Hoạt động đầu tư công và nâng cấp cơ sở hạ tầng giáo dục luôn được các địa phương ưu tiên nguồn lực nhằm mang lại môi trường học tập tốt nhất cho học sinh. Việc phân bổ nguồn vốn nhanh chóng, kịp thời là vô cùng cần thiết. Tuy nhiên, đi đôi với tiến độ, công tác quản lý và sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước đòi hỏi sự minh bạch, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật về đấu thầu để bảo đảm hiệu quả kinh tế tối ưu.
Mới đây, qua công tác rà soát dữ liệu đấu thầu tại tỉnh Lâm Đồng, Báo Tri thức và Cuộc sống ghi nhận tại Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Nam Ban Lâm Hà (tỉnh Lâm Đồng), cùng trong 1 ngày đơn vị này đã phê duyệt kết quả chỉ định thầu cho 03 gói thầu xây lắp trường học trên địa bàn, đơn vị được lựa chọn thực hiện cả ba gói thầu này là Công ty TNHH Nam Nguyên Lâm Đồng.
Phê duyệt nhanh chóng, giá trúng thầu khớp tuyệt đối dự toán
Dựa trên các hồ sơ tài liệu, ngày 04/05/2026, ông Trần Văn Hồng, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Nam Ban Lâm Hà, đã liên tiếp ký 03 Quyết định (số 41/QĐ-TTDVTH, số 42/QĐ-TTDVTH và số 46/QĐ-TTDVTH) về việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho 03 công trình sửa chữa, nâng cấp trường học. Cả ba dự án đều sử dụng nguồn vốn đầu tư công theo Quyết định số 105/QĐ-UBND ngày 20/01/2026 và áp dụng hình thức "Chỉ định thầu theo quy trình rút gọn".
Ngay ngày hôm sau, tức ngày 05/05/2026, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Nam Ban Lâm Hà tiếp tục ký 03 Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu (số 52/QĐ-TTDVTH, số 55/QĐ-TTDVTH và số 58/QĐ-TTDVTH).
Cụ thể, tại gói thầu thi công xây dựng công trình Sửa chữa nâng cấp bếp, thang thoát hiểm, mái che di động, tháp nước trường mầm non Thăng Long, giá gói thầu được phê duyệt là 906.669.000 đồng. Công ty TNHH Nam Nguyên Lâm Đồng được chỉ định trúng thầu với mức giá chính xác là 906.669.000 đồng.
Tại gói thầu thi công xây dựng công trình Nâng cấp, sửa chữa sân trường Mẫu Giáo Mê Linh, giá gói thầu là 505.506.973 đồng. Doanh nghiệp này tiếp tục được lựa chọn thực hiện với giá 505.506.973 đồng.
Cuối cùng, tại gói thầu thi công Sửa chữa mái che, nhà bảo vệ, sân bê tông, hành lang, sân lát cỏ Trường Mẫu Giáo Đông Thanh, với giá dự toán 499.510.309 đồng, quyết định phê duyệt kết quả cũng ghi nhận mức giá trúng thầu vừa vặn 499.510.309 đồng.
Như vậy, tổng giá trị 03 gói thầu mà Công ty TNHH Nam Nguyên Lâm Đồng được giao thực hiện lên tới hơn 1,91 tỷ đồng có tỷ lệ tiết kiệm ngân sách là 0%.
Năng lực của nhà thầu đạt tỷ lệ trúng tuyệt đối
Theo Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, Công ty TNHH Nam Nguyên Lâm Đồng (MST: 5801412558) có địa chỉ trụ sở tại thôn Sơn Hà, xã Đinh Văn Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng. Người đại diện pháp luật kiêm Giám đốc công ty là ông Dương Đức Hanh.
Trích xuất dữ liệu lịch sử đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, Công ty TNHH Nam Nguyên Lâm Đồng lại sở hữu tỷ lệ trúng thầu tuyệt đối. Cụ thể, tính đến nay doanh nghiệp này tham gia tổng cộng 04 gói thầu trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng và trúng thầu cả 04 gói. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh) khoảng 2.235.254.294 đồng.
Góc nhìn chuyên gia
Nhận định về hiện tượng "tiết kiệm 0 đồng" trong chỉ định thầu, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho biết: "Bản chất của đấu thầu, dù là đấu thầu rộng rãi hay chỉ định thầu, đều hướng tới mục tiêu cốt lõi là bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Tại Điều 78, 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã nêu rất rõ yêu cầu: Trong quá trình hoàn thiện hợp đồng chỉ định thầu, chủ đầu tư và nhà thầu bắt buộc phải thương thảo về giá, bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Việc liên tiếp chỉ định thầu nhiều công trình với mức tiết kiệm 0 đồng cho thấy khâu thương thảo giá có dấu hiệu mang tính hình thức, chưa đặt lợi ích tiết kiệm ngân sách lên hàng đầu".
QUY ĐỊNH VỀ THƯƠNG THẢO GIÁ VÀ HÀNH VI BỊ NGHIÊM CẤM TRONG CHỈ ĐỊNH THẦU
Nhằm bảo đảm tính minh bạch, cạnh tranh và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước, các văn bản pháp luật hiện hành đã quy định chặt chẽ về quy trình chỉ định thầu:
- Theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15): Đấu thầu phải bảo đảm mục tiêu cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình. Điều 16 của Luật Đấu thầu nghiêm cấm tuyệt đối hành vi: "Chia nhỏ dự án, dự toán mua sắm thành các gói thầu nhằm mục đích hạn chế sự tham gia của các nhà thầu khác hoặc nhằm mục đích chỉ định thầu".
- Theo Nghị định số 214/2025/NĐ-CP: Tại Điều 78 và Điều 79 quy định về quy trình chỉ định thầu rút gọn, Nghị định nhấn mạnh yêu cầu bắt buộc: Trong quá trình hoàn thiện hợp đồng, chủ đầu tư và nhà thầu phải tiến hành thương thảo về giá, bảo đảm giá đề nghị trúng thầu mang lại sự tiết kiệm và hiệu quả kinh tế cho ngân sách. Việc bỏ qua hoặc làm hình thức bước thương thảo giá dẫn đến "tiết kiệm 0 đồng" là đi ngược lại với nguyên tắc cốt lõi của Nghị định.
- Theo Thông tư số 79/2025/TT-BTC: Các thông tin liên quan đến kế hoạch lựa chọn nhà thầu và kết quả chỉ định thầu phải được công khai minh bạch, đầy đủ trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia theo đúng thời hạn. Điều này nhằm tạo cơ sở để cơ quan quản lý, báo chí và người dân cùng tham gia giám sát chéo, đánh giá tính hiệu quả trong việc sử dụng vốn đầu tư công.