Các ứng dụng vay tiền trực tuyến đang quảng cáo rầm rộ trên mạng với lời mời gọi “giải ngân siêu tốc”, “không cần chứng minh thu nhập”... nhưng ẩn sau đó là hàng loạt rủi ro về lãi suất “cắt cổ”. Thậm chí nhiều app còn mạo danh ngân hàng để "dụ khách" vay khiến các bên phải lên tiếng cảnh báo.

Nở rộ app cho vay siêu tốc

Thời gian gần đây, không khó để bắt gặp các quảng cáo vay tiền trực tuyến xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội và các nền tảng số. Những lời mời chào như “vay nhanh trong 5 phút”, “không cần chứng minh thu nhập”, “giải ngân tức thì”... đang đánh trúng tâm lý cần tiền gấp của nhiều người.

Hình ảnh về giao diện “MarVay” với hàng loạt ứng dụng như vayvnd, jeff, MoneyCat, moneyveo, VayMeo, dong247… với những quảng cáo cho vay. Thoạt nhìn, các nền tảng này tạo cảm giác như một hệ sinh thái tài chính đáng tin cậy khi đưa ra bảng so sánh khoản vay, hạn mức từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng, thời gian duyệt hồ sơ chỉ 10-20 phút. Đặc biệt, nhiều ứng dụng còn quảng bá mức lãi suất hấp dẫn như “0% lần đầu” hoặc chỉ từ 1-1,5%/tháng.

Trong vai người có nhu cầu vay tiền qua ứng dụng, PV Tiền Phong thử cài đặt app “dong247” theo các quảng cáo xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội. Quy trình tiếp cận ban đầu diễn ra rất nhanh chóng và đơn giản. Tuy nhiên, để được giải ngân, ứng dụng yêu cầu người vay phải hoàn tất một loạt thủ tục mang tính nhạy cảm.

Người vay phải chụp ảnh hai mặt căn cước công dân, sau đó cung cấp thêm hình ảnh cá nhân cầm giấy tờ tùy thân. Đáng chú ý, ở bước cuối cùng, ứng dụng yêu cầu quyền truy cập toàn bộ danh bạ điện thoại - một điều kiện tiềm ẩn nhiều rủi ro về bảo mật thông tin cá nhân.

Sau khi hoàn tất các bước trên, PV Tiền Phong được cấp hạn mức vay ban đầu 500.000 đồng với lời quảng cáo “không lãi suất trong 7 ngày”. Tuy nhiên, để tiếp tục vay với hạn mức cao hơn, người vay buộc phải thanh toán đúng hạn khoản vay trước đó. Khi chuyển sang lần vay thứ hai, lãi suất bắt đầu được áp dụng với mức tăng đáng kể.

Chia sẻ về trải nghiệm tương tự, anh Khoa (phường Định Công, Hà Nội) cho biết đã vay 1,5 triệu đồng từ lần vay thứ hai trên ứng dụng này. “Chỉ trong vòng một tuần, tôi phải trả tới 2,3 triệu đồng cả gốc lẫn lãi. Như vậy, chỉ trong vòng 1 tuần lãi suất hơn 50%. Nếu không thanh toán đúng hạn, khoản nợ lập tức bị đẩy lên khoảng 5 triệu đồng và tiếp tục tăng theo từng tuần. Tính ra, lãi suất có thể lên tới hơn 2.000%/năm”, anh Khoa nói.

Không chỉ chịu áp lực tài chính, nhiều người vay còn bị ảnh hưởng nghiêm trọng về tinh thần. Anh Long (phường Hà Đông, Hà Nội) cho biết đã vay 7 triệu đồng qua một ứng dụng tên VNĐ. Khi không thể thanh toán đúng hạn, anh buộc phải gia hạn với mức phí 1,4 triệu đồng mỗi tuần. “Nếu không trả, họ liên tục gọi điện cho người thân trong danh bạ của tôi để gây áp lực, bôi nhọ uy tín. Cảm giác như bị khủng bố tinh thần”, anh Long chia sẻ.

Như vậy, các khoản vay ban đầu có thể nhỏ, nhưng khi cộng dồn các loại “phí dịch vụ”, “phí tư vấn”, “phí trễ hạn”, lãi suất thực tế có thể bị đẩy lên mức 1.000% - 2.000%/năm. Từ vài triệu đồng ban đầu, khoản nợ nhanh chóng tăng lên hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng, khiến người vay rơi vào vòng xoáy nợ nần không lối thoát.

Không chỉ dừng lại ở vấn đề tài chính, các ứng dụng này còn tiềm ẩn nguy cơ lớn về dữ liệu cá nhân. Khi cài đặt, người dùng thường phải cấp quyền truy cập vào danh bạ, hình ảnh, tin nhắn, vị trí…

Cảnh báo rủi ro

Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) mới đây phát đi cảnh báo về một ứng dụng giả mạo mang tên “Mar Vay”. Ngân hàng khẳng định ứng dụng này không thuộc, không liên quan và không do MSB phát triển hay vận hành. Mọi hoạt động từ ứng dụng này đều nằm ngoài hệ sinh thái chính thức và tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Theo MSB, người dùng khi cài đặt các ứng dụng giả mạo có thể đối mặt với nguy cơ bị chiếm đoạt tài sản, phát sinh các khoản vay trái phép hoặc bị lộ thông tin cá nhân, tài khoản và dữ liệu sinh trắc học. Ngoài ra, các đối tượng còn có thể yêu cầu thanh toán các khoản phí, lãi suất không minh bạch, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi khách hàng.

Ngân hàng VPBank cũng thông báo không có dịch vụ cho vay qua ứng dụng “VAY TOT”, đồng thời không yêu cầu khách hàng nộp trước tiền hay bất kỳ loại phí nào để được giải ngân.

Các ngân hàng khuyến cáo người dân cần hết sức cảnh giác, tuyệt đối không tải hoặc sử dụng các ứng dụng vay tiền không rõ nguồn gốc, không được công bố chính thức bởi ngân hàng hoặc tổ chức tài chính uy tín; không cung cấp thông tin bảo mật như mật khẩu, mã PIN, mã OTP cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng.