Tuyên bố của Ngoại trưởng Ba Lan
Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski vừa gây chú ý với tuyên bố rằng Nga có thể nhanh chóng bị đánh bại nếu xảy ra một cuộc xung đột trực tiếp với NATO.
Phát biểu ngày 12/9 tại hội nghị thường niên Yalta European Strategy ở Kiev, ông Sikorski nói: “Nếu Nga tấn công chúng ta và chúng ta không còn kiềm chế, tôi tin chúng ta sẽ đánh bại Nga khá nhanh chóng”.
Cơ sở được Ngoại trưởng Ba Lan đưa ra là ưu thế trên không của NATO. Theo ông Sikorski, liên minh sở hữu khoảng 2.500 máy bay và vẫn duy trì được lợi thế áp đảo so với Nga ngay cả khi không tính lực lượng của Mỹ.
“Chúng tôi có ưu thế áp đảo so với Nga về sức mạnh không quân. Ngay cả khi không có Mỹ, ưu thế đó vẫn rất lớn”, ông Sikorski nói.
Máy bay NATO trong một cuộc tập trận. Ảnh: Almayadeen
Ngoại trưởng Ba Lan cũng đề cập số lượng tiêm kích F-35, tên lửa hành trình không đối đất JASSM và các năng lực tấn công tầm xa mà các nước châu Âu đang sở hữu. Theo ông, đây là những phương tiện có thể được sử dụng để đánh vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga nếu Moscow mở cuộc tấn công nhằm vào NATO.
Ông Sikorski sau đó so sánh tiềm lực của liên minh với chiến dịch tấn công các nhà máy lọc dầu Nga do Ukraine tiến hành.
“Nếu Ukraine có thể vô hiệu hóa một nửa công suất lọc dầu của Nga trong 6 tháng, chúng ta có thể làm điều đó trong 6 tuần và loại bỏ nửa còn lại”, ông Sikorski tuyên bố.
Theo Ngoại trưởng Ba Lan, châu Âu cần khiến Tổng thống Nga Vladimir Putin tin rằng bất kỳ hành động tấn công nào nhằm vào lục địa này cũng sẽ khiến Moscow phải trả một cái giá “cực kỳ đắt”.
Ông còn cho biết tổng ngân sách quốc phòng của các nước Baltic và Bắc Âu hiện lớn hơn ngân sách quốc phòng Nga, dù thừa nhận châu Âu vẫn chưa đạt được quyền tự chủ hoàn toàn về quốc phòng.
Phát biểu của ông Sikorski ban đầu được một số hãng truyền thông diễn giải thành tuyên bố Ba Lan có thể nhanh chóng đánh bại Nga. Tuy nhiên, ngày 14/9, Ngoại trưởng Ba Lan đã lên tiếng làm rõ rằng ông đang nói đến một cuộc xung đột giữa Nga với phần châu Âu của NATO, không phải cuộc chiến riêng giữa Ba Lan và Nga.
“Để làm rõ những gì tôi đã nói ở Kiev: Trong trường hợp Nga tấn công NATO, nhờ ưu thế trên không, lực lượng không quân của phần châu Âu thuộc NATO, ngay cả khi không có sự tham gia của Mỹ, có thể phá hủy một nửa số nhà máy lọc dầu của Nga nhanh hơn Ukraine. Tôi vẫn giữ nguyên quan điểm đó”, ông Sikorski viết trên mạng xã hội X.
Chuyên gia Nga chỉ ra điểm mâu thuẫn
Trao đổi với Đài TST (Nga), ông Andrey Koshkin, Trưởng khoa Phân tích chính trị và các quá trình tâm lý – xã hội thuộc Đại học Kinh tế Nga Plekhanov, cho rằng lập luận của Ngoại trưởng Ba Lan không dựa trên những tính toán đầy đủ về một cuộc xung đột thực tế.
“Điều này thực sự hết sức vô lý”, ông Koshkin nhận xét, đồng thời cho biết ngay cả truyền thông Ba Lan cũng bắt đầu thảo luận về tính chất khác thường trong phát biểu của ông Sikorski.
Theo chuyên gia Nga, điểm mâu thuẫn nằm ở chỗ Warsaw nhấn mạnh khả năng không kích lãnh thổ Nga nhưng dường như không tính đến hành động đáp trả của Moscow. Việc sở hữu ưu thế về số lượng máy bay, theo ông, không đồng nghĩa NATO có thể tiến hành một chiến dịch tấn công mà không phải đối mặt với hậu quả.
Ông Koshkin nhắc lại rằng Nga đang sở hữu các hệ thống tên lửa hiện đại như Oreshnik và Iskander, cùng nhiều loại thiết bị bay không người lái có khả năng tấn công tầm xa.
“Hay họ suy nghĩ theo nguyên tắc: Chúng ta sẽ ném bom Nga, còn Nga sẽ im lặng?”, chuyên gia này đặt câu hỏi.
Tên lửa Iskander Nga khai hỏa. Ảnh: Bộ Quốc phòng Nga
Theo ông Koshkin, phát biểu về khả năng phá hủy các nhà máy lọc dầu Nga trong vòng sáu tuần mới chỉ đề cập một chiều đến năng lực tiến công của NATO, trong khi bỏ qua hệ thống phòng không, tên lửa và khả năng đáp trả của Nga.
Ông cho rằng cách tiếp cận này khiến tuyên bố của Ngoại trưởng Ba Lan trở nên thiếu nghiêm túc và gần với một hành động khiêu khích.
Chuyên gia Nga cũng viện dẫn yếu tố lịch sử, cho rằng Warsaw từng đánh giá quá cao khả năng quân sự của mình trong thế kỷ trước khi tin rằng có thể nhanh chóng đối phó với Đức, nhưng cuối cùng không tổ chức được sự kháng cự tương xứng.
Theo ông Koshkin, mục tiêu chính trong tuyên bố của ông Sikorski không hẳn là đưa ra một kịch bản quân sự chi tiết, mà là thể hiện sự thống nhất của Ba Lan với EU, NATO và Mỹ, đồng thời cho thấy Warsaw sẵn sàng đối đầu với Moscow trên mặt trận thông tin.
“Nói cách khác, tất cả tập hợp lại dưới khẩu hiệu bài Nga. Và chúng tôi, Ba Lan, cũng có thể đóng góp phần mình”, ông Koshkin nhận định.
Ông còn cho rằng những nước phương Tây có nền kinh tế và tiềm lực quân sự lớn hơn Ba Lan vẫn chưa thể buộc Nga “quỳ gối trên chiến trường” hoặc đánh quỵ nước này về kinh tế.
“Vậy mà giờ đây, một mình Ba Lan lại tuyên bố có khả năng ném bom toàn bộ nước Nga. Còn gì để nói nữa? Điều đó hoàn toàn không nghiêm túc”, chuyên gia Nga kết luận.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova. Ảnh: TASS
Bộ Ngoại giao Nga phản ứng
Tuyên bố của ông Sikorski nhanh chóng nhận phản ứng rắn từ Moscow. Trên kênh Telegram cá nhân, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova đã chỉ trích gay gắt phát ngôn này.
Theo truyền thông Nga, bà Zakharova cho rằng Ngoại trưởng Ba Lan nhiều lần đưa ra những phát biểu mang tính đối đầu với Moscow. Trước đó, trong phát biểu ngày 9/9, bà cảnh báo rằng tâm lý "bài Nga" đang lan rộng từ Brussels, London và Paris tới Warsaw.
Moscow xem những phát biểu liên quan khả năng tấn công các nhà máy lọc dầu Nga là lời đe dọa trực tiếp.
Hiện tranh cãi không chỉ xoay quanh tương quan sức mạnh giữa hai bên, mà còn nằm ở cách mỗi phía diễn giải phạm vi tuyên bố: Warsaw nói đến kịch bản NATO đáp trả một cuộc tấn công của Nga, trong khi phía Nga nhấn mạnh nguy cơ phương Tây chủ động không kích lãnh thổ nước này
