Xã Quảng Tân (thành phố Quảng Ninh) được thành lập trên cơ sở hợp nhất các xã Dực Yên, Quảng An, Quảng Tân và Quảng Lâm. Với diện tích hơn 184 km², địa phương này đang sở hữu không gian rộng lớn, hội tụ nhiều giá trị về tự nhiên, văn hóa và sản xuất nông nghiệp.
Đây cũng là nền tảng để Quảng Tân định hướng phát triển du lịch cộng đồng, từng bước biến những giá trị sẵn có thành nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Một trong những lợi thế nổi bật của Quảng Tân là không gian văn hóa đa dạng. Đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 55,4% dân số toàn xã, tạo nên một đời sống văn hóa giàu bản sắc với phong tục, tập quán, lễ hội, dân ca và nghề thủ công truyền thống.
Những giá trị này đang được địa phương nhìn nhận như một nguồn lực quan trọng trong quá trình phát triển du lịch cộng đồng, có khả năng trở thành những “điểm chạm” hấp dẫn đối với du khách.
Thay vì xây dựng những điểm tham quan nhân tạo, Quảng Tân lựa chọn hướng đưa du khách đến với bản làng, đời sống và những con người đang trực tiếp gìn giữ văn hóa. Đây được xem là điểm khác biệt và cũng là nền tảng để hình thành những sản phẩm du lịch mang dấu ấn riêng của địa phương.
Tại thôn Lỷ A Coỏng, hình ảnh những phụ nữ Dao Thanh Phán ngồi thêu trang phục truyền thống không chỉ gắn với một nghề thủ công, mà còn chứa đựng những câu chuyện về thẩm mỹ, quan niệm sống và ký ức văn hóa của cộng đồng.
Đến đây, du khách có thể không chỉ mua sản phẩm thêu, mà còn tìm hiểu cách tạo nên sản phẩm ấy; không chỉ nghe giới thiệu về văn hóa Dao, mà được trò chuyện với những người phụ nữ đang trực tiếp gìn giữ nghề; không chỉ chụp một bức ảnh ở bản làng, mà có thể cảm nhận nhịp sống bình dị của miền quê vùng cao.
Bên cạnh nghề truyền thống, một trong những lợi thế lớn nhất của Quảng Tân là sự đa dạng về văn hóa. Quảng Tân còn có hệ thống các làn điệu dân ca như sán cố của người Dao, soóng cọ của người Sán Chỉ, soọng cô của người Sán Dìu cùng nhiều sinh hoạt văn hóa dân gian khác. Nếu được tổ chức thành những sản phẩm phù hợp, các giá trị này có thể tạo nên hệ thống trải nghiệm đặc trưng, góp phần tăng sức hấp dẫn cho điểm đến.
Các lễ hội và sinh hoạt cộng đồng cũng đang được kết nối với hoạt động du lịch. Lễ cầu mùa truyền thống của đồng bào Sán Chỉ hay chương trình “Tết Độc lập miền sán cố” với các hoạt động trình diễn trang phục dân tộc, ẩm thực, hát soóng cọ, tìm hiểu nghề thêu truyền thống, khám phá thác Bạch Vân... cho thấy khả năng kết nối giữa bảo tồn văn hóa và phát triển du lịch tại Quảng Tân.
Ảnh: Cổng thông tin điện tử thành phố Quảng Ninh.
Ngoài văn hóa, Quảng Tân còn có nhiều cảnh quan thiên nhiên cho phát triển du lịch như thác Bạch Vân, thác Hàm Rồng, thác Tài Cống Mỷ cùng hệ thống núi rừng, đồng ruộng và không gian nông thôn. Đây là cơ sở để địa phương hình thành các trải nghiệm kết hợp giữa khám phá thiên nhiên, văn hóa và nông nghiệp.
Thực tế bước đầu cho thấy những cảnh quan này đã tạo được sự quan tâm của du khách. Một hành trình đến Quảng Tân vì thế có thể bắt đầu từ bản làng, tiếp nối bằng trải nghiệm nghề truyền thống, thưởng thức ẩm thực địa phương, tìm hiểu sản xuất nông nghiệp, khám phá cảnh quan và kết thúc bằng một đêm sinh hoạt văn hóa cộng đồng.
Con người là chủ thể phát triển
Quảng Tân xác định người dân là chủ thể trong phát triển du lịch cộng đồng, trực tiếp tham gia làm homestay, chế biến ẩm thực, hướng dẫn trải nghiệm, biểu diễn văn nghệ, giới thiệu nghề truyền thống và bán sản phẩm đặc trưng. Qua đó, các giá trị văn hóa, cảnh quan và đời sống bản địa được chuyển hóa thành sản phẩm du lịch, đồng thời tạo thêm sinh kế cho người dân.
Theo ông Đào Biên Thùy, Bí thư Đảng ủy xã Quảng Tân, phát triển du lịch phải gắn với bảo vệ cảnh quan thiên nhiên và phát huy bản sắc văn hóa. Địa phương cũng chú trọng đào tạo nhân lực du lịch cộng đồng, hướng dẫn viên, từng bước nâng cao chất lượng sản phẩm và trải nghiệm.
Quảng Tân định hướng mỗi bản làng phát huy một thế mạnh riêng, từ nghề thêu, ẩm thực, dân ca, lễ hội đến khám phá thác, trải nghiệm nông nghiệp và lưu trú. Điều quan trọng là quá trình phát triển phải giữ được bản sắc.
Việc kết nối các sản phẩm thành những tuyến trải nghiệm được kỳ vọng giúp giữ chân du khách lâu hơn, qua đó gia tăng giá trị kinh tế ngay trong cộng đồng.
Quảng Tân đang sở hữu một “kho báu” được hình thành từ chính đời sống cộng đồng. Đánh thức nguồn lực này không chỉ là đưa du khách đến với một vùng đất, mà còn là tạo thêm một hướng phát triển kinh tế, nâng cao giá trị văn hóa và mở ra sinh kế ngay trên quê hương cho người dân.
