Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, chuỗi cung ứng thực phẩm học đường đang bộc lộ những "khe hở" nguy hiểm. Điển hình là đường dây thu gom, tiêu thụ khoảng 3.600 con lợn mắc dịch bệnh (tương đương gần 300 tấn) bị triệt phá đầu năm 2026 tại Hà Nội. Số thịt này được đưa vào các chợ đầu mối và cung cấp cho Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát để tuồn vào hàng chục bếp ăn trường học.
Vụ việc này đã trực tiếp vi phạm các chỉ đạo tại Công văn 2236/BYT-ATTP, vốn yêu cầu nâng cao vai trò của người đứng đầu trong việc truy xuất nguồn gốc thực phẩm khi xảy ra sự cố.
Trước đó, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ xuất nhập khẩu Nhật Anh (Hà Nội) cũng bị phát hiện nhiều vi phạm nghiêm trọng tại các trường học ở huyện Mỹ Đức. Đơn vị này vận chuyển thực phẩm bằng xe máy thiếu dụng cụ bảo quản, khu vực bếp không được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn, thậm chí làm khống hồ sơ tập huấn kiến thức cho nhân viên.
Góc khuất phía sau các bản hợp đồng
Phản biện lại các cáo buộc, đại diện các nhà thầu cung ứng thường viện dẫn lý do họ cũng là "nạn nhân" của các cơ sở giết mổ gian dối. Ông Phạm Hồng Duy - Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Dịch vụ Suất ăn Công nghiệp Hà Nội - cho biết doanh nghiệp đã cung cấp đầy đủ hồ sơ kiểm thực ba bước và hóa đơn chứng từ, nhưng việc phân biệt thịt lợn bệnh đã được "hợp thức hóa" giấy tờ thú y là nhiệm vụ quá sức đối với đơn vị cung ứng suất ăn sẵn.
Tuy nhiên, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) nhấn mạnh: "Nếu nhà thầu biết rõ thực phẩm không an toàn mà vẫn đưa vào sử dụng, đây có dấu hiệu vi phạm hình sự chứ không chỉ là hành vi hành chính". Việc Công ty Nhật Anh bị phạt 40 triệu đồng được cho là chưa đủ sức răn đe. Trong khi đó, Công điện 26/CĐ-TTg của Thủ tướng đã yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh phải tăng cường giám sát cơ sở giết mổ, kiên quyết xử lý các cá nhân hợp thức hóa quy định cho sản phẩm không bảo đảm vệ sinh.
Sự gian dối trong hồ sơ thầu và lòng tham của một bộ phận doanh nghiệp đã biến các bếp ăn trường học thành nơi tiêu thụ thực phẩm bẩn. Để bảo vệ học sinh, Công văn 2236 yêu cầu công khai các vi phạm trên phương tiện thông tin đại chúng để cảnh báo cộng đồng kịp thời.
QUY ĐỊNH VỀ TRUY XUẤT NGUỒN GỐC THỰC PHẨM
Theo Công văn 2236/BYT-ATTP ngày 1/4/2026: Đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể và chủ cơ sở cung cấp suất ăn sẵn có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin liên quan đến nơi cung cấp nguyên liệu, thực phẩm để phục vụ công tác truy xuất nguồn gốc khi xảy ra sự cố. Hành vi sử dụng nguyên liệu quá hạn hoặc không rõ nguồn gốc bị nghiêm cấm theo Điều 5 Luật An toàn thực phẩm.
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.
[Kỳ 3:] Siết chặt trách nhiệm giải trình: Lời giải cho bài toán ATTP học đường