.

Không vấp phải bất kỳ sự cạnh tranh nào, Công ty TNHH Xây lắp Tuấn Tú đã dễ dàng vượt qua các bước thẩm định và trúng thầu với giá 1.539.539.200 đồng. Qua phép tính cơ bản, tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước tại dự án này chỉ đạt mức 2,06% (giảm giá khoảng hơn 32 triệu đồng so với giá dự toán ban đầu do ngân sách cấp).

Tình trạng thiếu vắng cạnh tranh gay gắt cũng tái diễn tại Gói thầu số 15 (xây dựng và mua sắm hàng hóa): Xây dựng và cung cấp, lắp đặt thiết bị hạng mục Điện thuộc dự án Xây dựng Trạm bơm ấp 3, xã Nam Cát Tiên. Mặc dù gói thầu có sự tham gia của 3 nhà thầu, nhưng hai đối thủ của Tuấn Tú đều nhanh chóng bị loại. Cụ thể, Công ty TNHH MTV Minh Lợi trượt vì không đính kèm tài liệu chứng minh năng lực; Công ty TNHH Tư vấn và Xây dựng Quang Điện trượt vì nộp văn bản cam kết tín dụng từ ngân hàng MSB không phù hợp. Loại được các đối thủ ở vòng kỹ thuật, Tuấn Tú một mình bước vào vòng tài chính và trúng thầu với giá 2.190.119.000 đồng (so với giá gói thầu 2.238.991.000 đồng). Tỷ lệ tiết kiệm ở gói thầu này cũng chỉ dừng lại ở mức 2,1%.

Một điểm chung đáng lưu tâm tại hàng loạt gói thầu mà Công ty TNHH Xây lắp Tuấn Tú trúng thầu ở Tân Phú chính là bóng dáng của đơn vị tư vấn mời thầu: Công ty TNHH Xây dựng Hà Minh Khuê. Khi rà soát Báo cáo đánh giá E-HSDT của các gói thầu này, dễ dàng nhận thấy sự lặp lại liên tục của Tổ chuyên gia chấm thầu gồm các ông: Võ Duy Tưởng, Nguyễn Văn Cường, Nguyễn Cao Thái Anh. Việc một nhóm chuyên gia liên tục chấm "Đạt" cho một nhà thầu tại cùng một địa bàn, trong các gói thầu thường xuyên vắng bóng đối thủ mạnh hoặc đối thủ trượt vì lỗi hồ sơ, đặt ra yêu cầu cần giám sát chặt chẽ quá trình lập Hồ sơ mời thầu (E-HSMT).

Đánh giá về hiện tượng này, Luật sư Nguyễn Thị Hương nhận định: " Căn cứ theo Điều 6 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật 90/2025/QH15) về Bảo đảm cạnh tranh trong đấu thầu, pháp luật yêu cầu sự độc lập tuyệt đối về pháp lý và tài chính giữa các bên. Đặc biệt, khoản 6 Điều 16 Luật Đấu thầu nghiêm cấm hành vi nêu điều kiện trong hồ sơ mời thầu nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu khác hoặc tạo lợi thế cho một nhà thầu cụ thể. Việc một địa bàn liên tục xuất hiện các gói thầu chỉ có một nhà thầu tham dự, hoặc đối thủ quen thuộc trượt thầu sơ đẳng, dẫn đến tỷ lệ tiết kiệm thấp (chỉ khoảng 2%), là biểu hiện chưa tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn nhà nước. Dư luận có quyền mong mỏi các cơ quan chức năng tiến hành thanh, kiểm tra lại các hồ sơ mời thầu (E-HSMT) tại đây để xác minh xem có tồn tại các tiêu chí 'may đo', thiết kế riêng nhằm hạn chế nhà thầu khác hay không".

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 3] TP Đồng Nai: Trách nhiệm Chủ đầu tư tại các gói thầu "tiết kiệm nhỏ giọt"?