Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, điểm đáng lưu tâm nhất trong hồ sơ đấu thầu của Công ty TNHH Một thành viên Tấn Vấn không chỉ dừng lại ở tỷ lệ trúng thầu 100% bằng con đường chỉ định thầu, mà còn nằm ở tần suất nhận dự án với mật độ dày đặc. Việc một doanh nghiệp quy mô siêu nhỏ liên tục nhận và thực hiện nhiều dự án xây lắp công trong cùng một thời điểm đã và đang đặt ra một bài toán rất lớn về năng lực thực tế của nhà thầu. Đồng thời, hiện tượng kinh tế này cũng đặt trách nhiệm giải trình lên vai những người đứng đầu cơ quan phê duyệt quyết định giao thầu tại tỉnh Gia Lai trong việc bảo vệ dòng vốn ngân sách và chất lượng công trình công cộng.

Bài toán huy động nguồn lực khi thực hiện nhiều hợp đồng cùng lúc

Trong hoạt động quản lý xây dựng công, năng lực đáp ứng của nhà thầu không chỉ thể hiện trên các văn bản, hồ sơ hành chính mà phải được chứng minh bằng nguồn lực thực tế tại hiện trường thi công. Với nguồn lực giới hạn đặc trưng của một doanh nghiệp siêu nhỏ, việc phân bổ nhân sự chủ chốt bao gồm các kỹ sư, cán bộ an toàn, máy móc chuyên dụng và đội ngũ công nhân để thi công một dự án đúng tiến độ, đảm bảo kỹ thuật và an toàn lao động vốn đã đòi hỏi sự tập trung cao độ. Thế nhưng, các dữ liệu lưu trữ từ hệ thống đấu thầu cho thấy Công ty TNHH Một thành viên Tấn Vấn lại liên tục được giao thực hiện các dự án theo hình thức gối đầu và thi công hoàn toàn song song.

Bằng chứng rõ nét nhất được ghi nhận vào ngày 05/06/2026, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai, ông Phạm Văn Nam, đã đặt bút ký ban hành liên tiếp hai quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho doanh nghiệp này. Quyết định thứ nhất mang số hiệu 3463/QĐ-SGDĐT giao gói thầu sửa chữa cải tạo nhà học lý thuyết, cổng, tường rào và nhà xe học sinh thuộc Trường THCS và THPT Y Đôn với giá trị hợp đồng hơn 1,47 tỷ đồng.

Quyết định thứ hai mang số hiệu 3444/QĐ-SGDĐT giao gói thầu sửa chữa cải tạo nhà vệ sinh học sinh, tường rào, cổng chính và hệ thống mương thoát nước sân tại Trường THPT số 1 Phù Mỹ với giá trị hơn 964 triệu đồng. Tổng giá trị của hai gói thầu công ích được ký duyệt trong cùng một ngày lên tới hơn 2,4 tỷ đồng.

Điều đáng quan ngại và thu hút sự chú ý của dư luận là cả hai dự án sửa chữa hạ tầng giáo dục này đều có thời gian thi công dự kiến ấn định là 60 ngày và được triển khai hoàn toàn song song tại hai địa bàn trường học nằm ở các khu vực khác nhau. Bản chất của các hạng mục bảo trì trường học như cải tạo nhà vệ sinh, xây dựng mương thoát nước, sơn sửa nhà học lý thuyết đòi hỏi một lượng lớn nhân công lao động phổ thông phối hợp với kỹ sư giám sát hiện trường liên tục để đảm bảo tiến độ ngắn ngày. Do đó, dư luận hoàn toàn có quyền đặt nghi vấn: Tổ chuyên gia đấu thầu và lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai đã căn cứ vào những hồ sơ, tài liệu chứng minh nguồn lực nào để khẳng định Công ty TNHH Một thành viên Tấn Vấn có đủ khả năng chia đôi lực lượng, điều động đồng thời hai kỹ sư chỉ huy trưởng độc lập, đội ngũ công nhân lành nghề và trang thiết bị vật tư để đáp ứng tiến độ cho cả hai công trình cùng lúc mà không xảy ra tình trạng bớt xén khối lượng, dùng chung nhân sự bừa bãi hay chậm trễ bàn giao?

Trách nhiệm giải trình của người đứng đầu theo Chỉ thị số 12/CT-TTg

Sự việc giao cùng lúc nhiều gói thầu cho một doanh nghiệp siêu nhỏ thực hiện song song không đơn thuần là câu chuyện kỹ thuật trong quản lý dự án, mà đây là vấn đề thực thi nghiêm túc các quy định pháp lý và mệnh lệnh hành chính của Chính phủ. Nhằm chấn chỉnh kỷ cương tài chính và siết chặt công tác quản lý mua sắm công, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường hiệu lực, hiệu quả trong công tác đấu thầu đã quy định những nguyên tắc vô cùng rõ ràng và nghiêm khắc. Chỉ thị mang tính "đạo luật thép" này yêu cầu người đứng đầu cơ quan ban hành quyết định, các chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật trong việc tập trung rà soát kỹ lưỡng việc bố trí, huy động nguồn lực thực tế, giải pháp kỹ thuật của nhà thầu, đặc biệt lưu ý và thắt chặt kiểm tra trong trường hợp nhà thầu đang thực hiện đồng thời nhiều gói thầu trong cùng một thời điểm.

Bình luận về những rủi ro pháp lý phát sinh từ hiện tượng kinh tế này, Luật sư Nguyễn Văn Lập (thuộc Đoàn Luật sư TP HCM) đã đưa ra những phân tích đanh thép dưới góc nhìn luật học: "Việc ký quyết định giao nhiều dự án cho một nhà thầu thực hiện song song không bị pháp luật cấm, nhưng nó đặt ra một điều kiện ràng buộc đối với chủ đầu tư. Việc ký quyết định giao nhiều dự án cho một doanh nghiệp quy mô nhỏ thực hiện song song trong cùng một ngày bộc lộ nguy cơ buông lỏng trong khâu thẩm định năng lực thực tế. Theo tinh thần của Chỉ thị số 12/CT-TTg, chủ đầu tư phải có trách nhiệm thẩm định xem nhà thầu có đủ nhân lực, thiết bị để thi công hay không. Nếu quá trình kiểm tra thực tế cho thấy nhà thầu thiếu hụt nhân sự hoặc máy móc so với hồ sơ cam kết trên giấy tờ thương thảo, làm ảnh hưởng đến tiến độ dự án, thì trách nhiệm quản lý và phê duyệt của chủ đầu tư sẽ được cơ quan chức năng xem xét làm rõ. Lúc này, người đứng đầu cơ quan sẽ phải đối mặt với các hình thức xử lý nghiêm khắc vì đã phớt lờ quy định rà soát, có dấu hiệu tạo cơ chế ưu ái nhà thầu trái quy định pháp luật".

Mọi quyết định phê duyệt đấu thầu, giao thẳng công trình bằng dòng vốn công đều sử dụng ngân sách quốc gia và có mục tiêu tối thượng là phục vụ lợi ích cộng đồng, đặc biệt là trong môi trường giáo dục của thế hệ tương lai. Để củng cố niềm tin công chúng và bảo vệ sự nghiêm minh của kỷ cương tài chính, đã đến lúc các cơ quan thanh tra, kiểm toán địa phương cần chủ động vào cuộc rà soát lại toàn bộ hồ sơ năng lực thực tế, nhật ký thi công tại hiện trường, báo cáo tài chính và bảng chấm công nhân sự hằng ngày tại các công trình do Công ty TNHH Một thành viên Tấn Vấn thực hiện. Việc làm rõ năng lực thực thi hiện trường và trách nhiệm giải trình của các cá nhân liên quan là bước đi cần thiết để củng cố tính công bằng, minh bạch và hiệu quả cao nhất cho công tác đầu tư công tại tỉnh Gia Lai.

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.