Theo các tài liệu và hồ sơ trích xuất hợp pháp mà Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp cận được, Gói thầu số 05: Thi công xây dựng công trình thuộc Dự án đường Bờ Đông kênh Tân Tạo là một dự án hạ tầng giao thông mang ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Căn cứ theo Quyết định số 2149/QĐ-UBND ngày 31/12/2025 của Chủ tịch UBND xã Hưng Mỹ về việc phê duyệt dự án, công trình này sử dụng nguồn vốn Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030. Ban quản lý dự án xã Hưng Mỹ được giao trọng trách làm chủ đầu tư, trực tiếp tổ chức mời thầu gói thầu số 05 với giá dự toán được phê duyệt ở mức 4.085.090.000 đồng. Dự án được kỳ vọng sẽ tạo ra một trục giao thông đồng bộ, kiên cố, phục vụ nhu cầu đi lại và giao thương hàng hóa của người dân dọc tuyến kênh Tân Tạo.
Áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước qua mạng theo phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ, cuộc thầu đã chính thức đóng/mở thầu vào lúc 09 giờ 01 phút ngày 09/04/2026. Trích xuất Biên bản mở thầu ghi nhận sự tham gia cạnh tranh của 02 đơn vị. Dù số lượng hồ sơ dự thầu (E-HSDT) nộp vào không nhiều, nhưng quá trình đánh giá lại diễn ra vô cùng cẩn trọng, nghiêm ngặt dưới lăng kính của đơn vị tư vấn độc lập là Công ty TNHH MTV Xây dựng An Nguyên CM. Chính sự kỹ lưỡng trong khâu chấm thầu này đã giúp chủ đầu tư đưa ra một quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu hoàn toàn thuyết phục, đồng thời vạch trần lỗi nghiêm trọng trong hồ sơ dự thầu của doanh nghiệp.
Cụ thể, căn cứ Quyết định số 122/QĐ-BQL ngày 08/05/2026 do Giám đốc Ban quản lý dự án xã Hưng Mỹ ký, đơn vị được lựa chọn trúng thầu là Liên danh Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Nam Bộ và Công ty TNHH Xây dựng Nguyễn Mai. Liên danh này đã đưa ra mức giá trúng thầu là 3.848.154.481 đồng. Làm một phép tính với giá trúng thầu này, liên danh nhà thầu đã giúp nguồn vốn đầu tư công của xã Hưng Mỹ tiết kiệm được 236.935.519 đồng, tương ứng với tỷ lệ giảm giá khoảng 5,8%.
Mặc dù tại văn bản Quyết định số 122/QĐ-BQL có một sai sót nhỏ trong khâu soạn thảo khi đánh máy nhầm tên thành "Công ty TNHH Tư vấn thiết kế xây dựng Nam Nộ", tuy nhiên, bằng các nghiệp vụ đối chiếu chéo với mã số thuế 2001316560 trên Hệ thống e-GP và dữ liệu lịch sử doanh nghiệp, danh tính chính xác của thành viên đứng đầu liên danh được xác định chuẩn xác là Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Nam Bộ. Việc lựa chọn được nhà thầu đáp ứng đủ tiêu chuẩn kỹ thuật với một mức giá tiết kiệm hợp lý là một thành công bước đầu của chủ đầu tư.
Theo dữ liệu phân tích lịch sử đấu thầu, cả hai thành viên trong liên danh trúng thầu đều là những đơn vị có thâm niên hoạt động và sở hữu hồ sơ năng lực tương đối vững vàng tại khu vực tỉnh Cà Mau. Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Nam Bộ (được thành lập từ năm 2019) từng tham gia và trúng một số gói thầu xây lắp hạ tầng trên địa bàn. Trong khi đó, đối tác liên danh là Công ty TNHH Xây dựng Nguyễn Mai (Mã số thuế: 2001368417) cũng ghi dấu ấn ở nhiều dự án xây dựng công trình giao thông, thủy lợi với tỷ lệ hoàn thành hợp đồng đúng tiến độ cao. Sự kết hợp của hai đơn vị này, nếu được tổ chức thi công bài bản, giám sát chặt chẽ, được kỳ vọng sẽ phát huy tối đa thế mạnh về tài chính, máy móc thiết bị và nhân lực, đảm bảo công trình Bờ Đông kênh Tân Tạo cán đích đúng hạn với chất lượng thiết kế đã được phê duyệt.
Tuy nhiên, điểm đáng bàn luận và phân tích sâu sắc nhất của gói thầu số 05 lại không nằm ở bức tranh của nhà thầu trúng thầu, mà tập trung vào nguyên nhân dẫn đến sự thất bại của đối thủ cạnh tranh trực tiếp. Trích xuất từ Báo cáo đánh giá E-HSDT do Tổ chuyên gia lập và Quyết định số 122/QĐ-BQL cho thấy, Công ty TNHH Xây dựng Quang Minh Cà Mau (Mã số thuế: 2001318568) đã bị đánh trượt ở bước đánh giá năng lực vì một sai phạm mang tính hệ thống.
Văn bản công bố công khai của cơ quan chức năng ghi rõ: "Công ty TNHH Xây dựng Quang Minh Cà Mau có đề xuất nhân sự chủ chốt trùng 02 gói thầu và cùng một thời điểm lựa chọn nhà thầu, khi đối chiếu đã lựa chọn huy động các nhân sự chủ chốt cho gói thầu số 04: Thi công xây dựng công trình thuộc dự án: Dự án đầu tư Xây dựng đường bờ Bắc kênh Thổ Co, đường kênh Xéo, đường Vịnh Gốc - cầu Bào Quảng, Kênh Sậy, Lung Sen, đường Bùng Binh ngọn".
Phân tích sâu về vấn đề này dưới góc nhìn chuyên môn quản lý dự án, chuyên gia đấu thầu Lê Hân chỉ rõ: "Sự cố trượt thầu của Công ty TNHH Xây dựng Quang Minh Cà Mau là một bài học đắt giá, minh chứng cho sự sắc bén của Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia theo Thông tư 79/2025/TT-BTC. Dưới lăng kính pháp lý nghiêm ngặt của Luật Đấu thầu hiện hành, nếu có hành vi cung cấp thông tin về năng lực nhân sự không trung thực thì được xem là hành vi vi phạm điều cấm. Cụ thể, theo Điều 16 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, hành vi cố ý cung cấp thông tin, tài liệu không trung thực trong E-HSDT làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu được xếp vào nhóm hành vi gian lận.
QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ TÍNH TRUNG THỰC TRONG KÊ KHAI NHÂN SỰ VÀ XỬ LÝ VI PHẠM TRONG ĐẤU THẦU QUA MẠNG
Nhằm bảo đảm môi trường đấu thầu cạnh tranh, công bằng, minh bạch và triệt tiêu tình trạng mượn danh, "chạy sô" nhân sự, pháp luật về đấu thầu hiện hành quy định rất nghiêm khắc về tính trung thực của hồ sơ dự thầu (E-HSDT) cụ thể như sau:
1. Theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật 57/2024/QH15 và Luật 90/2025/QH15):
- Các hành vi bị nghiêm cấm (Điều 16): Luật nghiêm cấm hành vi Gian lận trong đấu thầu. Gian lận bao gồm việc nhà thầu cố ý cung cấp thông tin, tài liệu không trung thực, không khách quan trong E-HSDT nhằm làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu (ví dụ: khai báo một nhân sự chủ chốt cho nhiều gói thầu thi công cùng một thời điểm).
- Chế tài xử lý: Nhà thầu có hành vi gian lận sẽ bị loại hồ sơ ngay lập tức. Nghiêm trọng hơn, theo quy định, hành vi vi phạm Điều 16 có thể bị cơ quan có thẩm quyền ra quyết định cấm tham gia hoạt động đấu thầu từ 03 năm đến 05 năm.
2. Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ:
- Đánh giá E-HSDT: Tổ chuyên gia và chủ đầu tư phải đánh giá năng lực nhà thầu dựa trên nguyên tắc trung thực và tính khả thi. Trường hợp phát hiện nhà thầu kê khai nhân sự không trung thực hoặc nhân sự đang được huy động cho gói thầu khác dẫn đến không thể đảm bảo thời gian trực tiếp có mặt tại công trường theo yêu cầu của E-HSMT, nhà thầu sẽ bị đánh giá là không đáp ứng yêu cầu năng lực kỹ thuật và bị loại hồ sơ.
3. Theo Thông tư 79/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính:
- Tính liên thông và sàng lọc của Hệ thống e-GP: Thông tư yêu cầu toàn bộ thông tin về năng lực, kinh nghiệm, bằng cấp và nhân sự của nhà thầu phải được số hóa và kê khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Hệ thống e-GP có chức năng liên thông, lưu trữ và tự động đối chiếu chéo dữ liệu. Nhờ đó, mọi hành vi kê khai trùng lặp chứng chỉ hành nghề của nhân sự chủ chốt ở các dự án khác nhau cùng thời điểm sẽ dễ dàng bị phát hiện và cảnh báo, giúp chủ đầu tư sàng lọc chính xác các nhà thầu "ảo", nhà thầu mượn hồ sơ dự thầu.