Trung Quốc đang gia tăng hoạt động thu mua đậu tương của Mỹ, trong giai đoạn nước rút trước cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
"Tôi nghĩ nông dân của chúng ta sẽ rất vui mừng. Nhiều điều rất tích cực đã diễn ra," Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại buổi tiệc trà ở Nhà Trắng vào thứ Sáu, với sự tham dự của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Sau hội nghị thượng đỉnh, cả Mỹ và Trung Quốc đều thông báo về khả năng cắt giảm thuế quan với giá trị khoảng 30 tỷ USD. Danh mục hàng nhập khẩu của Trung Quốc bao gồm các sản phẩm nông nghiệp như ngũ cốc làm thức ăn chăn nuôi. Tuy nhiên, chưa bên nào công bố chi tiết cụ thể về thỏa thuận gia tăng nhập khẩu nông sản Mỹ của Trung Quốc.
Tại hội nghị thượng đỉnh vào tháng 10/2025, Washington và Bắc Kinh đã thống nhất rằng Trung Quốc sẽ mua ít nhất 25 triệu tấn đậu tương Mỹ mỗi năm trong giai đoạn từ năm 2026 đến 2028. Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp Mỹ, Trung Quốc đã ký hợp đồng mua khoảng 16 triệu tấn tính đến tháng 9/2026, tương đương hơn 60% sản lượng thỏa thuận hàng năm.
Một số đơn hàng chưa xác định điểm đến cũng được cho là có đích đến là Trung Quốc. Hoạt động thu mua thường tăng mạnh từ mùa thu.
Khối lượng thu mua đã tăng gấp 4,4 lần so với giai đoạn từ tháng 1 đến giữa tháng 9 năm 2025. Khi chiến tranh thương mại Mỹ-Trung leo thang vào năm ngoái, Trung Quốc đã không thực hiện bất kỳ giao dịch mua nào trong khoảng hai tháng sau khi mùa thu hoạch bắt đầu vào tháng 9. Dữ liệu hải quan Trung Quốc cho thấy lượng nhập khẩu đậu tương Mỹ thực tế là bằng không trong giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 12/2025.
Một nghiên cứu của Đại học Illinois cho thấy Trung Quốc chiếm một nửa kim ngạch xuất khẩu đậu tương của Mỹ trong năm 2024. Tuy nhiên, vào năm 2025, các biện pháp hạn chế của Trung Quốc đã khiến tỷ trọng này giảm xuống dưới 20%, gây thiệt hại cho nông dân trồng đậu tương tại Mỹ. Tác động này đã thúc đẩy chính quyền Tổng thống Donald Trump công bố gói hỗ trợ trị giá 12 tỷ USD cho nông dân vào tháng 12/2025.
Gần đây, giá đậu tương đã tăng lên do kỳ vọng rằng việc Trung Quốc gia tăng thu mua sẽ thắt chặt cán cân cung - cầu. Giá đậu tương kỳ hạn tại Chicago – một chỉ số tham chiếu quốc tế – đã vượt mốc 13 USD/giạ trước thềm hội nghị thượng đỉnh, mức cao nhất trong gần ba năm qua.
Ông Trump đã dành sự tiếp đón đặc biệt nồng hậu cho ông Tập Cận Bình tại hội nghị thượng đỉnh gần đây nhất, khiến nhà lãnh đạo Trung Quốc bày tỏ sự cảm kích trước "sự hiếu khách ở mức cao nhất". Ông Trump thường xuyên nhấn mạnh mối quan hệ hữu hảo với ông Tập.
Washington đã tăng cường các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Iran và đang giám sát chặt chẽ sự ủng hộ của Bắc Kinh dành cho Tehran. Mỹ đã ban hành luật trừng phạt Nga vào ngày 18 tháng 9, cho phép áp thuế lên tới 100% đối với các bên mua dầu khí lớn của Nga cũng như các quốc gia hỗ trợ việc lách lệnh trừng phạt; Trung Quốc có thể nằm trong số các bên chịu ảnh hưởng.
Việc Trung Quốc gia tăng thu mua đậu tương cũng có thể đóng vai trò là đòn bẩy để ngăn chặn các động thái tiếp theo từ ông Trump. Các đơn hàng gần đây là hợp đồng mua bán cho giai đoạn từ tháng 9/2026 đến tháng 8/2027, nhưng Trung Quốc có quyền quyết định thời điểm thực tế nhập khẩu đậu tương và cũng có thể hủy bỏ các đơn hàng này.
Trong quá khứ, Trung Quốc từng hủy bỏ các đơn đặt hàng đậu tương với khối lượng lớn, khiến giá cả trên thị trường quốc tế sụt giảm.
Theo Nikkei
