Những phiên đi vào lịch sử chứng khoán Việt Nam
Gần 15% vốn PNJ đổi chủ trong phiên 2/10 khiến nhiều người nghĩ thị trường vừa có một kỷ lục mới. Thực tế, Vincom Retail từng có tới 22% cổ phiếu sang tay trong một phiên.
Phiên 2/10/2026, cổ phiếu PNJ khớp lệnh 76,07 triệu đơn vị, cộng thêm hơn 1,06 triệu cổ phiếu giao dịch thỏa thuận. Tổng giá trị khoảng 1.797 tỷ đồng, cao nhất thị trường trong phiên. Khối lượng này tương đương gần 15% số cổ phiếu đang lưu hành.
Đó là phiên giao dịch sôi động nhất của PNJ kể từ khi niêm yết, đến sau 5 phiên giảm sàn liên tiếp. Khối ngoại bán ròng gần 60 triệu cổ phiếu, kéo tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại PNJ xuống khoảng 37%. Thị giá dừng ở 23.050 đồng, mất gần 73% so với đỉnh cuối tháng 1.
Nhiều nhà đầu tư cho rằng đây là kỷ lục của thị trường về tỷ lệ cổ phiếu chuyển nhượng trong một phiên. Nhưng con số đó từng bị vượt xa từ 9 năm trước.
Mỗi ô là 1% lượng cổ phiếu lưu hành được giao dịch trong một phiên.
Ngày 7/11/2017, chỉ một ngày sau khi lên sàn HoSE, Vincom Retail (VRE) có gần 415 triệu cổ phiếu được chuyển nhượng, bằng 22% lượng lưu hành. Giá trị giao dịch gần 17.000 tỷ đồng, trong đó khoảng 16.000 tỷ đồng là giao dịch thỏa thuận.
Hai phiên này khác nhau về bản chất. Thương vụ VRE là các lô cổ phiếu lớn đã được chuẩn bị và thương lượng trước giữa các nhà đầu tư tổ chức, chỉ đi qua sàn để hoàn tất thủ tục. Phiên PNJ là hàng chục triệu cổ phiếu được bán qua khớp lệnh, trong một nhịp tháo chạy của nhà đầu tư sau chuỗi giảm sàn.
Câu chuyện PNJ diễn ra chỉ gần hai tuần sau khi thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/9/2026. Đây cũng là dịp để nhìn lại những kỷ lục mà thị trường đã đi qua kể từ phiên giao dịch đầu tiên tháng 7/2000.
4 kỷ lục biến động của VN-Index
Cả bốn kỷ lục tăng, giảm của VN-Index, tính theo điểm và theo phần trăm, đều được lập trong 18 tháng qua. Đây là giai đoạn thị trường liên tiếp chịu tác động từ thuế quan Mỹ, căng thẳng địa chính trị và câu chuyện nâng hạng.
Phiên tăng 79,01 điểm ngày 8/4/2026 diễn ra ngay sau khi FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng. Tổng giá trị giao dịch toàn thị trường phiên đó đạt hơn 37.500 tỷ đồng. Toàn bộ nhóm Vingroup gồm VIC, VHM và VRE cùng tăng trần.
Ở chiều ngược lại, kỷ lục giảm điểm bị phá liên tục: gần 88 điểm ngày 3/4/2025, xấp xỉ 95 điểm ngày 20/10/2025, rồi hơn 115 điểm ngày 9/3/2026. Trước giai đoạn này, phiên 8/5/2014 với mức giảm 5,87% từng giữ kỷ lục theo phần trăm suốt hơn một thập kỷ.
mã giảm sàn trên HoSE phiên 3/4/2025, chỉ 13 mã tăng. Kỷ lục về số mã giảm sàn.
mức tăng từ đáy phiên đến lúc đóng cửa ngày 16/11/2022, dù cả ngày chỉ tăng 3,4%. Cú đảo chiều trong phiên mạnh nhất.
Từ 100 điểm lên 1.927,94 điểm
VN-Index khởi đầu ở mốc 100 điểm trong phiên giao dịch đầu tiên ngày 28/7/2000. Sau 26 năm, đỉnh cao nhất của chỉ số là 1.927,94 điểm, lập ngày 18/5/2026.
Cú rơi từ đỉnh 2007 xuống đáy 2009 là đợt sụt giảm sâu nhất trong lịch sử, khoảng 80%. Chỉ số phải mất hơn 10 năm, đến tháng 3/2018, mới vượt lại đỉnh cũ.
Vốn hóa Vingroup ngày 4/9/2026, khi cổ phiếu VIC có thời điểm chạm 260.000 đồng. Đây là mức vốn hóa lớn nhất từng có của một doanh nghiệp niêm yết Việt Nam. Năm 2025, riêng VIC và VHM đóng góp 372 điểm trong tổng mức tăng 517,71 điểm của VN-Index.
Thanh khoản: kỷ lục bị phá liên tiếp
Phiên giao dịch sôi động nhất lịch sử là ngày 5/8/2025. Tổng giá trị giao dịch toàn thị trường gần 86.000 tỷ đồng, khoảng 3,3 tỷ USD, riêng sàn HoSE hơn 78.000 tỷ đồng.
Chỉ 5 năm trước, mốc 1 tỷ USD một phiên vẫn là sự kiện. Phần lớn giá trị phiên 15/6/2020 khi đó đến từ giao dịch thỏa thuận gần 202 triệu cổ phiếu Vinhomes (VHM), trị giá hơn 15.000 tỷ đồng.
Một cổ phiếu, một phiên (đơn vị: tỷ đồng)
Xét riêng từng cổ phiếu, phiên VRE ngày 7/11/2017 với gần 17.000 tỷ đồng vẫn là một trong những phiên có giá trị giao dịch lớn nhất của một mã.
Thương vụ lớn nhất từng thực hiện qua sàn: đợt đấu giá cổ phần Sabeco tháng 12/2017, khi ThaiBev chi gần 4,8 tỷ USD.
Khối ngoại: 3 năm bán ròng kỷ lục liên tiếp
Năm 2025, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng 135.329 tỷ đồng, gần 5,2 tỷ USD, mức cao nhất lịch sử. Đây là năm bán ròng thứ ba liên tiếp của khối ngoại.
bán ròng qua khớp lệnh ngày 3/4/2025, kỷ lục một phiên, cùng ngày VN-Index giảm mạnh nhất theo phần trăm.
bán ròng phiên 4/6/2026, trong đó gần 4.900 tỷ đồng là cổ phiếu VIC.
Trong thời gian khối ngoại bán ròng, VN-Index liên tiếp lập đỉnh với lực mua đối ứng đến từ nhà đầu tư trong nước, dòng tiền margin và nhóm cổ phiếu Vingroup.
Mua cổ phiếu quỹ: Vinhomes dẫn đầu về giá trị
Thương vụ mua lại cổ phiếu quỹ lớn nhất lịch sử thuộc về Vinhomes. Từ ngày 23/10 đến 21/11/2024, doanh nghiệp mua lại gần 247 triệu cổ phiếu VHM, tổng giá trị khoảng 10.500 tỷ đồng. Năm 2026, Tập đoàn Kido (KDC) cũng thực hiện một đợt mua lại đáng chú ý, nhưng quy mô nhỏ hơn nhiều.
| Vinhomes 2024 | Kido 2026 | |
|---|---|---|
| Đăng ký mua | 370 triệu cp, 8,5% | 14,49 triệu cp, khoảng 5% |
| Thực tế mua | Gần 247 triệu cp | 13,46 triệu cp |
| Tỷ lệ vốn thực mua | ≈ 5,7% | ≈ 4,6% |
| Hoàn thành kế hoạch | ≈ 67% | ≈ 93% |
Xét theo tỷ lệ, các kế hoạch mua lại lớn nhất thường thuộc về doanh nghiệp vốn hóa nhỏ. Cường Thuận IDICO (CTI) từng đăng ký mua 30% vốn và phải thực hiện chào mua công khai. Bất động sản VRC đăng ký tối đa 20%. Chính Kido năm 2015 cũng từng lên kế hoạch mua 29,5 triệu cổ phiếu quỹ, tương đương 24,8% lượng lưu hành.
