Trong tuần giao dịch vừa qua (từ 28/9 - 2/10), Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã có động thái hút ròng thanh khoản trên thị trường mở với tổng khối lượng lên đến 53.475 tỷ đồng. Động thái này đánh dấu sự trở lại của việc hút ròng sau một phiên bơm ròng vào ngày 30/9, và tiếp nối đà hút ròng mạnh mẽ hơn so với tuần trước đó.
Việc hút ròng mạnh mẽ này đã làm giảm đáng kể lượng giấy tờ có giá lưu hành qua kênh cầm cố, từ mức hơn 186.800 tỷ đồng vào cuối tuần trước xuống còn khoảng 133.000 tỷ đồng. Kênh tín phiếu, mặt khác, vẫn ghi nhận không có giao dịch phát sinh trong giai đoạn này.
Biến động lãi suất qua đêm và các kỳ hạn khác
Song hành với hoạt động hút ròng của NHNN, lãi suất trên thị trường liên ngân hàng đã trải qua những biến động bất ngờ, đặc biệt là ở kỳ hạn qua đêm – kỳ hạn có khối lượng giao dịch lớn nhất. Lần đầu tiên sau hơn 4 năm, lãi suất qua đêm đã giảm xuống dưới ngưỡng 0,5%/năm, ghi nhận mức trung bình chỉ 0,48%/năm vào ngày 28/9.
Tuy nhiên, diễn biến này không kéo dài. Chỉ sau hai phiên giao dịch, khi NHNN thực hiện bơm ròng khoảng 10.000 tỷ đồng, lãi suất qua đêm đã nhanh chóng phục hồi, có thời điểm chạm ngưỡng gần 7%/năm, trước khi giảm về 4,29% vào ngày 1/10.
Trong khi đó, lãi suất ở các kỳ hạn khác lại có xu hướng trái chiều. Lãi suất kỳ hạn 1 tuần có dấu hiệu nhích nhẹ từ 6,2%/năm lên 6,41%/năm. Ngược lại, lãi suất kỳ hạn 1 tháng và 3 tháng lại ghi nhận sự sụt giảm, lần lượt từ 6,6%/năm xuống 5,97%/năm và từ 6,99%/năm xuống 6,63%/năm.
Tỷ giá ổn định và dư địa điều hành của NHNN
Điểm đáng chú ý là sự ổn định của VND so với USD. So với đầu năm, VND thậm chí còn tăng giá khoảng 1,1%, trong khi nhiều đồng tiền trong khu vực như IDR, PHP, INR và THB lại mất giá từ 5-7%.
Chính nhờ tỷ giá hối đoái ổn định, NHNN có thêm dư địa để linh hoạt hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống mỗi khi thị trường có dấu hiệu căng thẳng. Minh chứng là vào ngày 21-22/9, khi lãi suất qua đêm tăng vọt lên 7%, NHNN đã nhanh chóng bơm ròng khoảng 48.000 tỷ đồng qua kênh OMO với lãi suất 4,5%, đồng thời mở lại kênh hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 7 ngày với quy mô 2 tỷ USD. Chỉ sau hai ngày, lãi suất qua đêm đã hạ nhiệt về còn 2,5%.
Dự báo xu hướng điều hành thanh khoản
Các chuyên gia từ Chứng khoán PHS nhận định, nếu dòng vốn đầu tư tiếp tục chảy vào tích cực, giúp tỷ giá duy trì ổn định, NHNN có thể sẽ tiếp tục duy trì cách thức điều hành thanh khoản như hiện tại. Trong kịch bản này, lãi suất liên ngân hàng có khả năng neo quanh vùng 4-5%, và NHNN sẽ sẵn sàng bơm thanh khoản khi cần thiết để giải quyết tình trạng căng thẳng cục bộ.
Ngược lại, nếu dòng vốn vào không đạt kỳ vọng, áp lực lên tỷ giá có thể gia tăng trở lại. Khi đó, NHNN có thể buộc phải nâng lãi suất OMO từ mức 4,5% lên trên 5%, kéo theo lãi suất liên ngân hàng tăng lên nhằm bảo vệ giá trị của VND. Diễn biến này cũng có khả năng đẩy lợi suất trái phiếu Chính phủ đi lên.
